Bitwa pod Guadalajarą
| Bitwa pod Guadalajarą Hiszpańska wojna domowa |
|||||||||||||||||
| Czas | 8 marca – 23 marca 1937 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Guadalajara | ||||||||||||||||
| Terytorium | Hiszpania | ||||||||||||||||
| Przyczyna | próba zdobycia Madrytu przez nacjonalistów | ||||||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo republikanów | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Bitwa pod Guadalajarą (8 – 23 marca 1937) była starciem w hiszpańskiej wojnie domowej mającym miejsce w okolicach miasta Guadalajara w celu umożliwienia frankistom zaatakowania stolicy Hiszpanii od północy.
Brały w niej udział Ludowe wojsko hiszpańskie i włoski Corpo Truppe Volontarie, wspierane przez inne jednostki wojska nacjonalistów, a konkretnie Dywizję Soria. Przez wielu autorów jest traktowana jako jedna z operacji militarnych składających się na bitwę o Madryt.
Po trzech nieudanych próbach natarcia wojsk gen. Franco na Madryt, próbę zdobycia stolicy podjął Zmotoryzowany Korpus Włoski w sile czterech dywizji - ok. 50 tys. ludzi. Korpus rozpoczął ofensywę 8 marca przełamując obronę 50 Brygady republikańskiej, wzdłuż szosy Sigüenza-Guadalajara-Madryt. Na zagrożony odcinek skierowano 11 Brygadę Międzynarodową (ok. 1000 ludzi) i jedna baterię dział. Brygada opóźniła działania dwóch dywizji korpusu. 10 marca wprowadzono do walki 12 Brygadę Międzynarodową, w składzie której walczył polski batalion im. Jarosława Dąbrowskiego. Siły brygad międzynarodowych przeszły do kontataków na lewe skrzydło nacierającego korpusu. Dowództwo republikańskie wprowadzając do walki dalszych oddziałów, lotnictwa i czołgów, zdołało zatrzymać 13 marca następne natarcie włochów. Między 12 a 14 marca, siły republikańskie były silnie atakowane przez jednostki frankistów. Utworzony z walczących oddziałów 4 Korpus przeszedł do przeciwnatarcia, przełamując obronę włoską na całej głębokości taktycznej. Kontrofensywa rozwinęła się pomyślnie między 15 a 18 marca. Wojska nacjonalistyczne przeciwstawiały się republikańskim dywizjom: 11. pod dowództwem gen. Lístera Forjána, 12., i 14., razem z Brygadami międzynarodowymi. Czwartego dnia ofensywy, z powodu śniegu i deszczu, siły włoskie zostały zatrzymane we wsi Brihuega, niedługo później musiały się wycofać na pozycje wyjściowe, zostawiając po drodze wiele sprzętu wojskowego.
19 marca Włosi rozpoczęli odwrót i trwał on aż do 23. Korpus włoski został całkowicie rozbity - ok. 5 tys. zabitych i rannych. Wojska republikańskie zdobyły ok. 25 czołgów, 25 dział, 250 karabinów maszynowych i karabinów, wiele innegi uzbrojenia i sprzętu.
Rozbicie Korpusu Włoskiego było wielkim sukcesem wojsk republikańskich, poważnie wzmocniło ich prestiż i zahamowało dalsze natarcie wojsk nacjonalistycznych. Bitwa pod Guadalajarą była ostatnią próbą zdobycia Madrytu przez nacjonalistów, aż do końca wojny. Skierowali oni swoje siły na front północny.
Walki o Guadalajarę zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic w okresie po II wojnie swiatowej - "GUADALAJARA 18 III 1937".
Bibliografia [edytuj]
- Thomas Hugh: The Spanish Civil War. Harper & Brothers, 1961. ISBN 0671758764.
- Mała Encyklopedia Wojskowa, t - 1, wyd. MON Warszawa 1967