Bierawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bierawa
Herb
Herb
Dworzec kolejowy Bierawa
Dworzec kolejowy Bierawa
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat kędzierzyńsko-kozielski
Gmina Bierawa
Liczba ludności (2006) 1370
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 47-240
Tablice rejestracyjne OK
SIMC 0491593
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Bierawa
Bierawa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bierawa
Bierawa
Ziemia 50°17′09″N 18°14′32″E/50,285833 18,242222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Bierawa (dodatkowa nazwa w j. niem. Birawa, w latach 1936-1945 Reigersfeld) – wieś gminna w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa (której jest siedzibą). Historycznie leży na Górnym Śląsku.

Przysiółki[edytuj | edytuj kod]

Przysiółkami wsi są: Kąt, Klichów, Utrata.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o majątku Bierawa pochodzą z 1308 roku, kiedy to książę Kazimierz bytomski przeniósł osadę na prawo niemieckie. Bierawa wchodziła w skład księstwa kozielsko-bytomskiego. 19 lutego 1327 r. książę Władysław bytomski złożył w Opawie hołd lenny królowi czeskiemu Janowi Luksemburskiemu. W ten sposób tutejsze ziemie przeszły we władanie Czech.

W 1526 r. zmarł król Czech i Węgier Ludwik II Jagiellończyk, ostatni władca tych krajów z dynastii Jagiellonów. Jego następcą na tronie Czech i Węgier został arcyksiążę austriacki Ferdynand I Habsburg. Tym samym Bierawa przeszła pod zwierzchnictwo austriackich Habsburgów. W 1614 r. wybudowano murowany kościół protestancki. W 1774 r. hrabina Amalia von Hoym kupiła Bierawę i włączyła do rodzinnych ziem skupionych wokół majątku w Sławięcicach. Kolejnymi właścicielami Bierawy byli: Pruszkowscy, von Resewitz i von Hohenlohe.

Do głosowania podczas plebiscytu uprawnionych było w Bierawie 828 osób, z czego 656, ok. 79,2%, stanowili mieszkańcy (w tym 655, ok. 79,1% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 807 głosów (ok. 97,5% uprawnionych), w tym 806 (ok. 99,9%) ważnych; za Niemcami głosowało 516 osób (ok. 63,9%), a za Polską 290 osób (ok. 35,9%)[1]. Podczas III powstania śląskiego w maju 1921 r. doszło do Bitwy o Kędzierzyn. 6 maja Naczelna Komenda Wojsk Powstańczych rozkazała 2 pułkom rozpocząć natarcie z zadaniem zajęcia Kędzierzyna. Z Sośnicowic wyruszył 2 pułk piechoty wojsk powstańczych im. T. Kościuszki, dowodzony przez kpt. Pawła Cymsa. Rozpoczął on walki usiłując przedrzeć się do Kędzierzyna od strony Bierawy, Starego Koźla i Pogorzelca. Walki trwały do 9 maja. W walkach użyto artyleri i pociągu pancernego. W lipcu 1922 powiat kozielski z Bierawą został ponownie oficjalnie przekazany administracji niemieckiej i włączony do Niemiec. Podczas II wojny światowej w 1940 r. rozpoczęto w pobliżu Bierawy budowę zakładu chemicznego (produkcja izooktanu) koncernu IG Farben (Interessen-Gemeinschaft Farbenindustrie AG). Bierawskie zakłady miały produkować benzynę syntetyczną na drodze uwodorniania węgla. Produkcję uruchomiono pod koniec 1943 roku. Alianckie lotnictwo (startowało z Włoch) przeprowadziło pierwsze loty rozpoznawcze w rejonie Bierawy i Kędzierzyna w marcu 1944 roku. Zmasowane naloty bombowe rozpoczęły się w lipcu 1944 roku. W wyniku bombardowań zakłady chemiczne w Bierawie zostały zniszczone. Na skutek dużego rozrzutu zrzucanych bomb znacznie ucierpiała również zabudowa miejscowości[2]. W styczniu 1945 r. Bierawa została zajęta przez Armię Czerwoną i następnie przekazana pod administrację polską.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Trójcy

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[3]:

  • kościół par. pw. św. Trójcy, renesansowy pochodzący z 1562 r. - drugiej połowy XVI wieku. Około 1614 powiększony o wieżę pokryta dekoracja sgraffitową. W XVIII wieku dobudowano kaplicę przy północnej części kościoła. Wewnątrz zachowały się:
    • ambona, poźnorenesansowa, z pierwszej połowy XVII wieku
    • ołtarze barokowe z pierwszej XVI wieku
    • barokowa chrzcielnica z przełomu XVII i XVIII wieku
  • mogiła powstańców śląskich na cmentarzu parafialnym, z 1921 r.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Rok Liczba ludności
1830 0970 osób
1855 1213 osób
1880 1394 osób
1925 1260 osób
1945 1172 osób
1960 1489 osób
1985 1662 osób
2000 1443 osób

Źródło: dane z Gminy Bierawa.

Liczba ludności: 1370
Gęstość zaludnienia: 108 osób/km²

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Bierawa jest miejscowością przemysłowo-rolniczą. Większość mieszkańców jest zatrudnionych w pobliskich mieście Kędzierzynie-Koźlu i Zakładach Azotowych Kędzierzyn S.A.

Statystyka ogólna – Powierzchnia: 12,72 km², Lasy i grunty leśne: 346 hm² (ha).

Komunikacja: układ drogowy[edytuj | edytuj kod]

Przez Bierawę przechodzą 2 drogi wojewódzkie: 408 i 425.

PKS, kolej[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej S.A. posiada w Bierawie 3 przystanki.

Bierawa leży przy linii kolejowej o znaczeniu krajowym i międzynarodowym z Kędzierzyna-Koźla do Bogumina. Przy miejscowości znajduje się stacja kolejowa Bierawa.

Kultura, edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Organizacją życia kulturalnego w Bierawie kieruje i nadzoruje Gminne Centrum Kultury i Rekreacji w Bierawie, ul. Kościelna 2, 47-240 Bierawa. W domu kultury działają biblioteka i kawiarenka internetowa.
  • Publiczne Gimnazjum nr 1, ul. Kościelna 1, 47-240 Bierawa.

Klęski żywiołowe: powódź 1997[edytuj | edytuj kod]

W nocy z 8 na 9 lipca 1997 r. doszło do największej powodzi w historii Bierawy. Zatopionych zostało 67 budynków. Zniszczonych zostało prawie 100% upraw oraz wiele dróg.

 Osobny artykuł: Powódź tysiąclecia.

Gminy partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gmina Bierawa. Zarys monograficzny