Biotyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy minerału. Zobacz też: Biotyt (pocisk).
Biotyt
Biotita1.jpeg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny K(Mg,Fe)3(AlSi3O10)(OH,F)2zasadowy glinokrzemian potasu, magnezu, żelaza i manganu
Twardość w skali Mohsa 2,5–3
Przełam nierówny, blaszkowy
Łupliwość doskonała, jednokierunkowa
Układ krystalograficzny układ jednoskośny
Gęstość minerału 2,7–3,1 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa czarna, nieprzezroczysta; wietrzejąc uzyskuje barwę złocistą (kocie złoto)
Rysa biała
Połysk szklisty, perłowy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Biotyt – minerał z gromady krzemianów, należący do grupy mik (łyszczyków). Jego nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka Jeana Baptiste’a Biota.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy kryształy tabliczkowe i krótkosłupowe (heksagonalne). Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, blaszkowych i łuskowych. Jest minerałem giętkim, łamliwym, sprężystym. Zawiera domieszki: tytanu, sodu, litu, baru, strontu, cezu, manganu (manganofyllit).

Bywa zasobny w:

  • magnez (meroksen)
  • niekiedy zawiera znaczną ilość żelaza (lepidomelan, syderofyllit)
  • często zawiera wrostki cyrkonu, a także rutylu
  • wykazuje silny pleochroizm o barwach: zielonej, brunatnej i czerwonawej

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Biotyt jest najbardziej pospolitym minerałem wśród łyszczyków, posiadającym duże znaczenie skałotwórcze. Podobnie jak muskowit występuje głównie w granitach i granodiorytach, ale również tonalitach; znany jest również z ciemnych skał żyłowych i wulkanicznych. Biotyt powszechnie występuje w niektórych skałach metamorficznych, takich jak łupki łyszczykowe (mikowe) czy gnejsy. W budowie skał osadowych odgrywa znacznie mniejszą rolę niż muskowit, ponieważ charakteryzuje się mniejszą odpornością na wietrzenie chemiczne.

Obecność biotytu w glebach zaznacza się jedynie tam, gdzie procesy wietrzenia zachodzą bardzo powoli. Przyjmuje tam postać wydłużonych, blaszkowatych ziarn.

Miejsca występowania:

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • bywa stosowany jako materiał izolacyjny (przy produkcji kondensatorów)
  • po zmieleniu jako posypka papowa
  • ma znaczenie naukowe (jako wskaźnik tworzenia się skał)
  • jest minerałem interesującym kolekcjonerów

Bardzo duże kryształy znaleziono w Indiach – do 64 ton, Rosji – około 70 m² oraz Norwegii. Gigantyczne okazy spotykano w Kanadzie, Brazylii i na Grenlandii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]