Bimber

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Destylacja bimbru w warunkach domowych
Aparatura do pędzenia bimbru na dużą skalę

Bimber (samogon, księżycówka) – wódka lub spirytus produkowany w warunkach amatorskich. Otrzymywany zazwyczaj przez destylację okresową (w odróżnieniu od destylacji ciągłej w gorzelniach przemysłowych) z zacieru z fermentacji alkoholowej. Zależnie od surowców i sposobu oczyszczania bimber różni się zapachem i smakiem. Najczęściej otrzymywany z najtańszych produktów (zboże, ziemniaki, cukierki, cukier, melasa) bez dodatkowej rektyfikacji, jest bezbarwny i ma ostry, nieprzyjemny zapach, ale oczyszczony, najczęściej węglem aktywnym, występujący w mieszankach (np.: w ajerkoniaku) daje wrażenie smaku handlowego czystego spirytusu. Bywa zaprawiany sokami owocowymi lub uszlachetniany przez leżakowanie.

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Bimber zawiera głównie alkohol etylowy, który to, jeśli nieodpowiedzialnie spożywany, może być groźny dla zdrowia i życia. Głównym źródłem szkodliwych substancji jest przypadkowe lub celowe zanieczyszczenie produktu. W wyniku użycia do destylacji instalacji z elementów nieprzeznaczonych do tego celu, destylat może zawierać metale ciężkie (np. cynk, miedź, ołów, cynę) wypłukiwane z aparatury. Wbrew temu, co się powszechnie uważa, podczas fermentacji cukru nie wytwarza się metanol. Bywa on za to dodawany przez niektórych producentów dla zwiększenia mocy trunku[1]. Niektóre z zanieczyszczeń bimbru, zwłaszcza lżejsze alkohole i ketony, zawarte także w szlachetniejszych alkoholach produkowanych tradycyjnymi metodami (koniak, whisky, grappa), mogą wpływać pozytywnie na jego smak. Dotyczy to zwłaszcza bimbru pędzonego z owoców i zboża.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W okresie obu wojen światowych i stanu wojennego był częstym środkiem płatniczym. Produkowany jest nadal ze względów tradycyjnych i ekonomicznych – jest znacznie tańszy od wódki i alkoholi bazarowych.

Pędzenie bimbru było na ziemiach polskich zakazane i zwalczane co najmniej od połowy XIX wieku. W II Rzeczypospolitej wprowadzono monopol państwa na produkcję spirytualiów – początkowo w wybranych województwach, a następnie na terenie całego kraju[2]. Produkcja bimbru była surowo karana zarówno w II RP, jak i w okresie PRL.[3]

Aspekty prawne[edytuj | edytuj kod]

W Polsce, zgodnie z ustawą o wyrobie alkoholu etylowego, produkcja napojów alkoholowych na sprzedaż jest objęta podatkiem akcyzowym i dozwolona jedynie po uzyskaniu zezwolenia wydawanego przez Ministerstwo Gospodarki.

Kwestia legalności produkcji bimbru na własny użytek była dość długo kwestią prawnie dyskusyjną. M.in. 15 maja 2004 w gazecie „Rzeczpospolita” ukazał się artykuł W. Wróbla „Legalny bimber”, w którym autor sugerował, że w świetle wówczas obowiązującej ustawy o wyrobie alkoholu etylowego tego rodzaju działalność jest legalna[4]. Jednak w uchwale z dnia 30 listopada 2004 Izba Karna Sądu Najwyższego orzekła co następuje:

„Znamiona przestępstwa z art. 12a ust.1 ustawy z dnia 2 marca 2001 roku o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 31, poz. 353) wypełnia również wyrabianie alkoholu etylowego na własny użytek.”[5]

– co praktycznie znaczy, że produkcja bimbru na własny użytek jest czynem prawnie zabronionym i podlega karze do 1 roku pozbawienia wolności (2 lata w przypadku produkcji znacznych ilości).

22 grudnia 2006 weszła w życie ustawa z dnia 18 października 2006 o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1539), która wprowadza przepisy zgodne z obowiązującymi w Unii Europejskiej. W nowej ustawie znalazł się jednak artykuł 1 ust. 2 mówiący, że nie stosuje się jej wobec napojów wytworzonych domowym sposobem i nieprzeznaczonych do obrotu, a w ust. 3 – że napoje, o których mowa w ust. 2 nie mogą być wytwarzane bezpośrednio w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej. Artykuł 44 tej samej ustawy mówi natomiast, iż wyrabianie napojów spirytusowych bez odpowiedniego wpisu do rejestru jest zakazane i podlega karze (tak jak do tej pory – do 1 roku pozbawienia wolności), a wyrabianie ich w znacznych ilościach – karze odpowiednio surowszej (do 2 lat), przy czym sprzęt służący do wyrobu tych napojów podlegać może z wyroku sądu konfiskacie niezależnie od tego, czyją jest własnością.

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.

Przypisy

  1. Building a World Class Home Distillation Apparatus – Distillation: Some Basic Considerations.
  2. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 26 marca 1927 r. o monopolu spirytusowym (Dz. U. z 1927 nr 32, poz. 289) Dz. U. z 1927 r. Nr 32, poz. 289 oraz Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. o monopolu spirytusowym.
  3. Kolejne akty przewidujące kary za produkcję bimbru: Ustawa karna skarbowa z dnia 2 sierpnia 1926 r., Ustawa z dnia 18 marca 1932 r. karna skarbowa (art. 77), Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 3 listopada 1936 r. Prawo karne skarbowe (art. 66), Dekret PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o zwalczaniu potajemnego gorzelnictwa (Dz. U. z 1944 r. Nr 15, poz. 85), Dekret z dnia 11 kwietnia 1947 r. Prawo karne skarbowe, Dekret z dnia 24 czerwca 1953 r. o wyrobie i przerobie spirytusu (Dz. U. z 1953 r. Nr 34, poz. 143), Ustawa z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu (Dz. U. z 1959 r. Nr 27, poz. 169), Ustawa karna skarbowa z dnia 13 kwietnia 1960 r. Ustawa karna skarbowa z dnia 26 października 1971 r.
  4. Apetycik.pl – pyszne strony życia.
  5. http://www.sn.pl/orzecznictwo/uzasadnienia/ik/I-KZP-0023_04.pdf

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło bimber w Wikisłowniku

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]