Bitwa pod Flodden Field
| Bitwa pod Flodden Field wojna angielsko-szkocka |
|||||||||||||||||
_-_2004-Feb-06_-_Looking_SSE_from_the_monument.jpg) Pole bitwy
|
|||||||||||||||||
| Czas | 9 września 1513 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Flodden Field, Branxton | ||||||||||||||||
| Terytorium | Northumberland | ||||||||||||||||
| Wynik | klęska Szkotów, śmierć króla Jakuba IV | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
.svg){kind=small}
Bitwa pod Flodden Field – starcie zbrojne, które miało miejsce dnia 9 września 1513 r. w trakcie wojny szkocko-angielskiej. Bitwa pomiędzy szkocką armią inwazyjną pod wodzą króla Jakuba IV a wojskami angielskimi Thomasa Howarda (2 księcia Norfolk) zakończyła się druzgocącą klęską Szkotów i śmiercią króla Jakuba.
Spis treści |
Przed bitwą [edytuj]
Konflikt rozpoczął się wypowiedzeniem wojny Anglikom przez króla Jakuba IV. Władca zamierzał wiązać siły króla Henryka VIII, przygotowujace się wówczas do kampanii przeciwko francuskiemu władcy Ludwikowi XII. Anglia była w tym czasie członkiem Ligi Świętej skierowanej przeciwko Francji, z którą walczyła po stronie takich państw jak Szwajcaria czy Hiszpania, wspierajac między innymi cesarza rzymsko-niemieckiego Maksymiliana I i papieża Juliusza II.
Władca Szkocji na czele ponad 60 000 ludzi pomaszerował w kierunku terytorium Anglii. Po dotarciu armii w rejon pola bitwy, siły Szkotów stopniały do 30 000 żołnierzy. Reszta bądź zdezerterowała, bądź też poległa w mniejszych potyczkach na terytorium angielskim. Naprzecwko Szkotów stanęła podobnie liczna armia angielska.
Miejsce bitwy znajdowało się w pobliżu wioski Branxton w hrabstwie Northumberland. Stąd bitwa w wielu źródłach nazywana jest alternatywnie bitwą pod Branxton. Szkoci rozbili swój obóz na polach pod Flodden, leżącym w pobliżu Branxton. Bitwa była ostatnią bitwą stoczoną na ziemiach Northumberlandu.
Bitwa [edytuj]
Obie strony przed starciem straciły wiele godzin na ciągłym manewrowaniu. W końcu Anglikom udało się przekroczyć rzekę Till i wyjść na tyły Szkotów. Działa szkockie otworzyły jako pierwsze ogień, jednak na skutek kiepskiego wyszkolenia kanonierów oraz wilgotnego prochu strzelniczego, większość salw była niecelna.
Wówczas to bardziej ruchliwe i lepiej wytrenowane jednostki angielskiej artylerii otworzyły morderczy i precyzyjny ogień, przepędzając szkockich kanonierów z pola walki. Działa angielskie oraz łucznicy skoncentrowali następnie ogień na szkockich pikinierach. Wysokie straty wywołane ostrzałem, zmusiły w końcu Szkotów do przypuszczenia ataku ze wzgórza i wyjścia w zasięg piechoty angielskiej. Angielskie halabardy były górą w starciu ze szkockimi włóczniami. Te od czasów bitwy pod Bannockburn niewiele się zmieniły, spełniając swoją rolę jedynie w walce z kawalerzystami.
W tej krwawej bitwie Szkoci zostali okrążeni i rozbici. Szkockie oddziały rezerwowe Archibalda Campbella, (4 Earl of Agryll) bezczynnie przyglądały się klęsce armii i króla Jakuba. W kilka lat później Campbell głową zapłaci za brak aktywności w tym momencie bitwy. W bitwie zginął król, jego nieślubny syn, jeden biskup, dwóch opatów, dwunastu hrabiów, czternastu lordów i wielu przedstawicieli prawie wszystkich szlacheckich rodów Szkocji oraz ponad 10 000 żołnierzy. Straty angielskie szacowane są na 1 500 do 4 000 ludzi.
Po bitwie [edytuj]
Z taktycznego punktu widzenia bitwa była pierwszym starciem na ziemi angielskiej, w którym główną rolę odegrała artyleria. Była też jednym z ostatnich starć, w którym osławieni angielscy łucznicy znacząco przyczynili się do zwycięstwa.
Thomas Howard (1 Earl of Surrey) otrzymał po bitwie z rąk króla Henryka VIII księstwo Norfolku. W samej Szkocji nie było rodziny szlacheckiej, która nie straciłaby w bitwie członka swojej rodziny. Wydarzeniu temu poświęcona jest m.in. szkocka pieśń pt. The Flowers of the Forest.
Bibliografia [edytuj]
- Barr, N., Flodden 1513, 2001.
- Barret, C. B., Battles and Battlefields in England, 1896.
- Bingham, C., "Flodden and its Aftermath", in The Scottish Nation, ed. G. Menzies, 1972.
- Elliot, W.F., The Battle of Flodden and the Raids of 1513, 1911.
- Kightly, C., Flodden-the Anglo-Scots War of 1513, 1975.
- Leather, G. F. T., "The Battle of Flodden", in History of the Berwickshire Naturalists Club, vol. 25, 1933.
- White, R. H. , "The Battle of Flodden", in Archaeologia Aeliania, vol. 3, 1859.
