Bielany (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy warszawskiej dzielnicy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Herb Warszawy Bielany
dzielnica Warszawy
Herb
Herb Bielan
PL Warsaw BIELANY MSI podział.svg
Miasto Warszawa
Status dzielnica
Burmistrz Rafał Miastowski
Powierzchnia 32,34 km²
Ludność (31.12.2012)
 • liczba ludności
 • gęstość

132 366[1]
4093[2] os./km²
Tablice rejestracyjne WD
Położenie na planie Warszawy
Położenie na planie Warszawy
brak współrzędnych
Strona internetowa
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Bielany – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta.

Przed wprowadzeniem nowego podziału administracyjnego Warszawy Bielany były częścią dzielnicy Żoliborz. Obecnie jedna z 18 dzielnic – jednostek pomocniczych m.st. Warszawy[3].

Według danych GUS 1 stycznia 2013 dzielnica Bielany miała powierzchnię 32,34 km², a liczba mieszkańców (stan na 31 grudnia 2012) wynosiła 132 366[2].

Podział na obszary[edytuj | edytuj kod]

Według MSI Bielany dzielą się na obszary[4] (nie jest to jednak podział administracyjny):

Podział ten został skorygowany z dzielnicą Bielany Uchwałą nr 1808 Zarządu Gminy Warszawa-Bielany z dnia 29 maja 2001 r[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zespół klasztorny Kamedułów na Bielanach
Koszary szyjowe Fortu Wawrzyszew

Na obszar dzisiejszych Bielan składały się dawniej wsie znajdujące się daleko poza granicami miasta Warszawy. Do gęściej zaludnionych należały wsie Pólków, Buraków (dzisiejszy Marymont i Las Bielański), Słodowiec i Wawrzyszew. Duże znaczenie dla miejscowej gospodarki miała rzeczka Rudawka, zasilająca liczne młyny wodne i stawy oraz gospodarka drewnem.

W drugiej połowie XVII wieku na Bielany sprowadzono spod Krakowa zakon kamedułów, który otrzymał tu liczne nadania ziemi i wzniósł zespół budynków klasztornych. Oddzielnie rozwijały się Młociny jako fragment dóbr królewskich - w XVIII wieku powstał tu pałac dla ministra Bruhla. W XVIII wieku została założona wieś Wólka, późniejsza Wólka Węglowa, której nazwa wskazuje na jakąś formę zwolnienia ludności od powinności względem dworu czy starosty. W tym okresie rozwinął się także Marymont wokół królewskiego dworu.

Wiek XIX związany jest z rozbudową Twierdzy Warszawa, szczególnie w latach 80. XIX wieku, kiedy powstał tu szereg umocnień wewnętrznego i zewnętrznego pasa umocnień. W tym okresie powstały Fort I ("Bielany") i Fort II ("Wawrzyszew"), na Marymoncie zaś tzw. koszary marymonckie i ziemne umocnienie dzieło flankujące pośrednie Buraków. Ograniczenia w zabudowie na przedpolu tych obiektów dotknęły także okoliczną zabudowę. W 1830 powstał cmentarz Warzyszewski, istniał tam też dwór. W latach 1816-1861 działał też na dzisiejszych Bielanach Instytut Agronomiczny - wyższa uczelnia rolnicza.

Na początku XX wieku na obszar Chomiczówki i Wawrzyszewa zaczęli napływać nowi osadnicy - pojawiła się tu drobna produkcja ogrodnicza. W 1916 nastąpiło poszerzenie granic Warszawy o m.in. Stare Bielany, Marymont i Słodowiec. Pojawiła się nowa zabudowa mieszkaniowa, szczególnie w obszarach objętych granicami miasta. Plany budowy miasta-ogrodu Młociny ostatecznie się nie udały i zrealizowano jedynie fragment planów. W okresie międzywojennym powstało także lotnisko Młociny, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego, a dzielnica uzyskała połączenie linią tramwajową z centrum miasta. W 1939 teren dzisiejszych Bielan częściowo obejmowała gmina Młociny, a częściowo Obszar Marymont w starostwie północnym miasta stołecznego Warszawy. W tym okresie 1639 ha terenu zamieszkiwało 65,8 tys. mieszkańców.

Po II wojnie światowej powstała dzielnica Żoliborz, do której w 1951 dołączono częściowo wsie z gminy Młociny jak Placówka, Młociny, czy Wólka Węglowa. W latach 1952-1953 rozpoczęła się budowa Huty Warszawa, która była jednym z głównych miejsc pracy w dzielnicy. W latach 70. XX wieku zalewowe tereny Kępy Potockiej przekształcono w park, a na terenach Wrzeciona, Wawrzyszewa i Chomiczówki zaczęły powstawać osiedla bloków mieszkaniowych.

