Bitwa o Ankonę

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa o Ankonę
II wojna światowa, Kampania włoska
Ancona 1944.png
Czas 18 czerwca18 lipca 1944
Miejsce Ankona
Terytorium Włochy
Wynik Zwycięstwo Polaków
Strony konfliktu
 Polska  III Rzesza
Dowódcy
Władysław Anders
Klemens Rudnicki
Harry Hoppe
Siły
50 000 żołnierzy 278 i 71 DP
Straty
496 zabitych
1789 rannych
139 zaginionych[1]
800 zabitych
2400 rannych[2]

Bitwa o Ankonę – jedna z bitew stoczonych przez wojska alianckie na froncie włoskim w czasie walk nad Adriatykiem w 1944.

Na przedpolach miasta[edytuj | edytuj kod]

7 czerwca 1944 3 Dywizja Strzelców Karpackich zluzowała hinduską 4 Dywizję Piechoty[3]. 2 Korpus Polski od 15 czerwca rozpoczął działania pościgowe nad Adriatykiem, powstrzymywany przez niemieckie oddziały opóźniające. Dywizje niemieckie stosowały szeroko system zniszczeń i stawiały opór na kolejnych pozycjach wykorzystując przepływające rokadowo rzeki. 21 czerwca oddziały Korpusu uderzyły z marszu na niemiecką 278 DP nad rzeką Chienti. Polacy nie przełamali obrony, jednak Niemcy wycofali się. Korpus przeszedł ponownie do pościgu. 1 lipca czołowe oddziały 3 DSK współdziałające z 2 Brygadą Pancerną przeszły do pościgu wzdłuż drogi Nr 16. Na jej czele działały oddziały wydzielone. Na lewo od 3 Dywizji Strzelców Karpackich weszła do walki 5 Kresowa Dywizja Piechoty. 3 DSK przeszła nad rz. Musone i zabezpieczyła brody. Rozegrała sie bitwa pod Loreto. Polacy zdobyli Loreto, Recanati, Castelfidardo - 1 lipca, Osimo- 5 lipca i wzgórze S. Piero - 6 lipca. 5 KDP po zacietych walkach sforsowała Musone i nawiązała łączność bojowa z 3 DSK. Opór niemiecki został złamany po zdobyciu przez 5 KDP Montoro i Palazzo del Cannone. Rozpoczęto przygotowania do właściwej bitwy o Ankonę.

Silny opór nieprzyjaciel zorganizował dopiero na przedpolu miasta i portu Ankona. Gen. Władysław Anders postanowił wykonać główne uderzenie siłami 5 Dywizji Piechoty[3]. Miała ona opanować dominujące wzgórza w rejonie Paterniano - Monte della Crescia - Monte Tarto. Działając w pasie nadmorskim 3 Dywizja Strzelców Karpackich z Karpackim Pułkiem Ułanów otrzymała zadanie wiązania nieprzyjaciela walką i prowadzenia działań demonstracyjnych[3].

Walki o miasto[edytuj | edytuj kod]

17 lipca 0 6:00 ruszyło natarcie w kierunku na Ankonę poprzedzone nawałą artyleryjską[4]. 3 DSK od czoła wykonywała natarcie pozorujące wzdłuż szosy Numana - Ankona. W tym czasie 5 KDP wzmocniona 4 ppanc miała przełamać obronę nieprzyjaciela i opanować Monte del Cresia i S. Stefano, przez co umożliwić 2 BPanc z 15 puł. i 7 pułkiem huzarów brytyjskich i kompanią komandosów wykonanie manewru oskrzydlającego zgrupowania broniącego Ankonę. Osłonę zachodniego skrzydła 2 Korpusu stanowiła włoska 2 Brygada. 14 Wileński Batalion Strzelców, wzmocniony szwadronem czołgów, zdobył Paterniano. 13 Wileński Batalion Strzelców obsadził wzgórza na północ od San Stefana, a następnie wspólnie z 15 Batalionem Strzelców, zdobył Monte delia Crescia. Z rejonu Offagna Niemcy wyprowadzili kontratak. Uderzenie nieprzyjaciela odparto i opanowano miejscowość. Była do doskonała pozycja wyjściowa do bezpośredniego natarcia na miasto. Dzięki zdobyciu wzgórz Monte Tarto i Croce di San Vinzenzo, również na odcinku zachodnim uzyskano głęboki wgląd w obronę niemiecką. Mimo zapadającego zmroku oddziały korpusu kontynuowały natarcie.

Lotnictwo niemieckie prowadziło nocami bombardowanie głównie terenu nadmorskiego, zapalając m.in. starą bazylikę w Loreto[a]

6 Lwowska Brygada Piechoty i 15 Pułk Ułanów Poznańskich wykonały manewr obejścia i wyszły na tyły Ankony. Zdobyto Torrette a Mare, a piechota wsparta czołgami wyszła nad rzekę Esino pod Chiaravalle.

18 lipca o 14:30, ułani karpaccy i 2 Batalion Strzelców Karpackich wkroczyły do Ankony[5]. Niemiecka 278 Dywizja Piechoty została rozbita. Zdobycie tak ważnego portu ułatwiło aliantom prowadzenie dalszych działań na Rimini i Linię Gotów.

Straty niemieckie w bitwie oszacowano na ok. 800 poległych i 2400 rannych, czyli ok 30% walczących. 992 pułk grenadierów został zupełnie zniszczony. Niemiecka 278 DP straciła znaczną część uzbrojenia i pojazdów. Zdobyto 10 czołgów, 16 dział polowych, 25 dział przeciwpancernych[4]. Podczas walk o Ankonę 2 Korpus Polski stracił 39 oficerów i 338 szeregowych zabitych i rannych. W czasie działań nad Adriatykiem 2 KP stracił 496 poległych , 1789 rannych i 139 zaginionych. Żołnierze Polscy zabici i zmarli na skutek ran zostali pochowani na cmentarzu w Loretto[2].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Walki o Ankonę zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic - "ANKONA 17 - 18 VII 1944".

Uwagi

  1. Bazylikę ugasili żołnierze 3 Dywizji otrzymując za to odznaczenie papieskie.

Przypisy

  1. Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. s. 9.
  2. 2,0 2,1 Krzysztof Komorowski: Boje polskie 1939 - 1945. s. 17.
  3. 3,0 3,1 3,2 Stanisław Komornicki [red.]: Wojsko Polskie 1939-1945. s. 67-68.
  4. 4,0 4,1 Witold Biegański: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. s. 129-130.
  5. Jerzy Bordziłowski [red.]: Mała encyklopedia wojskowa. Tom 1. s. 40.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Bordziłowski [red.]: Mała encyklopedia wojskowa. Tom 1. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1967.
  • Witold Biegański: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990. ISBN 83-03-02923-1.
  • Stanisław Komornicki [red.]: Wojsko Polskie 1939-1945 : barwa i broń. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984. ISBN 83-223-2055-8.
  • Wojciech Narębski: Działania 5 Wileńskiej Brygady Piechoty podczas kampanii włoskiej 1944-45. Bydgoszcz: Towarzystwo Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej, 2005. ISBN 83-87865-49-4.
  • Krzysztof Komorowski: Boje polskie 1939 - 1945. Warszawa. ISBN 978-83-11-10357-3.
  • Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.