Bitwa morska pod Dżaul

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa morska pod Dżaul (Chaul)
Walki Portugalczyków z mamelukami w XVI w.
SantaMaria.jpg
Karaka portugalska
Czas 1508
Miejsce Chaul, Indie
Terytorium Indie
Wynik zwycięstwo floty muzułmańskiej
Strony konfliktu
Królestwo Portugalii Portugalia Mameluke Flag.svg Mamelucy

Flag of Kerala.gif

Calicut
Dowódcy
Lourenco de Almeida Husein Al-Kurdi
Siły
8 okrętów nieznane
Straty
6 okretów, kilkuset jeńców nieznane
Armoires portugal 1481.svg Walki Portugalczyków z muzułmanami IslamSymbol.svg

Anjadiva (1506) - Ormuz (1507) - Dżaul (1508) - Diu (1509) - Malakka (1511) - Dżudda (1516) - Duyon (1629)

Bitwa morska pod Dżaul (Chaul) – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 1508 w trakcie zmagań Portugalczyków z Egipcjanami o opanowanie handlu z Indiami. W wyniku trwającej 3 dni bitwy flota egipska pokonała eskadrę portugalską koło Chaul u zachodniego wybrzeża Półwyspu Indyjskiego (na północ od Bombaju).

U podłoża konfliktu leżała chęć sułtana Egiptu przeciwstawienia się ekspansji handlowej Portugalii w handlu z Indiami. W tym celu Egipcjanie sprzymierzyli się z muzułmańskim władcą Gujaratu Mahmudem Begara i hinduskim władcą Kalikatu i w 1507 wysłali do Indii eskadrę okrętów pod dowództwem emira Husajna al Kurdi (znanego też jako Mir-Hocem). Większość marynarzy egipskiej eskadry tworzyli Turcy. Za bazę floty sprzymierzonej, której najsilniejszy trzon stanowiły jednostki egipskie, obrano Diu.

W tym czasie w Indiach znajdowała się już portugalska eskadra okrętów, pod dowództwem Francisco de Almeida, ustanowionego w 1505 wicekrólem. Miał on zorganizować faktorie handlowe i bazy w Afryce wschodniej i Indiach. Francisco wysłał stamtąd swojego syna Lourenço de Almeida z niewielką eskadrą okrętów, w skład której wchodziły 3 karaki (nau) i 5 karawel w ekspedycję na Malediwy i Cejlon w celu nawiązania kontaktów.

W 1508 okręty ekspedycji wpadły pod Chaul w zasadzkę zastawioną przez flotę sprzymierzonych. Po 3-dniowej bitwie jedynie dwie karawele portugalskie uciekły, reszta została zatopiona lub zdobyta przez Egipcjan. Wśród zabitych był Lourenço de Almeida, a kilkuset Portugalczyków dostało się do niewoli.

Bitwa była przedstawiona jako wielkie zwycięstwo muzułmanów i podniosła ich morale, lecz efektem jej stało się podjęcie przez poruszonego śmiercią syna wicekróla ekspedycji odwetowej, zakończonej zniszczeniem floty sprzymierzonych w bitwie pod Diu.