Bitwa pod Białą Cerkwią (1651)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy jednej z bitew. Zobacz też: inne bitwy pod Białą Cerkwią.
Bitwa pod Białą Cerkwią
Powstanie Chmielnickiego
Czas 23-25 września 1651
Miejsce Biała Cerkiew
Terytorium Ukraina
Wynik bez rozstrzygnięcia
Strony konfliktu
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodow.svg Rzeczpospolita Herb Viyska Zaporozkogo (Alex K).svg Kozacy
Chanat Krymski
Dowódcy
Janusz Radziwiłł Bohdan Chmielnicki
Siły
4000 Litwinów 25 000 Kozaków
6 000 Nogajów
Powstanie Chmielnickiego

Żółte Wody (1648) - Korsuń (1648) - Konstantynów (1648) - Piławce (1648) - Pohost (1648) - Lwów (1648) - Zamość (1648) - Mozyrz I (1649) - Łojów I (1649) - Zahal (1649) - Zbaraż (1649) - Zborów (1649) - Krasne (1651) - Kopyczyńce (1651) - Beresteczko (1651) - Łojów II (1651) - Biała Cerkiew (1651) - Batoh (1652) - Kamieniec Podolski (1652) - Monasterzyska (1653) - Suczawa (1653) - Czarnobyl (1653) - Żwaniec (1653) - Homel (1653) - Mozyrz II (1653)

Bitwa pod Białą Cerkwią – bitwa powstania Chmielnickiego, która odbyła się 23 września 1651. Doszło wtedy do starcia między siłami polsko-litewskimi, a wojskami kozackimi niedaleko Białej Cerkwi. Bitwa zakończyła się bez rozstrzygnięcia. Doszło natomiast do podpisania ugody.

Po wygranej bitwie pod Beresteczkiem wojska pospolitego ruszenia szlachty, wykorzystując nieobecność króla, rozjechały się do domów, a reszta oddziałów koronnych (18 000-20 000 zbrojnych), pod dowództwem hetmanów Potockiego i Kalinowskiego, połączyła się z armią litewską (4 000 żołnierzy) dowodzoną przez hetmana polnego Janusza Radziwiłła pod Białą Cerkwią. Bitwę rozpoczęli Litwini uzyskując początkową przewagę nad siłami kozacko-tatarskimi (25 000 Kozaków i 6000 Nogajów), lecz została zaprzepaszczona przez hetmana wielkiego koronnego, który nie udzielił wsparcia Radziwiłłowi (wojska polskie w ogóle nie wzięły udziału w walce) oświadczywszy, że „przybył dla zawarcia pokoju, a nie dla dalszego kontynuowania wojny", co spowodowało wycofanie się obu stron. Skutkiem tego było podpisanie ugody w Białej Cerkwi, będącej korzystniejszą od zawartej przed dwoma laty ugody zborowskiej, gdyż ograniczała terytorium państwa kozackiego tylko do województwa kijowskiego, a rejestr kozacki zmniejszała o połowę (tzn. do 20 000 żołnierzy)[1][2][3][4][5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Władysław Andrzej Serczyk: Na płonącej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny 1648-1651. Warszawa: Książka i Wiedza, 1998, s. 347-348. ISBN 83-05-12969-1.
  2. Zbigniew Wójcik: Dzikie Pola w ogniu. O Kozaczyźnie w dawnej Rzeczypospolitej. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971, s. 205-206.
  3. Natalia Jakowlenko: Historia Ukrainy. Od czasów najdawniejszych do końca XVIII wieku. Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 2000, s. 228. ISBN 83-85854-54-1.
  4. Tadeusz Korzon: Dzieje wojen i wojskowości w Polsce. Lwów: Ossolineum, 1923, s. 339.
  5. Jan Wimmer: Wojsko polskie w drugiej połowie XVII wieku. Warszawa: MON, 1965, s. 73.