Biota wschodnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Biota wschodnia
Thuja-orientalis.jpg
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klad nagonasienne
Rząd cyprysowce
Rodzina cyprysowate
Rodzaj biota
Gatunek biota wschodnia
Nazwa systematyczna
Platycladus orientalis L.
Synonimy

Thuja orientalis L.
Biota orientalis Endl.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Biota wschodnia, platykladus wschodni dawniej żywotnik wschodni (Platycladus orientalis (L.) Franco) – gatunek rośliny iglastej należący do rodziny cyprysowatych. Jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju biota. Występuje w Korei, Mandżurii oraz na północnych obszarach Chin. Uprawiany w Japonii, także w Europie, głównie w rejonie Morza Czarnego i Śródziemnego.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Biota wschodnia w środowisku naturalnym
Pokrój 
Wolno rosnące, niewielkie drzewa lub duże krzewy o regularnym, jajowatym pokroju. Osiąga 8-10 m wysokości, najczęściej wytwarza kilka pni.
Pędy 
Skierowane ku górze, o wachlarzowatych rozgałęzieniach gęsto ustawionych w jednej płaszczyźnie.
Liście 
Łuskowate, jednakowe po obu stronach, soczysto zielone, wąskie, długości 2-4 mm, przylegające do pędów. Są delikatniejsze i drobniejsze niż u przedstawicieli żywotnika. Zimą często brunatnieją.
Szyszki 
Młode zielone do niebieskawych, mięsiste. Osiągają 15-25 mm długości. Dojrzewają po 8 miesiącach od zapylenia, brązowieją. Łuski grube, rogowato zgięte, najczęściej jest ich 6-12. Nasiona długości 4-6 mm, bez skrzydełek.
Roślina trująca 
Zawiera trujące tujony.Zewnętrznie działa drażniąco na skórę; wewnętrznie wywołuje drgawki i degeneracyjne zmiany w wątrobie i nerkach,krwawienia ze śluzówki żołądka.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie gatunek ten zaliczany był do rodzaju żywotnik pod nazwą Thuja orientalis (pol. żywotnik wschodni) lecz obecnie został wyodrębniony we własnym jednogatunkowym rodzaju Platycladus (pol. biota) z powodu różnic morfologicznych[3][4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina ozdobna: sadzony w ogrodach, pojedynczo, w niewielkich grupach lub na żywopłoty. Szczególnie cenione są wolno rosnące, kolorowe odmiany (np. 'Aurea Nana' - żółto igielna), jedna z najbardziej znanych polskich odmian tego gatunku to odmiana 'Justyna' - zielone igły.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Wymagania
Preferuje dobrze nasłonecznione, ciepłe i osłonięte miejsca o dużej wilgotności powietrza. Wytrzymały na suszę. Dobrze rośnie na glebach wilgotnych, Zasobnych w wapń. Wymaga stanowisk osłoniętych od wiatru. Odczyn gleby najlepiej lekko kwaśnym. W chłodniejszych rejonach kraju może przemarzać na zimę, dlatego młodsze rośliny należy zabezpieczać na zimę. Strefa mrozoodporności 6B.[5]
Sposób uprawy
Rozmnażany jest z nasion lub sadzonek, które należy pobierać z 'piętką'. Nasiona zbiera się w październiku i listopadzie, wysiewa w kwietniu, po uprzedniej 3-4 tygodniowej stratyfikacji. Przez zimę siewki należy starannie chronić przed mrozem. Rozmnażanie przez sadzonkowanie stosowane jest przy rozmnażaniu wyselekcjonowanych odmian, w celu zachowania ich cech odmianowych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website - Seed Plant Evolution. 2001–.
  2. Christenhusz, M.J.M., J.L. Reveal, A. Farjon, M.F. Gardner, R.R. Mill, and M.W. Chase (2011). A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55-70.
  3. Piotr Gach: Żywotnik zachodni - Drzewa (pol.). [dostęp 2010-05-11].  Cytat: (...)Te duże różnice morfologiczne znalazły swoje odzwierciedlenie w filogenetyce, którym było właśnie utworzenie rodzaju Platykladus i przeniesienie do niego umieszczonej wcześniej w rodzaju żywotnik (jako żywotnik wschodni) bioty wschodniej.
  4. Aljos Farjon: A natural history of conifers. Timbers Press, s. 188, 286. (ang.)
  5. Agnieszka Mike-Jeziorska: Biota wschodnia (pol.). 2013. [dostęp 2013-26-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]