Bitwa pod Emesą

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Emesą
Wojna Aureliana z Septymią Zenobią 272
109 Vabalathus.jpg
Moneta z wizerunkiem Waballata
Czas 272 n.e.
Miejsce Emesa (Hims)
Terytorium Syria
Wynik zwycięstwo Aureliana
Strony konfliktu
wojska Aureliana wojska Septymii Zenobii (Palmyra)
Dowódcy
Aurelian Septymia Zenobia, Zabdas
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane

Bitwa pod Emesą – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 272 n.e. w trakcie wojny Aureliana z Septymią Zenobią w Palmyrze w latach 271-272. Do bitwy doszło krótko po zwycięskim dla Rzymian starciu pod Immae.

Po klęsce pod Immae, Septymia Zenobia i reszta jej wojsk wycofała się w kierunku Emesy. Wkrótce pod Emesą doszło do kolejnej bitwy z Aurelianem. Tym razem wojska Palmyry dały się we znaki Rzymianom rozbijając ich kawalerię. Ostatecznie bitwę na korzyść Aureliana przechylił atak legionistów, którzy po ciężkim boju pokonali przeciwnika. Po kolejnej klęsce, Zenobii nie pozostało nic innego jak wycofać się do stolicy w Palmyrze i tam oczekiwać ostatecznego starcia.

Po dotarciu do Palmyry, wojska królowej oszańcowały się w mieście. W międzyczasie Rzymianie odzyskując kontrolę nad Egiptem, skierowali się ku Palmyrze, którą otoczyli. Zenobia liczyła na to, że długotrwałe oblężenie w morderczym pustynnym klimacie zmusi w końcu Aureliana do wycofania się. Jednakże Rzymianie dzięki ciągłym dostawom wody i żywności kontynuowali oblężenie. W tej sytuacji to właśnie w otoczonym mieście zaczęło brakować zaopatrzenia. Na dodatek przeciwko Zenobii opowiedziała się miejscowa opozycja, skupiająca najbardziej wpływowe rodziny kupieckie niezadowolone z rządów królowej i najciężej doświadczone w wyniku wojny. Sytuacja taka zmusiła królową do decyzji o ucieczce z miasta. Zenobia wraz z synem Waballatem dosiadając wielbłądów opuściła potajemnie Palmyrę, kierując się ku granicy na Eufracie, skąd zamierzała udać się do Persji po pomoc. Podczas prób przekroczenia rzeki królowa i jej syn zostali pojmani przez rzymskich żołnierzy, co tylko przyśpieszyło poddanie się Palmyry. Po wkroczeniu do miasta Rzymianie splądrowali liczącą 200 tys. ludzi stolicę. Aurelian nakazał też stracić filozofa Longinusa z Aten, którego Zenobia obarczyła winą za politykę antyrzymską.

Romanworld271AD.jpg

  • Rzym i Palmyra

Kilka miesięcy po wyjeździe cesarza z Palmyry, w mieście doszło do wybuchu powstania. Stacjonujący w mieście Rzymianie zostali zmasakrowani, a nowym cesarzem ogłoszono Septymiusza Antiocha spokrewnionego z Odenathusem. W roku 273 n.e. Aurelian powrócił z rejonu Karpat do miasta, które po zdobyciu nakazał zniszczyć. W ataku tym śmierć poniosło wielu mieszkańców. Antioch jednak uniknął śmierci i został ostatecznie ułaskawiony. Zburzone miasto zostało odbudowane w kilkanaście lat później z rozkazu cesarza Dioklecjana.

Na temat losów Zenobii i Waballata pojawiły się różne przekazy. Według Historia Augusta, królowa towarzyszyła Aurelianowi jako jeniec w pochodzie triumfalnym w Rzymie, została następnie ułaskawiona a resztę swojego życia wraz z dziećmi spędziła w spokojnej okolicy w Italii.

Według Eutropiusza (historyka z IV w n.e.) Zenobia po przemarszu w pochodzie triumfalnym Aureliana, wyszła w Rzymie ponownie za mąż i założyła rodzinę. Jan Malalas (Johannes Malalas) podaje tymczasem, że królową ścięto, Zosimos natomiast informuje, że zmarła ona podczas podróży do Europy, albo na skutek choroby lub też w wyniku śmierci głodowej, gdyż królowa odmówiła przyjmowania pokarmów. Na temat losów Waballata Zosimos podaje, że po śmierci matki, miał on jakoby utonąć podczas podróży do Italii. Według Historia Augusta królewicz mógł zostać stracony, lub też zmarł śmiercią naturalną żyjąc u boku matki w podarowanych jej dobrach w Italii. Miał mieć też potomstwo, które weszło później w skład rzymskiej arystokracji.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Watson Alaric: Aurelian and the Third Century, Routledge, 1999, ISBN 0415072484, pp. 70-79.
  • Udo Hartmann: Claudius Gothicus und Aurelianus. In: Die Zeit der Soldatenkaiser. Krise und Transformation des Römischen Reiches im 3. Jahrhundert n. Chr. Hrsg. von Klaus-Peter Johne. Berlin 2008, S. 297–323.
  • Udo Hartmann: Das palmyrenische Teilreich. Steiner Verlag, Stuttgart 2001, ISBN 3-515-07800-2.