Bitwa pod Castillon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Castillon
Wojna stuletnia
Battle of Castillon.jpg
Śmierć Talbota w czasie bitwy
Czas 17 lipca 1453
Miejsce Castillon
Terytorium Francji
Wynik zwycięstwo Francuzów
Strony konfliktu
Royal Arms of England (1399-1603).svg Anglia Blason France moderne.svg Francja
Dowódcy
Sir John Talbot Jean Bureau
Siły
5 000 8 000
Straty
4 000 zabitych, rannych i wziętych do niewoli 100 zabitych
Wojna stuletnia

SluysCrécyCalaisPoitiersAurayLa RochelleAzincourtRouenBaugéMeauxCravantVerneuilOrlean - Jargeau - Meung-sur-Loire - BeaugencyPatayCompiègneGerbevoyFormignyCastillon

Bitwa pod Castillon – ostatnia z bitew stoczonych pomiędzy Francuzami i Bretończykami a Anglikami podczas wojny stuletniej. Była to pierwsza bitwa w europejskiej historii, podczas której decydujące znaczenie miała artyleria.

Przygotowania[edytuj | edytuj kod]

Po zajęciu przez Francuzów Bordeaux w roku 1451, wszystko wskazywało na to, że wojna stuletnia zbliża się do końca, tymczasem mieszkańcy miasta - po trzech stuleciach panowania angielskiego uważający się za Anglików – wezwali króla Henryka VI na pomoc.

17 października 1452 John Talbot, 1. earl Shrewsbury wylądował w okolicach Bordeaux na czele 3 000 konnicy i łuczników. Mieszczanie z Bordeaux, którzy właśnie wypędzili garnizon "francuskich okupantów", z radością otwarli bramy przed Anglikami. Większość Gaskonii poszła za przykładem Bordeaux uznając Anglię za swoją ojczyznę.

Tymczasem we Francji, w czasie zimowych miesięcy, Karol VII zbierał i szkolił swą armię, gotując się do ostatecznej rozprawy. Wiosną w stronę Bordeaux trzema różnymi drogami ruszyły trzy kolumny wojsk.

Shrewsbury otrzymał 3 000 posiłków, ale wciąż miał za mało wojska, by zatrzymać Francuzów na granicy Gaskonii. Gdy pierwsza z francuskich kolumn dotarła do miejscowości Castillon i rozpoczęła oblężenie, Shrewsbury porzucił swój dotychczasowy plan i(odpowiadając na prośbę komendanta miasta) ruszył na pomoc. Francuski wódz, Jean Bureau, w obawie przed cieszącym się sławą niezwyciężonego Talbotem, kazał swym ludziom otoczyć obóz rowem i palisadą, a na parapetach ustawić 300 posiadanych dział. Było to o tyle dziwne, że Francuzi mieli ogromną przewagę w ludziach.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Shrewsbury podszedł pod obóz francuski 17 lipca 1453 na czele 1 300 konnych i – bez czekania na wsparcie podążającej za nim piechoty - uderzył. Najpierw wyparł z lasku przed obozem bliską liczebnie jego własnym siłom milicję, tzw. francs-archers, co bardzo wzmocniło morale w angielskich szeregach.

Na kilka godzin przed tym wstępnym starciem goniec z miasta poinformował dowódców idącej w ślad za Talbotem piechoty (maszerowała całą noc starając się dogonić konnicę), że armia francuska jest w odwrocie i że setki jeźdźców uciekają z obozu. Z wież miejskich widziano wielką chmurę kurzu oddalającą się na południe. Na nieszczęście dla Talbota byli to jedynie maruderzy, którym kazano opuścić obóz przed spodziewanym atakiem Anglików.

Shrewsbury uformował szyk bojowy i zaatakował obóz przekonując się poniewczasie, że na wałach stoją tysiące zbrojnych i setki dział. Anglicy uderzyli przechodząc rów, ale tuż za nim natknęli się na strumień, który dodatkowo wzmocnił obóz, a na dodatek stojący na wałach Francuzi rozpoczęli zmasowany ostrzał z armat, kusz i łuków. W chwilę później na placu boju zjawiła się kawaleria bretońska uderzając na zmieszane szyki Anglików, do których właśnie dołączyła spóźniona piechota. Ci rzucili się do ucieczki ścigani przez całą armię francuską.

W trakcie ucieczki[1] koń Talbota został trafiony kulą armatnią i padł przygniatając jeźdźca. Po jakimś czasie jeden z francuskich milicjantów[2] rozpoznał go i zabił uderzeniem topora.

W związku z chorobą umysłową Henryka VI i rozpoczynającą się właśnie w Anglii wojną Dwóch Róż Anglicy nie mogli dalej walczyć o tron Francji i wycofali się z kontynentu na zawsze (z wyjątkiem Calais do roku 1558).

Przypisy

  1. Zapewne na samym początku, zważywszy na zasięg ówczesnych armat
  2. Wg francuskich przekazów nazywał się Michel Pérunin

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Baszkiewicz, Historia Francji, Ossolineum 1978.
  • R. Ernest Dupuy i Trevor N. Dupuy, The Harper Encyclopedia of Military History, New York 1993, ISBN 0-06-270056-1.
  • Bryan Perrett, The Battle Book, New York 1993, ISBN 1-85409-125-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]