W 1994 z dzielnicy Żoliborz wyodrębniono dzielnicę Bielany.

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa „Bielany” może pochodzić od:

  • białych habitów kamedułów;
  • białego koloru klasztoru oo. kamedułów – najstarszego zabytku na Bielanach;
  • białych piasków.

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

Wyższe uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Instytuty[edytuj | edytuj kod]

Inne[edytuj | edytuj kod]

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Jak wynika z policyjnych statystyk za 2012 rok, pod względem liczby włamań zestawionych z liczbą mieszkańców dzielnicy, Bielany należą do najspokojniejszych rejonów Warszawy - na każde 10 tys. mieszkańców przypadło tu zaledwie 26,5 włamania (dwa razy mniej niż na sąsiednim Żoliborzu) i zaledwie 59,4 przypadków kradzieży (przedostatnie miejsce w Warszawie). Policja zanotowała jednak aż 9 gwałtów (4. miejsce w Warszawie) i 9 rozbojów z użyciem broni (4. miejsce w Warszawie)[6].

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Park Młociński wiosną
Komunalny Cmentarz Północny na Wólce Węglowej
Cmentarz Żołnierzy Włoskich

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Kultura i sztuka[edytuj | edytuj kod]

  • Bielański Ośrodek Kultury ul.Goldoniego 1
  • Filia Bielańskiego Ośrodka Kultury, ul. Estrady 112
  • Dobre Miejsce – centrum kultury, ul. Dewajtis 3 – Las Bielański
  • Podziemie Kamedulskie, ul. Dewajtis 3 – Las Bielański

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

W granicach dzielnicy Bielany kursują następujące środki komunikacji miejskiej (stan na dzień 2 lutego 2009 r.):

  • metro: Słodowiec, Stare Bielany, Wawrzyszew, Młociny;
  • linie tramwajowe: 2, 6, 17, 22, 28, 33, 35;
  • linie autobusowe
    • zwykłe: 101, 103, 110, 112, 114, 116, 121, 122, 156, 157, 167, 180, 181, 184, 185, 197, 303
    • zwykłe mikrobusowe: 203, 205;
    • przyśpieszone okresowe: 409;
    • strefowe (podmiejskie): 701, 708, 712;
    • strefowe (podmiejskie) okresowe: 800;
    • strefowe (podmiejskie) uzupełniające: L7;
    • linie ekspresowe: E4, E6, E8;
    • nocne: N01, N02, N41, N43, N44, N46, N91;
    • komunikacji Łomianek: Ł, Ł bis.

Ścieżki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

  • Szlak Wisły – wzdłuż Wisłostrady
  • ciąg ul. Conrada (od skrzyżowania z al. Reymonta) – ul. Sokratesa – ul. Kasprowicza – al. Zjednoczenia – ul. Marymoncka – ul. Podleśna – Wisłostrada, do połączenia ze Szlakiem Wisły.
  • ul. Broniewskiego i jej przedłużenie do ul. Wólczyńskiej
  • al. Reymonta – ul. Powstańców Śląskich (do ul. gen. Maczka – granica dzielnic Bielany i Bemowo)
  • ul. Marymoncka od skrzyżowania z ul. Podleśnej do skrzyżowania z ul. Żeromskiego i (w budowie) od ul. Dewajtis do ul. Prozy
  • ciąg ul. Rudnickiego – ul. Perzyńskiego – ul. Podczaszyńskiego
  • ul. Sokratesa

Obiekty przemysłowe[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Huta Warszawa.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rocznik demograficzny 2013. W: Główny Urząd Statystyczny [on-line]. stat.gov.pl. [dostęp 2014-05-01]. s. 90.
  2. 2,0 2,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. W: Główny Urząd Statystyczny [on-line]. 2013. [dostęp 2014-04-29]. s. 112.
  3. Artykuły 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361)
  4. Dzielnica Bielany. Zarząd Dróg Miejskich, 2007. [dostęp 2012-02-13].
  5. Uchwała nr 1808 Zarządu Gminy Warszawa-Bielany z dnia 29 maja 2001 r.. Zarząd Dróg Miejskich, 2007. [dostęp 2012-02-13].
  6. Bielany: Mniej włamań niż na Żoliborzu. dobraulica.pl.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]