Bitwa pod Amba Alagi (1941)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy bitwy z 1941 roku. Zobacz też: bitwa pod Amba Alagi - starcie zbrojne z 1895 roku.
Bitwa pod Amba Alagi
II wojna światowa w Afryce
The National Archives UK - CO 1069-5-84.jpg
Pole bitwy; w głębi szczyt Alagi
Czas 419 maja 1941
Miejsce Etiopia
Terytorium Afryka Wschodnia
Wynik zwycięstwo aliantów
Strony konfliktu
Wielka Brytania Wielka Brytania Zjednoczone Królestwo Włoch Królestwo Włoch
Dowódcy
Alan Cunningham
William Platt
Amedeo d’Aosta
Siły
41 000 7 000

Bitwa pod Amba Alagi – bitwa II wojny światowej stoczona pomiędzy wojskami włoskimi a brytyjskimi i sprzymierzonymi w paśmie górskim Amba Alagi w dniach od 4 do 19 maja 1941 roku, zakończona zwycięstwem Brytyjczyków. Była to druga i ostania bitwa pod Amba Alagi, stoczona po tej w 1895 roku.

Po wydarzeniach I wojny włosko-abisyńskiej, Włosi powrócili do Etiopii w roku 1930, reinterpretując ustalenia terytorialne traktatu granicznego z Somalią na swoją korzyść. Po serii utarczek militarnych i politycznych (m.in. słynny kryzys abisyński w Lidze Narodów), w maju 1936 roku, po II wojnie włosko-abisyńskiej, Włosi zajęli Addis Abebę, zmuszając cesarza Haile Selassie I do ucieczki z kraju, i stworzyli Włoską Afrykę Wschodnią (wł. Africa Orientale Italiana), obejmującą tereny Erytrei, Etiopii oraz południowej Somalii.

10 czerwca 1940 roku Włosi wypowiedzieli wojnę Wielkiej Brytanii i Francji, a w lipcu i sierpniu zajęli część terytorium Sudanu i odebrali Brytyjczykom Somaliland (obecnie północna Somalia). Brytyjska kontrofensywa rozpoczęła się już w październiku. W styczniu 1941 roku indyjsko-brytyjskie dywizje uderzyły na Erytreę z terytorium Sudanu, a po klęsce Włochów w krwawym starciu pod Keren w kwietniu 1941 roku, głównodowodzący − książę Amedeo d’Aosta − wycofał resztki swych wojsk w górskie bezdroża Amba Alagi w Etiopii.

W skalistych stokach górskich wyżłobiono sieć tuneli, które miały służyć obrońcom jako schrony bojowe, a jednocześnie być magazynami amunicji i żywności. Włoscy żołnierze uważali tę pozycję za praktycznie nie do zdobycia.

Pierwszy atak na podejścia do Amba Alagi przypuściły 4 maja nadciągające z północy wojska brytyjskie generała-porucznika Williama Platta[1], który zastosował kleszczowy manewr uderzając jednocześnie ze wschodu i z zachodu[2].

Walka, prowadzona w trudnym górskim terenie, była niezwykle trudna, ale 12 maja Brytyjczykom przyszła z pomocą 1 Brygada Południowoafrykańska dowodzona przez brygadiera Dana Pienaara (która 20 kwietnia zmusiła do kapitulacji włoski garnizon w Dessie, około 320 km na południe od Amba Alagi) i do 14 maja kompleks górski Algi został całkowicie otoczony. Ostateczny szturm planowano na dzień następny, ale przypadkiem pocisk artyleryjski trafił włoski zbiornik paliwa i strumień ropy wypełnił ostatni zbiornik wody pitnej, zmuszając obrońców do zaprzestania oporu[3].

16 maja włoskie dowództwo rozpoczęło negocjować zawieszenie broni i ostatecznie książę Aosty kapitulował wraz za swym sztabem przed naczelnym dowódcą brytyjskim, sir Alanem Cunninghamem 19 maja 1941 roku[4]. Kapitulacja ta oznaczała koniec zorganizowanego oporu Włochów w Afryce Wschodniej, chociaż niektóre odcięte garnizony walczyły aż do listopada[4].

Film „La Pattuglia dell'Amba Alagi” z roku 1953 w reżyserii Flavio Calzavara, gloryfikuje włoskich obrońców.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mackenzie: Eastern Epic. London: Chatto & Windus, 1951.
  • Tony Jaques: Dictionary of Battles and Sieges. Westport, Connecticut: Greenwood, 2007.
  • David Hamilton Shinn, Thomas P. Ofcansky, Chris Prouty: Historical Dictionary of Ethiopia. Lanham, MD: Scarecrow, 2004.