Bila

Bile

Bila – kula używana do gry w bilard. W snookerze bila ma średnicę 52,5 mm.

Historia

Początkowo bile były wykonywane z różnych materiałów, m.in. gliny, bakelitu, celuloidu, krystalitu, kości słoniowej, tworzyw sztucznych, stali i drewna. Głównym materiałem od 1627 aż do początku XX wieku była kość słoniowa. Pogoń za jej substytutem nie brała się z motywacji ekologicznych, lecz ekonomicznych. Była ona też w części kreowana przez nowojorskich producentów bil, którzy ogłosili nagrodę 10000 dolarów za substytut kości słoniowej. Pierwszym opłacalnym materiałem okazał się celuloid, wymyślony przez Johna Wesley Hyatt w 1868, ale celuloid czasami wybuchał podczas produkcji i był wysoce łatwopalny. Dziś bile wykonuje się z tworzyw sztucznych jak i z żywicy fenolowej. Są to materiały o wysokiej odporności na pękanie i odpryskiwanie.

Jest wiele rozmiarów i zestawów bil.

W bilardzie francuskim

Do gry w bilarda francuskiego stosuje się nieponumerowane trzy bile o średnicy 61,5 mm: jedną czerwoną, jedną białą oraz jedną żółtą (lub białą z kropką, tzw. "bili pikowej").

W bilardzie amerykańskim

Do gry w bilarda amerykańskiego stosuję się piętnaście kolejno ponumerowanych bil oraz jednej bili białej (rozgrywającej). Bile mają wymiar 57,15 ± 0,127 mm. Bile z numerami od 1 do 8 mają jednolity kolor, przez co nazywa się je "całymi", zaś te oznaczone liczbami od 9 do 15 są pomalowane tylko częściowo i z tego powodu nazywane są "połówkami".

Bile mają różne kolory i wartości:

• (zagrywająca) biała bila
• (1 pkt) - żółta,
• (2 pkt.) - niebieska,
• (3 pkt.) - czerwona,
• (4 pkt.) - fioletowa, różowa,
• (5 pkt.) - pomarańczowa,
• (6 pkt.) - zielona,
• (7 pkt.) - brązowa,
• (8 pkt.) - czarna,
• (9 pkt.) - żółta,
• (10 pkt.) - niebieska,
• (11 pkt.) - czerwona,
• (12 pkt.) - fioletowa, różowa,
• (13 pkt.) - pomarańczowa,
• (14 pkt.) - zielona,
• (15 pkt.) - brązowa.

Niekiedy w bilardzie amerykańskim nie stosuje się numeracji i kolorów (w grze w ósemkę nie są one istotne). Wtedy występuje siedem bil czerwonych, jedna czarna i siedem żółtych (oraz biała).

W bilardzie angielskim

W bilardzie angielskim bile mają wymiary 52,5 mm plus minus 0,05 mm. Zestaw składa się z 22 bil: białej (rozgrywającej), piętnastu czerwonych, sześciu kolorowych, czasem oznaczonych numerami, aby amatorzy wiedzieli za ile są punktów. Bile powinny mieć jednakową wagę z tolerancją 3 g na komplet.

Wartości bil snookerowych

Bile do snookera

• (zagrywająca) biała bila
• (1 pkt) czerwona bila
• (2 pkt.) żółta bila
• (3 pkt.) zielona bila
• (4 pkt.) brązowa bila
• (5 pkt.) niebieska bila
• (6 pkt.) różowa bila
• (7 pkt.) czarna bila

W bilardzie rosyjskim

Standardowo występuje piętnaście bil białych i jedna żółta (rozgrywająca), czasem rozgrywająca ma kolor czerwony, czasem biały "z kropką". Bile są większe i cięższe niż standardowe. Są dwa dopuszczalne rozmiary: 68 mm lub 71 mm.