Bitwa pod Goglandem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Goglandem
wojna rosyjsko-szwedzka (1788-1790)
Hoglandbattle.jpg
Bitwa pod Goglandem
Czas 17 lipca 1788
Miejsce Gogland
Terytorium Zatoka Fińska
Przyczyna próba desantu armii szwedzkiej pod Oranienbaumem
Wynik taktyczny remis, strategiczne zwycięstwo Rosjan
Strony konfliktu
Rosja Szwecja
Dowódcy
Książę Karol Sudermański Samuel Greig
Siły
22 okręty i 1 180 dział[1] 24 okręty i 1 236 dział[2]
Straty
1 okręt liniowy, około 600 zabitych[3] 1 okręt liniowy, 200-300 zabitych[4]

Bitwa pod Goglandem miała miejsce 17 lipca 1788 podczas wojny rosyjsko-szwedzkiej 1788-1790.

Wstęp[edytuj | edytuj kod]

W momencie wybuchu wojny z Rosją w 1788 Szwedzi zaplanowali niezwykle śmiały atak na samą stolicę imperium - Petersburg. Jedna ze szwedzkich armii miała przejść przez Finlandię i wkroczyć na teren Rosji, druga armia, osłaniana przez flotę przybrzeżną, powinna w tym czasie posuwać się wzdłuż fińskiego wybrzeża w głąb Zatoki Fińskiej, natomiast trzecia armia miała być przewieziona morzem przez flotę wojenną, by dokonać desantu w okolicach Oranienbaumu, skąd następnie miała ruszyć na Petersburg. By tego dokonać, należało zablokować rosyjską flotę wojenną w Rewlu i w Kronsztadzie.

Na początku lipca szwedzka flota wojenna, w której skład wchodziło 15 okrętów liniowych, wpłynęła do Zatoki Fińskiej i stanęła w ufortyfikowanym porcie Sveaborg, z którego następnie 14 lipca wypłynęła w kierunku Oranienbaumu. W pośpiechu zebrana flota rosyjska mająca 17 okrętów liniowych i dowodzona przez admirała Samuela Greiga wypłynęła z Kronsztadu i spotkała flotę szwedzką 17 lipca 1788 w pobliżu wyspy Gogland.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Obie floty w przybliżeniu były sobie równe, różniły sie tylko poziomem swych dowódców - podczas gdy wódz floty rosyjskiej Greig był doświadczonym oficerem marynarki, dowodzący Szwedami książę Karol nie miał zbyt wielkiego pojęcia o walce na morzu. Podczas bitwy doszło do walki obu okrętów flagowych, na skutek której flagowy okręt księcia Karola musiał opuścić swoją linię i w chmurach dymu wycofał się z walki. Następnie okręt flagowy Greiga Rościsław, mający na pokładzie 100 dział, zaatakował 70-działowego Księcia Gustawa, którym dowodził wiceadmirał Gustaw Wachtmeister. Okret szwedzki został zmuszony do poddania się. W innym miejscu toczących sie walk Szwedzi poważnie uszkodzili 74-działowego Władysława, który stracił sterowność i dopiero, gdy otoczony został przez szwedzkie okręty, poddał się 62-działowem okrętowi Kronprins Gustav Adolf. Bitwa trwała sześć godzin i przerwana została na skutek zapadających ciemności, która rozdzieliła obie floty. Było to korzystne dla szwedzkich okrętów, gdyż tym zaczęło już brakować amunicji.

Po bitwie[edytuj | edytuj kod]

Obie strony, co się rzadko zdarza, zdobyły po jednym okręcie przeciwnika. Jednak Rosjanie ponieśli większe straty – około 600 ludzi zabitych w porównaniu z 200-300 zabitymi Szwedami. Bitwa taktycznie była nierozstrzygnięta, jednak strategiczne zwycięstwo odniósł Greig, któremu udało się nie dopuścić do szwedzkiego desantu.

Flota szwedzka wraz całym transportem wojska wróciła do portu Sveaborg.

Walczące floty[edytuj | edytuj kod]

Szwecja[edytuj | edytuj kod]

  • 15 okrętów liniowych
  • 7 fregat
  • RAZEM: 22 okręty i 1 180 dział

Rosja[edytuj | edytuj kod]

  • 100-działowy trzypokładowy okręt liniowy Rościsław
  • 74 działowe okręty liniowe (8 okrętów): Wsiesław, Mieczesław, Rodisław, Mścisław, Władysław
  • 66 działowe okręty liniowe (8 okrętów)
  • duże fregaty (7 okrętów)
  • RAZEM: 24 okręty i 1 236 dział

Przypisy

  1. Według Małej Encyklopedii Wojskowej flota szwedzka liczyła 15 okrętów liniowych, 13 fregat, 5 mniejszych jednostek oraz statki transportowe z desantem na pokładzie - łącznie 1290 dział
  2. Według Małej Encyklopedii Wojskowej flota rosyjska liczyła 17 okrętów liniowych, 8 fregat i 8 mniejszych jednostek - łącznie 1450 dział
  3. Według Małej Encyklopedii Wojskowej Rosjanie stracili 1 okręt liniowy i około 1000 zabitych i rannych
  4. Według Małej Encyklopedii Wojskowej Szwedzi stracili 1 okręt liniowy i 470 zabitych i rannych

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anderson, R.C. Naval Wars in the Baltic, 1522–1850 (London, 1969)
  • Derry, T.K. 'Scandinavia' in The New Cambridge Modern History, Volume IX (Cambridge, 1965).
  • Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]