Bikiniarze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bikiniarzesubkultura młodzieżowa funkcjonująca w Polsce do końca lat 50. XX w.

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Słowo to określa polski odpowiednik amerykańskiego bitnika, charakteryzujący człowieka niestosującego się do narzucanych norm, buntującego się wobec rzeczywistości. W Polsce wraz z walką z szarą rzeczywistością PRL-u wchodziła również walka polityczna. Samo hasło bikiniarz pochodzi od słowa bikiniarstwo po raz pierwszy odnotowanego w Słowniku języka polskiego z 1956 r. pod redakcją Witolda Doroszewskiego. Etymologia nazwy wskazuje na bliski związek z atolem Bikini, od którego wziął nazwę także skąpy kobiecy strój kąpielowy. Jak pisze Leopold Tyrmand w Dzienniku 1954 "bikiniarz" pochodził od krawatów, na których wyobrażony był wybuch bomby atomowej na atolu Bikini w 1946 roku.

Słowniki z przełomu lat 50. - 60. podawały następującą definicję bikiniarstwa:

  • młody człowiek ubierający się ekstrawagancko, w sposób przesadnie modny

wiążąc ją na przemian z słowem:

  • Bikini w znaczeniu egzotyki zbliżonej do cytowanego atolu,
  • lub bikini w znaczeniu stroju kąpielowego.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Bikiniarze wywodzili się ze środowiska przedwojennych fascynatów kultury jazzowej. Byli częścią ogólnoświatowego ruchu młodzieżowego powstałego na bazie ulicznej subkultury Amerykanów meksykańskiego pochodzenia i czarnego Harlemu tzw. zoot suits. W Wielkiej Brytanii ruch ten nosił nazywę teddy boys, we Francji i Belgii - zazous, w Rumunii - malagambiści, w ZSRR - styladzy, Czechosłowacji - Potapka. W różnych częściach Polski również bikiniarzy nazywano wieloma określeniami na przykład w Poznaniu - eki, w Krakowie - dżollerzy.

Cechą odróżniającą ich od reszty społeczeństwa było ekstatyczne umiłowanie muzyki jazzowej i kultury amerykańskiej. Przejawiało się w to w charakterystycznym ubiorze: szerokiej marynarce (tzw. "na kilowatach"), wąskich spodniach, butach "na słoninie" - gumowej grubej podeszwie, fryzurze (tzw. "plerezie"), piratkach - jaskrawokolorowych skarpetkach i kolorowym krawacie, na którym najczęściej widniały gołe girlsy (według propagandy - uosobienie zbrodniczego ustroju kapitalistycznego, w którym to nie panowały żadne zasady). Szczególnie upodobaną barwą był kolor czerwony. Władze PRL aktywnie zwalczały ten ruch młodzieżowy, uważając go za przejaw kosmopolitycznych ciągotek i miłości do USA. Główną różnicą w stosunku do beatników było nastawienie na konsumpcjonizm.[potrzebne źródło]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Maciej Chłopek, Bikiniarze. Pierwsza polska subkultura, Warszawa 2005.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]