Bitwa pod Clontarf

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Clontarf
'Battle of Clontarf', oil on canvas painting by Hugh Frazer, 1826.jpg
Battle of Clontarf, płótno Hugh Frazera, 1826
Czas 23 kwietnia 1014
Miejsce Clontarf
Terytorium Irlandia
Wynik zwycięstwo Irlandczyków z Munster
Strony konfliktu
Irlandczycy z Munster Wikingowie

Irlandczycy z Leinster

Dowódcy
Brian Śmiały, Murchad Mael Mórda mac Murchada
Siły
ok. 7000 ok. 6600
Straty
ponad 4000 ok. 6000

Bitwa pod Clontarf (irl.: Cath Chluain Tarbh) – starcie zbrojne pomiędzy wojskami arcykróla Irlandii Briana Śmiałego walczącymi przeciwko buntującym się władcom Leinster i wikingom ze skandynawskim królem Dublina. Bitwa została stoczona w Wielki Piątek 23 kwietnia 1014 w okolicy Clontarf w Irlandii. Wojska wikingów dowodzone były przez Maela Mórdę, króla Leinster. W bitwie, której celem było przejęcie władzy nad całą Irlandią, wojska Briana, zwyciężyły, jednakże on sam poległ.

Tło bitwy[edytuj | edytuj kod]

Od 976 roku Brian rządził Irlandią jako król Munsteru, a od 1002 uznawany był jako pierwszy wielki arcykról Irlandii. Jego celem było zjednoczenie całego kraju pod swoimi rządami, łącznie z miastami wikingów. Wikingowie nie mieli jednak zamiaru opuszczać wyspy, a wprost przeciwnie, zamierzali rozszerzyć swoją obecność. Dlatego stanowili dla Briana istotne zagrożenie. Konieczna była walka zbrojna, w wyniku której wikingowie opuściliby wyspę.

Fakty dotyczące samego przebiegu bitwy są mało znane, lecz źródła historyczne rozsądzają jednoznacznie o losach bitwy[1][2][3].

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Armia Briana liczyła około 7000 ludzi, zaś wojska Maela Mórdy około 6600. W skład tych ostatnich poza wikingami wchodziły również wojska z Orkadów dowodzone przez Sigtrygga Silkbearda oraz najemnicy ze zbuntowanej prowincji Ulster. Wojskami Briana, ze względu na sędziwy wiek króla, dowodził jego syn Murchad (Murrogh). Bitwa rozegrała się w ciągu dnia, w Wielki Piątek 23 kwietnia. Linia starcia rozciągnęła się na znacznym obszarze. Pod koniec dnia siły wikingów w końcu zostały pokonane, a wojska królewskie wybijały resztki ludzi Mórdy.

Pod koniec bitwy zginął Brian Boru. Broder, jeden z wikingów, podczas ucieczki z pola walki skierował się do królewskiego namiotu. Zauważywszy, że w pobliżu nie ma straży, wpadł do namiotu i ruszył w kierunku króla ze swoim obosiecznym berdyszem. Brian Śmiały wyciągnął swój miecz i zadał znaczne obrażenia napastnikowi w okolicach nóg, lecz wiking osuwając się na ziemię zdążył jeszcze zadać królowi śmiertelny cios w głowę (niektóre źródła podają, że głowa króla została ścięta[4]). Straż, która przybyła do namiotu odkryła, że obaj już nie żyją. W bitwie poległ także Murchad.

Znaczenie bitwy[edytuj | edytuj kod]

Mimo, że bitwa była dla Irlandczyków zwycięska, ponieśli oni ogromne straty. Oprócz króla, zginął jego najstarszy syn Murchad oraz wielu ludzi z szlachetnych rodów i rodziny królewskiej. Ciało króla i jego syna przekazano do Armagh. Tam pochowano ich na terenie katedry św. Patryka. Władzę nad całym krajem przejął Mael Sechnaill i pozostał arcykrólem aż do swej śmierci w 1022. Po śmierci Briana Boru żaden władca nie cieszył się takim uznaniem jak on, aż do czasów królowej Elżbiety I.

Bitwa przyniosła oczekiwany skutek i wikingowie przestali dążyć do przejęcia władzy nad Irlandią. Pomimo olbrzymich strat w ludziach i śmierci króla, zwycięstwo pod Clontarf symbolizuje ducha irlandzkiego oporu i poświęcenia w imię swojej ziemi oraz historycznie koniec epoki panowania wikingów na terenie Irlandii[3].

Przypisy

  1. The Battle of Clontarf in Irish History and Legend (ang.). medievalists.net. [dostęp 2012-05-06].
  2. The Battle of Clontarf, From A Concise History of Ireland by P. W. Joyce (ang.). libraryireland.com. [dostęp 2012-05-06].
  3. 3,0 3,1 Joseph McCullough: A Pocket History of Ireland. Dublin: Gill & Macmillan Ltd, 2010, s. 45. ISBN 9780717147298.
  4. Neil Hegarty: Story of Ireland. Londyn: BBC Books, 2011, s. 48. ISBN 978-1-849-90246-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]