Bitwa pod Dupplin Moor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Dupplin Moor
II wojna o niepodległość Szkocji (13321357)
Robertthebruce.jpg
Robert I król Szkocji
Czas 10 sierpnia-11 sierpnia 1332
Miejsce Dupplin Moor, Scone, Perthshire
Terytorium Szkocja
Wynik Decydujące zwycięstwo Anglików i zwolenników Balliola
Strony konfliktu
Royal arms of Scotland.svg
Szkocja
Royal Arms of England (1340-1367).svg
Anglia
Dowódcy
Earl Mar Edward Balliol
Siły
10–15 tysięcy 2–3 tysięcy
Straty
ponad 5 tysięcy 33

Bitwa pod Dupplin Moor – starcie zbrojne, które miało miejsce w trakcie szkockiej wojnie o niepodległość, stoczone w dniach 1011 sierpnia 1332 między wojskami lojalnymi wobec króla Szkocji Dawida II i rodu Bruce'ów, dowodzonymi przez Domnhalla II, earla Mar, a wojskami pretendenta do tronu szkockiego popieranego przez Anglików, Edwarda Balliola, wspomaganego przez posiłki angielskie. Bitwa skończyła się całkowitym zwycięstwem wojsk Balliola i Anglików.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci króla Szkocji Roberta I Bruce'a w 1329 jego następcą został Dawid II (13291371). Jednak jako pretendent do tronu szkockiego wystąpił wówczas Edward Balliol, syn króla Szkocji w latach 12921296, Jana Balliola, przetrzymywany od 1296 w Anglii w charakterze więźnia, zwolniony po śmierci ojca; Edward Balliol wyjechał po uwolnieniu do Francji. Zgłosiwszy pretensje do tronu Szkocji stanął na czele silnej partii banitów szkockich i angielskiej szlachty (tzw. Wydziedziczonych - Disinherited), którzy za Roberta Bruce'a stracili swoje dobra i urzędy w Szkocji.

Przygotowania obu stron[edytuj | edytuj kod]

W 1332 pretendent, w cichym porozumieniu z królem Anglii Edwardem III, mimo trwania rozejmu zawartego w Northampton między Anglią a Szkocją, wyprawił się do Szkocji wraz z 1 000 rycerzy i giermków oraz 1 500 łuczników. Na wiosnę dowodzona przez Balliola armia banitów i awanturników zaokrętowała się na 88 statków u ujścia rzeki Humber i wylądowała na północnym wybrzeżu zatoki Forth. Na jej spotkanie Szkoci wystawili ok. 2 000 jazdy i 20 000 piechoty pod dowództwem Domnhalla, earla Mar, nowego strażnika królestwa.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Do decydującego starcia doszło 11 sierpnia pod Dupplin Moor, niedaleko Perth. Wobec przygniatającej przewagi liczebnej Szkotów najeźdźcy podjęli odważną decyzję nocnego natarcia na rzekę Earn. Zaskoczeni Szkoci rozpoczęli odwrót, wkrótce jednak przegrupowali się i przeszli do kontrnatarcia. Wówczas Balliol spieszył swoją jazdę i na pobliskim wzgórzu uformował z niej niewielką, zwartą falangę. Oba jej skrzydła osłaniała wysunięta, nieregularna linia łuczników, którzy powstrzymali szkockie natarcie. Oskrzydleni z obydwu stron i zasypani gradem strzał Szkoci załamali się i rzucili do ucieczki. Earl Mar poległ.

Straty[edytuj | edytuj kod]

Straty Szkotów wyniosły ponad 5 000 zabitych. Natomiast straty rebeliantów i Anglików wyniosły zaledwie 33 zabitych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Jarosław Wojtczak, Bannockburn 1314, Warszawa 2003.