Bioko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bioko
Wyspa Bioko widziana z wybrzeża Kamerunu
Wyspa Bioko widziana z wybrzeża Kamerunu
Kontynent Afryka
Państwo  Gwinea Równikowa
Akwen Ocean Atlantycki
Powierzchnia 2 017 km²
Populacja (2001)
 • liczba ludności
 • gęstość

260 462
129,1 os./km²
Położenie na mapie Gwinei Równikowej
Mapa lokalizacyjna Gwinei Równikowej
Bioko
Bioko
Ziemia 3°30′N 8°42′E/3,500000 8,700000Na mapach: 3°30′N 8°42′E/3,500000 8,700000
Mapa wyspy
Mapa wyspy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Bioko (do 1973 zwana Fernando Po, Fernando Poo, w latach 1973-1979 Macias Nguema) – wulkaniczna wyspa położona w Zatoce Gwinejskiej u zachodnich wybrzeży Afryki, niedaleko wybrzeży Kamerunu. Wyspa jest częścią Gwinei Równikowej, której stolica Malabo (176,4 tys. mieszkańców - szacunkowo 2009) leży właśnie na tej wyspie. Podzielona jest na dwie prowincje Bioko Norte (776 km²) i Bioko Sur (1241 km²).

Powierzchnia wyspy wynosi 2017 km², zamieszkuje ją 260,5 tys. osób (VII 2001), z czego 58% posługuje się językiem bubi, a 16% językiem fang. Wnętrze wyspy jest górzyste, z najwyższym, wulkanicznym szczytem Santa Isabel - 3011 m n.p.m. (ostatnia erupcja w 1923).

Wyspa została odkryta w 1471 przez portugalskiego żeglarza Fernão do Pó. W 1778, zgodnie z postanowieniami traktatu z El Pardo, Portugalia przekazała Hiszpanom wyspy Fernando Poo, Annobón (obecnie Pagalu) oraz wybrzeże Gwinei. W zamian otrzymała posiadłości w Ameryce Południowej. W latach 1827-1858 Brytyjczycy wynajmowali na potrzeby patroli zwalczających handel niewolnikami bazy w Port Clarence (obecnie Malabo) i San Carlos (obecnie Luba). W czasie nigeryjskiej wojny domowej wyspa była wykorzystywana jako baza dla samolotów latających nad Biafrę. Do 1958 stanowiła hiszpańską kolonię Fernando Po, przekształconą później w prowincję zamorską Gwinea Hiszpańska. Od 1969 wchodzi w skład niepodległej Gwinei Równikowej.