Bitwa pod Alezją

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Alezją
Wojna Rzymu z Galami
Alesia archeodrome.jpg
Rekonstrukcja umocnień rzymskich
Czas 52 p.n.e.
Miejsce Wzgórze Auxois w pobliżu Dijon
Wynik zwycięstwo Rzymian
Strony konfliktu
Republika rzymska Arwernowie i inne plemiona galijskie
Dowódcy
Gajusz Juliusz Cezar Wercyngetoryks
Siły
40 tys. legionistów (10 legionów),
10 tys. jazdy i auxiliów
60 tys. w Alezji
90 tys. odsieczy
Straty
12,8 tys. 40 tys. – 250 tys.
Wojny Rzymian z Galami

Izera - Bibracte - Wogezy - Aisne - Sabis - Morbihan - Aduatuca - Sambra - Semois - Aduatuca (II) - Alezja - Avaricum - Gergowia - Gvenelle - Saona - Loara - Nowiodunum - Vesontio - Powstanie Bagaudów

Plan oblężenia Alezji w 52 p.n.e.

Bitwa pod Alezją, określana też mianem Oblężenia Alezji – bitwa stoczona pomiędzy oblegającymi galijskie miasto Alezja wojskami rzymskimi a siłami zbuntowanych Galów. Miała miejsce w 52 roku p.n.e. podczas podboju Galii przez Juliusza Cezara. Działania sił rzymskich pod Alezją stanowią największą w historii antycznych wojen operację oblężniczą.

Geneza konfliktu[edytuj | edytuj kod]

W latach 58-51 p.n.e. wódz rzymski Gajusz Juliusz Cezar, jako prokonsul Galii Przedalpejskiej podbił całą Galię po kanał La Manche i Ocean Atlantycki. Zorganizował też zbrojne ekspedycje do Brytanii i za Ren przeciwko plemionom germańskim. Te dwie ostatnie kampanie odciągnęły większość sił Rzymu z Galii i pozwoliły jej mieszkańcom rozniecić serię powstań przeciwko rzymskiemu panowaniu. Pierwsze próby były nieudane, lecz na początku 52 roku p.n.e. młody książę Arwernów Wercyngetoryks zgromadził poważne siły i stosując taktykę spalonej ziemi odniósł pewne sukcesy, przejściowo odcinając nawet główne siły Cezara w Galii Przedalpejskiej. Udało mu się ostatecznie zjednoczyć pod swym zwierzchnictwem wszystkie plemiona galijskie.

Alezja[edytuj | edytuj kod]

Do decydującego starcia doszło pod Alezją (około 30 kilometrów na zachód od dzisiejszego Dijon), którą Cezar otoczył prawie wszystkimi legionami, jakimi w tamtej chwili dysponował. Twierdza Alezja leżała na wysokim wzgórzu w widłach rzek Lutosa i Osera, praktycznie niedostępna dla nacierających wojsk. Dlatego Cezar zdecydował się na długotrwałe oblężenie i zmuszenie głodem obrońców do kapitulacji. Alezja miała zapasy żywności jedynie na około miesiąc.

Cezar otoczył twierdzę podwójnym 15-kilometrowym pasem fortyfikacji, wykorzystując przy tym dwie niewielkie rzeki, w których widłach znajdowała się Alezja. Pas wewnętrzny miał zabezpieczyć obozy Rzymian przed wypadami Galów z twierdzy, zaś zewnętrzny przed atakami sił odsieczy galijskiej. Po kilku tygodniach ze wszystkich stron nadeszła odsiecz po tym jak części jazdy Galów udało się przedrzeć z oblężonego miasta przez rzymskie fortyfikacje na zewnątrz celem zgromadzenia sił, które miałyby przyjść z pomocą Alezji. Całość sił Cezara znajdowała się pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną linią fortyfikacji.

Warto zwrócić uwagę na wielkość zaangażowanych sił. Wojska rzymskie liczyły około 50 tysięcy, Galów w otoczonej Alezji było ponad 90 tysięcy, zaś odsiecz galijskiego "pospolitego ruszenia" liczyła, według przekazów rzymskich, aż 250 tysięcy. Tę dysproporcję sił w dużym stopniu równoważyło lepsze wyszkolenie i uzbrojenie legionistów rzymskich, jak również stworzone linie fortyfikacji, opasujące oblężone miasto. Głównymi elementami tych linii były palisady z wieżami obronnymi oraz rowy najeżone zaostrzonymi palami lub napełnione wodą.

Przez kilka dni obie armie galijskie przeprowadzały zsynchronizowane ataki z zewnątrz jak i z Alezji na umocnienia rzymskie, jednak bezskutecznie. Największe ostatnie uderzenie 60 tysięcy wojowników z armii "zewnętrznej" połączone z jednoczesnym atakiem obrońców zdołało przełamać zewnętrzne linie umocnień i wedrzeć się w głąb obrony Rzymian. Ostatecznie Galowie zostali jednak i tym razem odrzuceni przez piechotę Cezara wspieraną przez jazdę germańską (rzekomo wpadli w panikę na widok czerwonego płaszcza Cezara, który osobiście interweniował w bitwie). Starcie zakończyło się wielkimi stratami po stronie Galów, siły odsieczy poszły w całkowita rozsypkę. Wercyngetoryks stracił wówczas nadzieję na zwycięstwo. Cezar wystosował ultimatum, w którym zażądał oddania się w niewolę galijskiego wodza, obiecując jednocześnie darowanie życia jego wojownikom.

Skutki bitwy[edytuj | edytuj kod]

Wercyngetoryks uznał swą klęskę i ofiarował się za swój lud. Po upadku Alezji Rzymianie bez większych trudności zgnietli ostatnie ogniska galijskiego oporu, Cezar zaś zwolnił i odesłał do domu jeńców. Następnie zawarto porozumienie z naczelnikami plemion galijskich o umiarkowanych trybutach na rzecz Rzymu. Przez ponad cztery stulecia Galia była jedną z najważniejszych, najbardziej "zromanizowanych" i najbogatszą, obok Egiptu, prowincją Imperium Rzymskiego.

Podbój Galii przez Rzym uznawany jest za przełomowy punkt w procesie ewolucji państwa rzymskiego w kierunku jednego z najpotężniejszych imperiów w dziejach. Przez kolejne dziesięciolecia Rzym nie miał poważniejszych wrogów zewnętrznych. Do stolicy imperium płynęły rzesze niewolników, tania żywność i różnorakie towary ze wszystkich podbitych prowincji od Półwyspu Iberyjskiego po Azję Mniejszą i Egipt. Cezar rozpoczął wprowadzanie licznych reform, dotyczących głównie wojska, administracji imperium i finansów. Ale przede wszystkim jako dożywotni dyktator zadbał o swój własny splendor i chwałę, organizując cztery tryumfy. W najważniejszym z nich wziął udział sam Wercyngetoryks, więziony w klatce. Później został uduszony. Jest dziś uważany za bohatera narodowego Francji.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Źródła[edytuj | edytuj kod]

Opracowania[edytuj | edytuj kod]