Bilbil szarogłowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bilbil szarogłowy
Pycnonotus priocephalus[1]
(Jerdon, 1839)
Bilbil szarogłowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina bilbile
Rodzaj Pycnonotus
Gatunek bilbil szarogłowy
Synonimy
  • Brachypus priocephalus Jerdon, 1839
  • Brachypodius poiocephalus (Jerdon, 1839)
  • Micropus phaeocephalus
  • Micropus poioicephalus
  • Microtarsus priocephalus (Jerdon, 1839)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Bilbil szarogłowy (Pycnonotus priocephalus) − gatunek małego azjatyckiego ptaka z rodziny bilbili (Pycnonotidae).

Naturalne siedliska tego gatunku znajdują się w Indiach. Jest endemitem Ghatów Zachodnich, gniazduje na terenach od Goa po Tamil Nadu na południu, do wysokości 1200 m[3]. Występuje w gęstych trzcinach i zaroślach, głównie w pobliżu rzek, w gęstwinie lasów bagiennych. Ich obecność zdradzają charakterystyczne nawoływania. Ptaki te lubią się ukrywać. Ich pozycja systematyczna w rodzinie bilbili nie jest zbyt jednoznaczna.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Ptak ten zamieszkuje wilgotne zimozielone lasy liściaste, w których występują bambusy, oraz gęste zarośla. Jego upierzenie jest oliwkowo-zielone, szarawe na czubku głowy, karku i podgardlu. Czoło jest żółto-zielone. Tył oraz skrzydła są barwy oliwkowej, która staje się coraz jaśniejszą w kierunku kloaki. Oliwkowe pióra tylnej części tułowia mają czarne obramowanie. Boki ciała są ciemne, o szarych krawędziach. Pokrywy podogonowe są szare. Dziób jest zielonkawo-szary, nogi zaś różowawo-żółte. Tęczówka jest wyraziście niebieskawo-biała. Środkowe sterówki są białe, skrajne zaś czarne z wyraźnie szarymi zakończeniami. Osobniki obu płci mają taki sam wygląd. Młode bilbile szarogłowe charakteryzują się ciemnooliwkowym upierzeniem głowy z żółtym, mniej połyskliwym czołem[4][5][6].

Spotykano pojedynczo lub w niewielkich grupach. Sezon lęgowy bilbila szarogłowego trwa od stycznia do czerwca, z największym nasileniem w kwietniu. Buduje płaskie gniazda w koronach krzewiastych zarośli. Składa zwykle jedno lub dwa jaja, z których młode wykluwają się po 12-14 dniach. Młode opuszczają gniazdo po 11-13 dniach. Jaja są jasnoróżowe (do liliowego), nakrapiane na czerwono, gęściej przy szerszym końcu[7]. Wysiadywaniem i karmieniem zajmują się osobniki obu płci[8]. Dietę bilbila szarogłowego stanowią w przeważającej części owoce. Ptak wydaje ostre kraink[4].

Taksonomia i systematyka[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został opisany przez Thomasa Caverhilla Jerdona pod nazwą Brachypus priocephalus. Autor ten jednak, został błędnie "poprawiony" przez Edwarda Blytha, który wprowadził nazwę Brachypodius poiocephalus. Nieścisłość ta weszła do literatury tematu, powodując kolejne nieścisłości w opisie gatunku[5][9][10][11].

Śpiew bilbila szarogłowego jest zdecydowanie jednosylabowy, w odróżnieniu od śpiewu typowych przedstawicieli rodzaju Pycnonotus[4]. Rodzaj Pycnonotus uważany jest obecnie przez biologów jako grupa polifiletyczna. W związku z tym przynależność gatunkowa do tego taksonu może zostać w przyszłości zmieniona. Gatunek Pycnonotus priocephalus nie był brany pod uwagę w ostatnich badaniach filogenezy molekularnej grupy[12].

Przypisy

  1. Pycnonotus priocephalus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Pycnonotus priocephalus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Grey-headed Bulbul (Pycnonotus priocephalus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 7 sierpnia 2012].
  4. 4,0 4,1 4,2 Pamela C. Rasmussen: Birds of South Asia: the Ripley guide. Washington: Smithsonian Institution, 2005, s. 335–336. ISBN 84-87334-67-9. (ang.)
  5. 5,0 5,1 Thomas Caverhill Jerdon: The birds of India: being a natural history. T. 2. Cz. 1. Calcutta: Military Orphan Press, 1863, s. 89. (ang.)
  6. Eugene William Oates: Fauna of British India, including Ceylon and Burma. T. 1. London: Taylor and Francis, 1889, s. 296. (ang.)
  7. Sálim Ali, Sidney Dillon Ripley: Handbook of the birds of India and Pakistan: together with those of Bangladesh, Nepal, Sikkim, Bhutan and Sri Lanka. Wyd. 2. T. 6: Cuckoo-Shrikes to Babaxes. Bombay: Oxford University Press, 1996, s. 70-71. ISBN 0-19-562978-7. (ang.)
  8. Peroth Balakrishnan. Parental care strategies of grey-headed bulbul, Pycnonotus priocephalus in the Western Ghats, South India. „Current Science”. 98 (5), s. 673–680, 2010-03-10. Bangalore: Current Science Association. ISSN 0011-3891 (ang.). 
  9. E. C. Dickinson, R. W. R. J. Dekker, S. Eck, S. Somadikarta. Systematic notes on Asian birds. 26. Types of the Pycnonotidae. „Zoologische Verhandelingen”. 340, s. 115-160, 2002. Leiden: Rijksmuseum van Natuurlijke Historie. ISSN 0024-1652 (ang.). 
  10. E. C. Stuart Baker: The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Wyd. 2. T. 7: Birds. London: Taylor and Francis, 1930, s. 88. (ang.)
  11. E. C. Stuart Baker: The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Wyd. 2. T. 1: Birds. London: Taylor and Francis, 1922, s. 425-426. (ang.)
  12. B. D. Marks, R.G. Moyle. Phylogenetic relationships of the bulbuls (Aves: Pycnonotidae) based on mitochondrial and nuclear DNA sequence data. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 40 (3), s. 687-695, 2006. Orlando: Academic Press. ISSN 1055-7903 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]