Bigatus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Typowy bigatus z głową Marsa (Bellony?) na awersie i wizerunkiem bigi na rewersie (88 r. p.n.e.)

Bigatus (l. mn. bigati) – srebrna moneta rzymska, rodzaj denara republikańskiego z przedstawieniem bigi, czyli rydwanu z zaprzęgiem dwukonnym, powożonego przez bóstwo.

Według aktualnych ustaleń wprowadzony na pocz. II w. p.n.e. jako uzupełnienie wcześniej emitowanego kwadrygata (quadrigatus)[1]. Wzorem były zapewne monety sycylijskie z wyobrażeniami bigi i kwadrygi. Na awersie przedstawiano zwykle głowę Marsa (względnie Bellony).

Pierwszy bigat nosił wizerunek Luny (bóstwa księżyca) w dwukonnym rydwanie. Ok. 157 r. p.n.e. zaczęto wybijać monetę z wyobrażeniem Wiktorii[2]. Później umieszczano też postać Diany, Herkulesa i innych bóstw. Wspominany jako argenteus bigatus u Pliniusza[3] i Liwiusza[4].

Przez długi czas bigaty należały do monet przyjmowanych z zaufaniem przez barbarzyńców[5] ze względu na znany wizerunek i niezmniejszoną zawartość srebra. Stwierdzono jednak istnienie suberatów również tych monet[6], czego wymownym dowodem są spotykane egzemplarze bigatów karbowanych, czyli serratów, mające gwarantować ich kruszcową jakość.

Przypisy

  1. Grand Larousse encyclopédique podaje, że bito go od r. 217 do 67 p.n.e. (t. 2, s. 131). Zdaniem większości numizmatyków nie wcześniej jednak niż od ok. 190 r. p.n.e. (C. Rodewald, Money in the age of Tiberius, Manchester 1976, s. 142).
  2. O czym wspominają zarówno Plutarch (Żywot Othona 4), jak i Tacyt (Dzieje I, 86); być może w związku z propagandowym akcentowaniem przewagi Rzymu po bitwie pod Pydną (168 r. p.n.e.).
  3. Historia naturalna 23,14.
  4. Dzieje Rzymu, np. XXXI,49; XXXIV,10; 46.
  5. Tacyt, Germania 5,5.
  6. C. Rodewald, Money in the age of Tiberius, dz. cyt., s. 100 (przyp. 217), s. 142-143.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]