Bitwa nad Kagułem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
V wojna rosyjsko-turecka

NauplionRiabowa MogiłaCzesmaLargaKagułPatrasKozłudżaKercz

Bitwa nad Kagułem – starcie zbrojne, które miało miejsce 1 sierpnia 1770 roku podczas wojny rosyjsko-tureckiej (1768-1774).

Bitwa nad rzeką Kaguł (lewy dopływ Dunaju) koło miejscowości Vulcănești (obecnie Mołdawia) była najważniejszą bitwą w tej wojnie i jedną z największych bitew XVIII wieku. Rosyjski wódz Piotr Rumiancew dowodząc 1 armią odniósł znakomite zwycięstwo nad znacznie silniejszą liczebnie armią turecką.

Armia turecka dowodzona przez wielkiego wezyra Halil-beja (50 000 piechoty, 100 000 jazdy, 180[1] dział) zajmowała mocną pozycję na wschodnim brzegu rzeki Kaguł. Ponadto w odległości 20 km stała armia Tatarów krymskich w sile do 80 000 zołnierzy[2], która zagrażała tyłom armii rosyjskiej. Wódz turecki zamierzał zaatakować armię rosyjską Rumiancewa (33 000[3] piechoty, 5 000 jazdy, 118 dział), mając nadzieję na łatwe zwycięstwo nad znacznie mniej licznym przeciwnikiem. Rumiancew wydzielił dla przykrycia tyłów swej armii 11 tysięczny oddział, a z pozostałymi siłami 27 tys. żołnierzy i 118 dział, ubiegł Turków i w nocy na 1 sierpnia ruszył w stronę ich pozycji. Armię swą uszykował w 5 czworoboków piechoty, między którymi znajdowała się jazda. Czworobokami atakował armię turecką z z frontu, skrzydeł i tyłu. Wódz turecki widząc zbliżających się Rosjan około 5 rano rzucił do natarcia swą jazdę. Po trzech godzinach walk jazda turecka została odparta, głównie za sprawą ognia dział i piechoty. Doszło do wymiany ognia artyleryjskiego, po którym Rosjanie ruszyli do natarcia na obóz turecki. Turcy po odparciu Rosjan wykonali kontruderzenie, wdzierając się w rosyjski czworobok prawego skrzydła. Trudną sytuację uratowała szarża jazdy rosyjskiej. Janczarzy zostali odrzuceni z powrotem do własnego obozu. Rosjanie natychmiast ruszyli do generalnego natarcia, przełamując turecką obronę. Armia turecka rzuciła się do ucieczki. Turcy stracili około 20 000 zabitych i rannych oraz 140 dział, Rosjanie natomiast 1 500 zabitych i rannych. Dnia 3 sierpnia Rumiancew dopadł uciekających Turków na przeprawie przez Dunaj, zadając im dalsze poważne straty i powodując ich bezładną ucieczkę. Wojska Rumiancewa zdobyły nad Dunajem 30 armat i obozy.

Na skutek zwycięstwa nad Kagułem Rosjanie opanowali wszystkie pobliskie fortece – Izmaił, Kilię, Białogród, Braiłę, Isacceę oraz Bendery. Później zdobyli Jassy i Bukareszt.

Bitwa nad Kagułem jest jednym z przykładów rozbicia przeważających sił przeciwnika. Rumiancew zastosował w niej, nowoczesną na owe czasy, taktykę manewru i natarcia samodzielnymi współdziałającymi oddziałami. Dla upamiętnienia tego znakomitego zwycięstwa Katarzyna II rozkazała zbudować w Carskim Siole obelisk. Król Prus Fryderyk II wysłał list gratulacyjny, w którym porównał rosyjskie zwycięstwo do czynów starożytnych Rzymian.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Mała Encyklopedia Wojskowa; 130 dział; Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia.
  2. Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia.
  3. Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia; 17 000; Mała Encyklopedia Wojskowa.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I.
  • Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia, t. 11 Moskwa 1973.