Bitwa pod Immae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Immae
Wojna Aureliana z Septymią Zenobią 272
AurelianusPalmyra272.png
Kampania Aureliana w Palmyrze
Czas 272 n.e.
Miejsce Immae, rejon Antiochii (dzisiejsza Turcja)
Terytorium Turcja
Wynik zwycięstwo Aureliana
Strony konfliktu
wojska Aureliana wojska Septymii Zenobii (Palmyra)
Dowódcy
Aurelian Septymia Zenobia, Zabdas
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane

Bitwa pod Immae – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 272 n.e.

W roku 267 n.e. po śmierci króla Palmyry Septimiusa Odenathusa, na scenie politycznej w regionie pojawiła się jego żona Septymia Zenobia. Królowa Palmyry rządziła w imieniu swojego niepełnoletniego syna Waballata. Celem Zenobii stało się stworzenie nowego i lepszego państwa na wschodzie. W swoich dążeniach starała się m.in. wykorzystać zaangażowanie Rzymu w innych rejonach Cesarstwa, co dawało jej wolną rękę w działaniach. Co ciekawe, ważniejsze decyzje podejmowała prosząc o porady swojego zaufanego filozofa Longinusa z Aten.

Gdy w wyniku najazdów perskich na Mezopotamię, Palmyra utraciła ważne szlaki handlowe z Indiami, jedyną bezpieczną drogą dla kupców stało się Morze Czerwone. Chcąc korzystać z tego szlaku Zenobia musiała najpierw rozprawić się z Egiptem. W latach 268-270 generał Zenobii - Zabdas najechał Egipt, zajmując jego ziemie. Nadzieje królowej na zgodę Rzymu w kwestii przekazania władzy Waballatowi okazały się jednak płonne. W tej sytuacji Septymia Zenobia zapragnęła zemsty. Niespodziewany atak wojsk Palmyru zaskoczył całkowicie oddziały rzymskie. Sukces gonił sukces a Zenobia zajmowała kolejne miasta, m.in. Antiochię i część Azji Mniejszej. W końcu niemalże cały region wschodu znalazł się pod panowaniem Palmyry. W tym czasie Rzymianie nie interweniowali, gdyż ich siły zaangażowane były w walki z Gotami oraz Alamanami na północy. W roku 269 n.e. Septymia Zenobia ogłosiła niezależność Palmyry od Rzymu.

Septymia Zenobia - obraz Herberta Schmalza

Dotychczas osiągnięte sukcesy nie zadowoliły królowej. Ta ambitna i zarazem opętana władzą kobieta zamierzała stworzyć własne cesarstwo na wschodzie rozpościerające się od Egiptu po Syrię i Konstantynopol. Kazała również m.in. wybić monetę, na której z jednej strony znajdował się wizerunek cesarza rzymskiego, na drugiej zaś jej syna Waballata, co miało być potwierdzeniem równowładzy.

Sukcesy Zenobii zaniepokoiły cesarza Aureliana, który nie zamierzał uznawać władzy królowej. Zarządził wówczas marsz swoich wojsk przeciwko Palmyrze. W międzyczasie Zenobia nakazała wybicie kolejnej monety z cesarzem Waballatem z jednej strony i Zenobią jako cesarzową z drugiej, co było dla Rzymu wielką prowokacją i przyśpieszyło tylko wypowiedzenie wojny Palmyrze.

Denar z wizerunkiem Septymii Zenobii

Po opanowaniu sytuacji na zachodzie cesarz Aurelian pomaszerował do Azji Mniejszej. Do pierwszej bitwy pomiędzy Rzymianami a wojskami Palmyry doszło pod Immae, 40 km na wschód od Antiochii. Dzięki wyrafinowanej taktyce Aurelianowi udało się rozbić słynną ciężką jazdę Zenobii, co zadecydowało o klęsce jej wojsk. Sukces przyniósł cesarzowi fortel, który polegał na celowej ucieczce (taktycznym odwrocie) części rzymskiej jazdy, która nagle zawróciła rozbijając przeciwnika. Dzięki temu zwycięstwu, dzień później w ręce Aureliana wpadła Antiochia, którą opuściły nocą wojska Palmyry. Pokonana królowa na czele ocalałych z pogromu wojsk wycofała się do Emesy.

Triumf Aureliana - obraz Giovaniego Baptisty Tiepolo

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Watson Alaric: Aurelian and the Third Century, Routledge, 1999, ISBN 0415072484, pp. 70-79.
  • Udo Hartmann: Claudius Gothicus und Aurelianus. In: Die Zeit der Soldatenkaiser. Krise und Transformation des Römischen Reiches im 3. Jahrhundert n. Chr. Hrsg. von Klaus-Peter Johne. Berlin 2008, S. 297–323.