Biota wschodnia

Biota wschodnia
Systematyka wg Reveala
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	nagonasienne
Podgromada	nagonasienne drobnolistne
Klasa	iglaste
Rząd	Cupressales
Rodzina	cyprysowate
Rodzaj	biota
Gatunek	biota wschodnia
Nazwa systematyczna
Platycladus orientalis L.
Synonimy
Thuja orientalis L. Biota orientalis Endl.
Status ochronny
Kategoria zagrożenia (CKGZ) EX EW CR EN VU NT LC Kategoria: podwyższonego ryzyka
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Biota wschodnia, platykladus wschodni dawniej żywotnik wschodni (Platycladus orientalis (L.) Franco) – gatunek rośliny iglastej należący do rodziny cyprysowatych. Jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju biota. Występuje w Korei, Mandżurii oraz na północnych obszarach Chin. Uprawiany w Japonii, także w Europie, głównie w rejonie Morza Czarnego i Śródziemnego.

Morfologia

Biota wschodnia w Ogrodzie Botanicznym w Krakowie

Pokrój 

Wolno rosnące, niewielkie drzewa lub duże krzewy o regularnym, jajowatym pokroju. Osiąga 8-10 m wysokości, najczęściej wytwarza kilka pni.

Pędy 

Skierowane ku górze, o wachlarzowatych rozgałęzieniach gęsto ustawionych w jednej płaszczyźnie.

Liście 

Łuskowate, jednakowe po obu stronach, soczysto zielone, wąskie, długości 2-4 mm, przylegające do pędów. Są delikatniejsze i drobniejsze niż u przedstawicieli żywotnika. Zimą często brunatnieją.

Szyszki 

Młode zielone do niebieskawych, mięsiste. Osiągają 15-25 mm długości. Dojrzewają po 8 miesiącach od zapylenia, brązowieją. Łuski grube, rogowato zgięte, najczęściej jest ich 6-12. Nasiona długości 4-6 mm, bez skrzydełek.

Roślina trująca 

Zawiera trujące tujony.Zewnętrznie działa drażniąco na skórę; wewnętrznie wywołuje drgawki i degeneracyjne zmiany w wątrobie i nerkach,krwawienia ze śluzówki żołądka.

Systematyka

Pierwotnie gatunek ten zaliczany był do rodzaju żywotnik pod nazwą Thuja orientalis (pol. żywotnik wschodni) lecz obecnie został wyodrębniony we własnym jednogatunkowym rodzaju Platycladus (pol. biota) z powodu różnic morfologicznych.

Zastosowanie

• Roślina ozdobna: sadzony w ogrodach, pojedynczo, w niewielkich grupach lub na żywopłoty. Szczególnie cenione są wolno rosnące, kolorowe odmiany (np. 'Aurea Nana' - żółto igielna), jedna z najbardziej znanych polskich odmian tego gatunku to odmiana 'Justyna' - zielone igły.

Uprawa

Wymagania

Preferuje dobrze nasłonecznione i osłonięte miejsca o dużej wilgotności powietrza. Wytrzymały na suszę, wrażliwy na mrozy, wymaga okrywania na zimę. Dobrze rośnie na glebach wilgotnych, Zasobnych w wapń. Wymaga stanowisk osłoniętych od wiatru.

Sposób uprawy

Rozmnażany jest z nasion lub sadzonek. Nasiona zbiera się w październiku i listopadzie, wysiewa w kwietniu, po uprzedniej 3-4 tygodniowej stratyfikacji. Przez zimę siewki należy starannie chronić przed mrozem. Rozmnażanie przez sadzonkowanie stosowane jest przy rozmnażaniu wyselekcjonowanych odmian, w celu zachowania ich cech odmianowych.

Źródła

• PAN Kramik