Bitwa o Formigny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa o Formigny
Wojna stuletnia
Vigiles du roi Charles VII 32.jpg
Czas 15 kwietnia 1450
Miejsce Formigny
Terytorium Francja
Wynik zdecydowane zwycięstwo Francuzów
Strony konfliktu
Royal Arms of England (1399-1603).svg Anglia Blason France moderne.svg Francja
COA fr BRE.svg Bretania
Dowódcy
Thomas Kyriell Karol I de Burbon
Artur III Bretoński
Siły
7 000 2 500 kawalerii
2 500 piechoty
Straty
3 800
1 400 wziętych do niewoli
500–600
Wojna stuletnia

SluysCrécyCalaisPoitiersAurayLa RochelleAzincourtRouenBaugéMeauxCravantVerneuilOrlean - Jargeau - Meung-sur-Loire - BeaugencyPatayCompiègneGerbevoyFormignyCastillon

Bitwa o Formigny – starcie zbrojne, które miało miejsce 15 kwietnia 1450 roku pomiędzy siłami francuskimi, wspartymi oddziałami bretońskimi a wojskami angielskimi. Bitwa stoczona została w ramach wojny stuletniej i zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem Francuzów.

Tło bitwy[edytuj | edytuj kod]

Król Francji, Karol VII Walezjusz w 1444 roku podpisał traktat z Tours, rozejm w wojnie pomiędzy Francją a Anglią. Karol wykorzystał ten czas na reorganizacje swojej armii. W międzyczasie Anglia rządzona przez słabego króla Henryka VI zaczęła gwałtownie tracić militarną siłę. W 1449 Francuzi złamali rozejm, zdobywając w czerwcu 1449 miasta Pont-Audemer, Pont-l'Évêque oraz Lisieux. W październiku 1449 wojska francuskie zdobyły znaczną część Normandii a do stycznia 1450 kontrolę nad miastami Rouen, Harfleur, Honfleur oraz Fresnoy.

Zimą 1449 roku Anglicy zebrali armię dowodzoną przez Thomasa Kyriella. Liczyła ona około 3 000 ludzi i została przetransportowana z Portsmouth do Cherbourga. Oddziały angielskie wylądowały 15 marca 1450 roku a pod koniec miesiąca zostały wzmocnione posiłkami liczącymi 2 000 żołnierzy.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Kyriell skierował swoje wojska na południe, zdobywając po krwawym starciu miasto Valognes. W międzyczasie Francuzi dowodzeni przez Karola I Burbona w sile 5 000 żołnierzy skierowali się w kierunku miejscowości Carentan.

12 kwietnia Anglicy otoczyli Carentan, dwa dni później zdobywając wioskę Formigny. W tym samym dniu z okolic Saint-Lô przybył ze swoimi wojskami Artur III Bretoński który wsparł siły francuskie.

15 kwietnia 1450, siły Karola I zostały zauważane przez Anglików. Obie strony stoczyły ze sobą bitwę na drodze Carentan-Bayeux. Kyriell wysłał na pole walki około 4 000 ludzi z czego 3 000 stanowili łucznicy.

W pierwszej fazie ataku siły Karola I zaatakowały angielskie flanki nie powodując jednak większego przełomu. W tym samym czasie Francuzi otworzyli ogień z dwóch kolubryn. W wyniku ostrzału zginęło co najmniej kilkunastu Anglików jednakże atak angielskiej kawalerii spowodował przejęcie obu armat.

W międzyczasie siły brytyjskie zostały zaatakowane przez Bretończyków pod wodzą Artura III które przekroczyły rzekę Aure i rozpoczęły szturm na angielskie flanki. Widząc zaistniałą sytuację Kyriell próbował wycofać swoje wojska, ustawiając je w tym czasie w kształt litery "L". Mimo tych starań Francuzi ostatecznie rozbili Anglików, biorąc do niewoli Kyriella oraz niszcząc całą jego armię.

Po bitwie[edytuj | edytuj kod]

Bitwa zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem Francuzów. Straty angielskie wyniosły co najmniej 2 500 zabitych oraz 900 wziętych do niewoli. Ostatecznie niektóre źródła podają dane o 3 800 zabitych a także 1 400 rannych. Straty sił franko-bretońskich oceniane są na 500–600 zabitych.

Dzięki temu zwycięstwu Francuzi pokonali Anglików, którzy nie posiadali więcej sił w Normandii. Sytuację wykorzystały wojska francuskie, zajmując całą Normandię, z wyjątkiem miasta Calais, które zostało utrzymane w rękach Anglików. Bitwa pod Formigny była także jedną z pierwszych bitew w których artyleria odegrała znaczącą, choć nie decydującą, rolę w rozegranej potyczce.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]