Bimber
Bimber, bliskoznaczne: gorzała, samogon, krzakówka, deptana, księżycówka (pędzony nocą przy świetle księżyca), ściemniacz (zwłaszcza alkohol metylowy, którego spożywanie grozi utratą wzroku), KPN (Koniak Pędzony Nocą), prymucha (na Kresach), noska (w górach), łza sołtysa, sołtysówka[1] – alkohol produkowany w warunkach amatorskich, z wykorzystaniem prostego sprzętu. Otrzymywany przez destylację okresową (w odróżnieniu od destylacji ciągłej w gorzelniach przemysłowych) z zacieru z fermentacji alkoholowej. Pogląd, że bimber można uzyskać poprzez wymrażanie nie jest nieprawdziwy[2]. Zależnie od surowców i sposobu oczyszczania bimber różni się zapachem i smakiem. Najczęściej otrzymywany z najtańszych produktów (zboże, ziemniaki, cukierki, cukier, melasa) bez dodatkowej rektyfikacji, jest bezbarwny i ma ostry, nieprzyjemny zapach, ale oczyszczony, najczęściej węglem aktywnym, występujący w mieszankach (np.: w ajerkoniaku) daje wrażenie smaku zwykłego spirytusu. Często uszlachetniany jest dodatkiem soków owocowych lub leżakowaniem.
Spis treści |
[edytuj] Bezpieczeństwo
Bimber zawiera głównie alkohol etylowy, który to, jeśli nieodpowiedzialnie spożywany, może być groźny dla zdrowia i życia. Głównym źródłem szkodliwych substancji jest przypadkowe lub celowe zanieczyszczenie produktu. W wyniku użycia do destylacji instalacji z elementów nie przeznaczonych do tego celu, destylat może zawierać metale (np. cynk, miedź, ołów, cynę) wypłukiwane z aparatury. Wbrew temu, co się powszechnie uważa, podczas fermentacji cukru nie wytwarza się metanol. Bywa on za to dodawany przez niektórych producentów dla zwiększenia mocy trunku[3]. Niektóre z zanieczyszczeń bimbru, zwłaszcza lżejsze alkohole i ketony, zawarte także w szlachetniejszych alkoholach produkowanych tradycyjnymi metodami (koniak, whisky, grappa), mogą wpływać pozytywnie na jego smak. Dotyczy to zwłaszcza bimbru pędzonego z owoców i zboża.
[edytuj] Historia
W okresie obu wojen światowych i stanu wojennego był częstym środkiem płatniczym. Produkowany jest nadal ze względów tradycyjnych i ekonomicznych – jest znacznie tańszy od wódki i alkoholi bazarowych.
Pędzenie bimbru było na ziemiach polskich zakazane i zwalczane co najmniej od połowy XIX wieku. W II Rzeczypospolitej wprowadzono monopol państwa na produkcję spirytualiów – początkowo w wybranych województwach, a następnie na terenie całego kraju[4]. Produkcja bimbru była surowo karana zarówno w II RP, jak i w okresie PRL.[5]
[edytuj] Aspekty prawne
W Polsce, zgodnie z ustawą o wyrobie alkoholu etylowego, produkcja napojów alkoholowych na sprzedaż jest objęta podatkiem akcyzowym i dozwolona jedynie po uzyskaniu zezwolenia wydawanego przez Ministerstwo Gospodarki.
Kwestia legalności produkcji bimbru na własny użytek była dość długo kwestią prawnie dyskusyjną. M.in. 15 maja 2004 w gazecie „Rzeczpospolita” ukazał się artykuł W. Wróbla „Legalny bimber”, w którym autor sugerował, że w świetle aktualnie obowiązującej ustawy o wyrobie alkoholu etylowego tego rodzaju działalność jest legalna[6]. Jednak w uchwale z dnia 30 listopada 2004 Izba Karna Sądu Najwyższego orzekła co następuje:
- „Znamiona przestępstwa z art. 12a ust.1 ustawy z dnia 2 marca 2001 roku o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych wypełnia również wyrabianie alkoholu etylowego na własny użytek.”[7]
- co praktycznie znaczy, że produkcja bimbru na własny użytek jest czynem prawnie zabronionym i podlega karze do 1 roku więzienia (2 lata w przypadku produkcji znacznych ilości).
22 grudnia 2006 weszła w życie ustawa z dnia 18 października 2006 o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych[8], która wprowadza przepisy zgodne z obowiązującymi w Unii Europejskiej. W nowej ustawie znalazł się jednak artykuł 1 ust. 2 mówiący, że nie stosuje się jej wobec napojów wytworzonych domowym sposobem i nieprzeznaczonych do obrotu, a w ust. 3 – że napoje, o których mowa w ust. 2 nie mogą być wytwarzane bezpośrednio w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej. Artykuł 44 tej samej ustawy mówi natomiast, iż wyrabianie napojów spirytusowych bez odpowiedniego wpisu do rejestru jest zakazane i podlega karze (tak jak do tej pory – do 1 roku pozbawienia wolności), a wyrabianie ich w znacznych ilościach – karze odpowiednio surowszej (do 2 lat), przy czym sprzęt służący do wyrobu tych napojów podlegać może z wyroku sądu konfiskacie niezależnie od tego, czyją jest własnością.
Przypisy
- ↑ Poradnik językowy: wyd. 1-5; Rocznik warszawski t. 12; Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny t. 10.
- ↑ Techniką wymrażania cydru był natomiast produkowany w Kanadzie przez osadników francuskich mocny napój alkoholowy.
- ↑ Building a World Class Home Distillation Apparatus – Distillation: Some Basic Considerations.
- ↑ Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 26 marca 1927 r. o monopolu spirytusowym oraz Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. o monopolu spirytusowym.
- ↑ Kolejne akty przewidujące kary za produkcję bimbru: Ustawa karna skarbowa z dnia 2 sierpnia 1926 r., Ustawa z dnia 18 marca 1932 r. karna skarbowa (art. 77), Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 3 listopada 1936 r. Prawo karne skarbowe (art. 66), Dekret PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o zwalczaniu potajemnego gorzelnictwa, Dekret z dnia 11 kwietnia 1947 r. Prawo karne skarbowe, Dekret z dnia 24 czerwca 1953 r. o wyrobie i przerobie spirytusu, Ustawa z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu, Ustawa karna skarbowa z dnia 13 kwietnia 1960 r. Ustawa karna skarbowa z dnia 26 października 1971 r.
- ↑ Apetycik.pl – pyszne strony życia.
- ↑ Sygn.
- ↑ Dz. U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1539
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Informacje o bimbrze (pl)
