Bitwa pod Almansą

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Almansą
Wojna o sukcesję hiszpańską
RicardoBalaca.jpg
Bitwa pod Almansą - Ricardo Balaca
Czas 25 kwietnia 1707
Miejsce pod Almansą
Terytorium Hiszpania
Wynik druzgocące zwycięstwo francusko-hiszpańskie
Strony konfliktu
(Burbonowie)
Bandera de España 1701-1760.svg Hiszpania,
Flag of Royalist France.svg Francja
(Habsburgowie)
Królestwo Wielkiej Brytanii Brytania,
Flag Portugal (1707).svg Portugalia,
Republika Zjednoczonych Prowincji Republika Holandii
Dowódcy
James FitzJames, 1. książę Berwick hrabia Galway
Siły
25 000 22 000
Straty
3 500 zabitych lub rannych 5 000 zabitych lub rannych,
12 000 wziętych do niewoli
Wojna o sukcesję hiszpańską

CarpiChiariCremonaKaiserswerthSanta MartaLuzzaraKadyksFriedlingenZatoka VigoSchmidmühlenHöchstädt an der DonauSpeyerbachDonauwörthVillingenBlenheimMalagaGibraltarBarcelona (I)Santa Cruz de TenerifeCabrita PointCassanoCalcinatoRamilliesTurynCastiglioneAlmansaDungenessLizard PointTulonOudenaardeCartagenaLilleWijnendaalMalplaquetDouai (I)AlmenarSaragossaBrihuegaVillaviciozaRio de JaneiroDenainDouai (II)

Bitwa pod Almansą – starcie zbrojne, które miało miejsce 25 kwietnia 1707. Była to jedna z najbardziej decydujących bitew podczas hiszpańskiej wojny sukcesyjnej. Pod Almansą francusko-hiszpańska armia pod dowództwem Jamesa FitzJamesa, 1. księcia Berwick rozbiła armię portugalsko-angielsko-holenderską dowodzoną przez hrabiego Galwaya, w wyniku czego większość wschodniej Hiszpanii dostała się pod władzę Burbonów.

Wstęp[edytuj | edytuj kod]

Dnia 18 kwietnia 1707 wódz angielski Galway rozpoczął oblężenie miasta Villena. Armia Berwicka stanęła 23 kwietnia pod Almansą zagrażając liniom komunikacyjnym przeciwnika. Wobec tego Galway ruszył na Almansę. Słabszą od przeciwnika jazdę przemieszał z piechotą i ustawił na skrzydłach. Skrzydła Berwicka składały się wyłącznie z jazdy, centrum natomiast stanowiła piechota.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Armia burbońska liczyła 25 tys. żołnierzy, a w jej skład obok irlandzkiego regimentu wchodziła jednakowa liczbę wojsk francuskich (wśród nich Garde Écossaise) i hiszpańskich. Przeciwnicy składali się głównie z Portugalczyków i Anglików, ponadto było sporo jednostek holenderskich oraz trochę oddziałów niemieckich i francuskich (hugenoci).

Bitwa rozpoczęła się od wymiany ognia artyleryjskiego. Jazda Berwicka dwukrotnie odrzucała jazdę Galwaya, ale potem sama była odrzucana przez ogień piechoty Galwaya. Przed trzecim natarciem Berwick ściągnął z centrum drugą linię piechoty i ustawił ją za jazdą. Jazda jego prawego skrzydła odrzuciła po raz trzeci jazdę Galwaya i przez luki między jego piechotą przedostała się na jego tyły. Piechota lewego skrzydła Galwaya zaatakowana od frontu przez piechotę Berwicka, a z boków i z tyłu przez jazdę, została rozbita. Zwycięska jazda Berwicka obeszła szyk przeciwnika i uderzyła od tyłu na jego prawe skrzydło, potem na centrum, które tymczasem zepchnęło środek szyku francusko-hiszpańskiego do Almansy. Gdy Galway rzucił swe odwody do ataku na centrum armii burbońskiej, Berwick puścił do ataku masy francusko-hiszpańskiej kawalerii na osłabione angielsko-portugalskie linie, zmiatając portugalską jazdę. Nastąpił generalny pogrom. Galway stracił 5 tys. zabitych i rannych oraz 12 tys. jeńców; z jego armii liczącej 22 tys. ludzi, tylko 5 tys. zdołało ujść do Tortosy. Francuzi i Hiszpanie stracili 3,5 tys. zabitych i rannych.

Po bitwie[edytuj | edytuj kod]

Zwycięstwo to w wielkim stopniu przybliżyło konsolidację Hiszpanii pod rządami Burbonów. Gdy główna prohabsburska armia w Hiszpanii została zniszczona, Filip V odzyskał inicjatywę i odbił Walencję. W niedługim czasie jedynymi sprzymierzeńcami Karola VI Habsburga terenie Hiszpanii pozostali jego zwolennicy w Katalonii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]