Bierzmowanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Biskup udzielający bierzmowania. Rogier van der Weyden, Siedem sakramentów, XV wiek.
Bierzmowanie, Ilustracja Petrusa Canisiusa: Katechizm, 1679

Bierzmowanie – jeden z siedmiu sakramentów w Kościołach katolickich, starokatolickich, prawosławnych.

Istota i znaczenie bierzmowania[edytuj | edytuj kod]

Istotą tego sakramentu jest przekazanie Ducha Świętego, umocnienie wiary oraz uzdolnienie do świadczenia o niej oraz jej obrony. Jednoczy ściślej z Jezusem Chrystusem. Katolika włącza w misję ewangelizacyjną Kościoła katolickiego. Udziela go również cerkiew prawosławna, ale wkrótce po chrzcie (czyli niemowlętom).

Do bierzmowania nawiązują w obrzędach też niektóre Kościoły protestanckie (konfirmacja), ale nie traktują one tego obrządku jako sakramentu. Kościół anglikański traktuje konfirmację jako sakrament.

Biblijne podstawy sakramentu bierzmowania[edytuj | edytuj kod]

Dz 8,17Wtedy więc wkładali [Apostołowie] na nich ręce, a oni otrzymywali Ducha Świętego.

Dz 9,17Wtedy Ananiasz poszedł. Wszedł do domu, położył na nim ręce i powiedział: «Szawle, bracie, Pan Jezus, który ukazał ci się na drodze, którą szedłeś, przysłał mnie, abyś przejrzał i został napełniony Duchem Świętym».

Dz 19,6A kiedy Paweł włożył na nich ręce, Duch Święty zstąpił na nich. Mówili też językami i prorokowali.

Cytaty pochodzą z Biblii Tysiąclecia

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa "bierzmowanie" powstała od łacińskiego słowa firmare "umacniać", zapożyczonego za pośrednictwem języka niemieckiego i czeskiego zapewne już w X wieku, i dodatkowo skojarzonego ze staropolskim wyrazem "bierwiono", "bierzwiono", "bierzwno" lub "bierzmo", co oznaczało belkę podtrzymującą drewniany pułap domu, strop[1]. Bierzmowanie (łac. confirmatio) jest to zatem podtrzymywanie, umacnianie wiary. Słowo confirmo (umacniam) występuje w formule bierzmowania w formie nadzwyczajnej rytu rzymskiego (p. niżej).

Praktyka prawosławna[edytuj | edytuj kod]

Wierni prawosławni otrzymują bierzmowanie wraz z chrztem i pierwszą Komunią już jako małe dzieci. Sakrament stosuje się też jako formę przyjęcia neofitów zmieniających wyznanie z katolicyzmu w niektórych wspólnotach (np. greckiej, w cerkwiach słowiańskich dokonuje się to przez spowiedź, wyznanie wiary i Eucharystię). Sakramentu dokonuje kapłan, ale użyte krzyżmo musi być poświęcone przez biskupa. Kapłan namaszcza czoło, dłonie, pierś, stopy bierzmowanego myronem (krzyżmem), wymawiając formułę „Znamię daru Ducha Świętego”.

Praktyka katolicka[edytuj | edytuj kod]

W Kościele rzymskokatolickim bierzmowanie odgrywa rolę wyznania wiary, niejako świadomego, bo dokonywanego w wieku dorosłym (lub zbliżonym do dorosłości). Pod tym względem bierzmowanie odpowiada protestanckiej konfirmacji i żydowskiej bar micwie i jest znakiem przejścia do dojrzałości religijnej. Innymi nazwami sakramentu bierzmowania są: sakrament dojrzałości chrześcijańskiej, sakrament umocnienia w wierze oraz sakrament dopełnienia.

Udzielanie sakramentu jest w Kościele katolickim zarezerwowane dla biskupów i są tam oni zwyczajnymi szafarzami tego sakramentu. Nadzwyczajnym szafarzem tego sakramentu w Kościele katolickim jest każdy kapłan upoważniony do tego przez biskupa. W razie niebezpieczeństwa śmierci, sakramentu tego może udzielić każdy proboszcz lub każdy ksiądz, zgodnie z kanonem 883 kodeksu prawa kanonicznego z 1983. Ważną osobą na bierzmowaniu jest świadek. Jest on świadkiem umocnienia wiary bierzmowanego. Kładzie on prawą dłoń na prawym ramieniu bierzmowanego. Prawo kanoniczne zaleca by był nim jeden z chrzestnych[2].

Praktyka bierzmowania w kościołach starokatolickich zasadniczo nie różni się od rzymskokatolickiej. Wyjątkiem jest Kościół Katolicki Mariawitów (w Polsce), w którym sakramentu udziela się niemowlętom, bezpośrednio po chrzcie (podobnie jak w prawosławiu).

Materia i forma sakramentu
  • Materia dalsza – krzyżmo święte,
  • Materia bliższa – namaszczenie krzyżmem,
  • Forma – słowa: forma zwyczajna rytu rzymskiego: (łac.) (N.) Accipe Signaculum doni Spiritus Sancti – (Imię) Przyjmij znamię daru Ducha Świętego!, forma nadzwyczajna rytu rzymskiego: (łac.) N. Signo te signo Crucis (+): Et confirmo te Chrismate salutis. (N. znaczę cię znakiem Krzyża i utwierdzam krzyżmem zbawienia).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło bierzmowanie w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, str. 26
  2. kan. 893 § 2 (pol.). W: Kodeks prawa kanonicznego [on-line]. [dostęp 2012-04-22].