Bitwa pod Karánsebes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Nie wiadomo czy historia tej bitwy jest faktem czy fikcją.

Bitwa pod Karánsebes
VIII wojna austriacko-turecka
Abdulhamid I.jpg
Zwycięzca bitwy Abdulhamid I
Czas 17 września 1788
Miejsce Karánsebes
Terytorium Banat
Przyczyna próba rozbioru Imperium Osmańskiego
Wynik druzgocące zwycięstwo Turków
Strony konfliktu
Imperium osmańskie Imperium Osmańskie Cesarstwo Austrii monarchia Habsburgów
Dowódcy
sułtan Abdulhamid I cesarz Józef II Habsburg
Siły
ok. 100 tys. ok. 125 tys.
Straty
żadne ok. 10 tys.

Bitwa pod Karánsebes miała miejsce 17 września 1788, podczas VIII wojny austriacko-tureckiej (1788-1791), pod miastem Karánsebes (rum. Caransebeş) w Banacie.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Od roku 1787 toczyła się wojna pomiędzy Rosją i Turcją. Cesarz Józef II Habsburg postanowił wykorzystać tę sytuację i dokonać rozbioru Imperium Osmańskiego, zdając sobie sprawę ze słabości państwa Abdulhamida I.

Siły stron[edytuj | edytuj kod]

Cesarz zgromadził ogromną 125-tysięczną armię, w skład której oprócz Austriaków wchodzili także: Serbowie, Węgrzy, Chorwaci, Słoweńcy, Włosi, Czesi oraz Polacy i Rusini z I zaboru. Nad tak różnorodnym składem wojska zaprowadzono niemieckojęzycznych oficerów dla usprawnienia wydawania rozkazów.

Turecki sułtan miał pod swoją komendą 100 tysięcy ludzi.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Początkowo dowodzący osobiście żołnierzami Józef II planował zdobycie Belgradu, gdzie znajdowało się zaledwie 9 tysięcy Turków. Ostatecznie jednak plan ten zarzucono i podjęto marsz bardziej na wschód. Niebawem kawaleria straży przedniej przeszła, w okolicach miejscowości Karánsebes, rzekę Temesz gdzie rozlokowała się na odpoczynek u trupy Cyganów. Tam też kawalerzystów ugoszczono m.in. alkoholem, a ci postanowili przywłaszczyć sobie jego cały zapas, nie dzieląc się z nadchodzącą piechotą. Wywiązała się kłótnia pomiędzy oddziałami, zakończona strzelaniną i walką na szable. Tymczasem na drugim brzegu rozlokowywały się główne siły Józefa II. Gdy wycofująca się w popłochu przez most kawaleria wpadła do obozu, uznano że nadciągnęli Turcy i otworzono ogień artyleryjski. Wrażenie nagłego tureckiego ataku spotęgowali jeszcze żołnierze piechoty w całkowitym bezładzie goniący kawalerzystów.

Oficerowie zaczęli wykrzykiwać komendy - oczywiście po niemiecku. W bałaganie jaki powstał, wydawane rozkazy "Halt! Halt!" (niem. Stać!) Słowianie - nie rozumiejąc niemieckiego - zrozumieli jako islamskie "Allah! Allah!" i rzucili się do ucieczki. Część oddziałów natomiast, widząc nieznane sobie mundury innych jednostek, otworzyła do nich ogień myląc sojuszników z Turkami. Ostatecznie cała armia w panice wycofała się, a cesarz Józef z najwyższym trudem zdołał uciec w trakcie tumultu, unikając śmierci od przypadkowej kuli.

Skutki[edytuj | edytuj kod]

Dwa dni później do Karánsebes wkroczył sułtan Abdulhamid I ze swoją armią, nie napotykając żadnego oporu. Ku jego zdziwieniu armii habsburskiej nie było nigdzie w pobliżu. Natomiast w okolicy mostu i na drugim brzegu sułtan znalazł blisko 10 tys. poległych i rannych żołnierzy Józefa II. W sumie przed i w trakcie "bitwy" Józef II stracił ok. 44 tys. ludzi (33 tys. zmarło przed bitwą w wyniku chorób i waśni międzynarodowych), sułtan natomiast odniósł największe zwycięstwo w czasie swojego panowania (1774-1789).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Geoffrey Regan: The Brassey's Book of Military Blunders (Blunders Series). Potomoc Books. ISBN 1-57488-252-X.
  • Erik Durschmied: The Hinge Factor: How Chance and Stupidity Have Changed History. Arcade Publishing. ISBN 978-1-55970-515-8.