Bitwa nad Sutjeską

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa nad Sutjeską
II wojna światowa
Sutjeska povlačenje 1943.jpg
Partyzanci jugosłowiańscy w czasie bitwy
Czas 15 maja16 czerwca 1943
Miejsce okolice rzeki Sutjeska, południowo-wschodnia Bośnia
Wynik partyzanci wyszli z okrążenia
Strony konfliktu
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii zgrupowanie partyzantów jugosłowiańskich  III Rzesza
 Włochy
 Chorwacja
Bułgaria Carstwo Bułgarii
Dowódcy
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Josip Broz Tito III Rzesza gen. płk Alexander Löhr
III Rzesza gen. Rudolf Lüters
Siły
22 148 żołnierzy 127 000 żołnierzy
Straty
7543 partyzantów
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Bitwa nad Sutjeską (serbsko-chorwacki: Bitka na Sutjesci, Битка на Сутјесци) – była połączonym atakiem sił Osi, trwała od 15 maja do 16 czerwca 1943 roku, jej celem było unicestwienie partyzanckiej armii w Jugosławii, w pobliżu rzeki Sutjeska, w południowo-wschodniej Bośni. Niepowodzenie ofensywy stało się punktem zwrotnym dla Jugosławii podczas II wojny światowej.

Operacja przeprowadzona została pod kryptonimem Operation Schwarz, znana jest również jako piąta ofensywa antypartyzancka.

Operacja[edytuj | edytuj kod]

Działania stron

Państwa Osi zgromadziły 127 000 żołnierzy, złożonych z dywizji niemieckich, włoskich, chorwackich i bułgarskich oraz ponad 300 samolotów. Narodowa Armia Wyzwolenia Jugosławii liczyła 22 148 żołnierzy w 16 brygadach[1]. Celem operacji było otoczenie i likwidacja oddziałów partyzanckich.

9 czerwca Josip Broz Tito został raniony w ramię od bomby. Według powojennej propagandy ocalenie zawdzięczał swojemu psu. W końcowej fazie realizacji operacji Niemcom udało się otoczyć partyzantów, jednak partyzanci wyszli z otoczenia przełamując linie niemieckich dywizji 118 i 104 oraz chorwackiej dywizji nad rzeką Sutjeska i przechodząc do wschodniej Bośni. Okupione to zostało wielkimi stratami. W bitwie zginęło łącznie 7543 partyzantów, tj. ponad 1/3 stanu[1]. Niemiecki generał Rudolf Lüters w końcowym raporcie ocenił, że "komunistyczni rebelianci" są dobrze zorganizowani, sprawni i z wysokim morale bojowym.

Sukces partyzantów poprawił ich reputację u lokalnej ludności, wzrosła liczba rekrutów, ponadto poskutkowało kontratakami we wschodniej Bośni przeciwko garnizonom we Vlasenicy, Srebrenicy, Olovo, Kladanj oraz Zvorniku w ciągu 20 dni po bitwie.

Bitwa była punktem zwrotnym w przejęciu kontroli nad Jugosławią przez aliantów, stała się ważną częścią w powojennej martyrologii.

Nawiązania w kulturze[edytuj | edytuj kod]

W 1973 roku, w trzydziestolecie, bitwa stała się tematem filmu ("Piąta Ofensywa"), w którym Richard Burton zagrał postać Tito.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Marko Attila Hoare: Genocide and Resistance in Hitler's Bosnia: The Partisans and the Chetniks. Oxford University Press, 2006, s. 341. ISBN 0197263801.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]