Biotyt

Biotyt
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	K(Mg,Fe)3(AlSi3O10)(OH,F)2 – zasadowy glinokrzemian potasu, magnezu, żelaza i manganu
Twardość w skali Mohsa	2,5–3
Przełam	nierówny, blaszkowy
Łupliwość	doskonała, jednokierunkowa
Układ krystalograficzny	układ jednoskośny
Gęstość minerału	2,7–3,1 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	czarna, nieprzezroczysta; wietrzejąc uzyskuje barwę złocistą (kocie złoto)
Rysa	biała
Połysk	szklisty, perłowy
Multimedia w Wikimedia Commons

Biotyt – minerał z gromady krzemianów, należący do grupy mik (łyszczyków). Jego nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka Jeana Baptiste’a Biota.

Właściwości

Tworzy kryształy tabliczkowe i krótkosłupowe (heksagonalne). Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, blaszkowych i łuskowych. Jest minerałem giętkim, łamliwym, sprężystym. Zawiera domieszki: tytanu, sodu, litu, baru, strontu, cezu, manganu (manganofyllit).

Bywa zasobny w:

• magnez (meroksen);
• a niekiedy w żelazo (lepidomelan, syderofyllit).
• Często zawiera wrostki cyrkonu, a także rutylu.
• Wykazuje silny pleochroizm o barwach : zielonej, brunatnej i czerwonawej.
• Jest bardzo pospolity, szczególnie szeroko rozpowszechniony.

Występowanie

Biotyt jest najbardziej pospolitym minerałem wśród łyszczyków, posiadającym duże znaczenie skałotwórcze. Podobnie jak muskowit występuje głównie w granitach i granodiorytach, ale również tonalitach; znany jest również z ciemnych skał żyłowych i wulkanicznych. Biotyt powszechnie występuje w niektórych skałach metamorficznych, takich jak łupki łyszczykowe (mikowe) czy gnejsy. W budowie skał osadowych odgrywa znacznie mniejszą rolę niż muskowit, ponieważ charakteryzuje się mniejszą odpornością na wietrzenie chemiczne. Obecność biotytu w glebach zaznacza się jedynie tam, gdzie procesy wietrzenia zachodzą bardzo powoli. Przyjmuje tam postać wydłużonych, blaszkowatych ziarn.

Miejsca występowania:

• Na świecie: Kanada – Ontario, USA – Kalifornia, Kolorado; Brazylia, Rosja – Góry Ilmeńskie; Indie, Norwegia, Szwecja.

• W Polsce: na Dolnym Śląsku, w Tatrach, na Suwalszczyźnie.

Zastosowanie

• Bywa stosowany jako materiał izolacyjny (przy produkcji kondensatorów),
• po zmieleniu jako posypka papowa,
• ma znaczenie naukowe (jako wskaźnik tworzenia się skał),
• jest minerałem interesującym kolekcjonerów.

Bardzo duże kryształy znaleziono w Indiach – do 64 ton, Rosji – około 70 m² oraz Norwegii. Gigantyczne okazy spotykano w Kanadzie, Brazylii i na Grenlandii.

Zobacz też

• mika
• muskowit
• lepidolit
• serycyt