Bitwa pod Kolinem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Kolinem
wojna siedmioletnia
Schlacht-Kolin-1.jpg
Bitwa pod Kolinem
Czas 18 czerwca 1757
Miejsce Kolin
Terytorium Czechy
Wynik zwycięstwo austriackie
Strony konfliktu
 Królestwo Prus Cesarstwo Austrii Austria
Dowódcy
Fryderyk II Wielki Leopold von Daun
Siły
33–35 tys. ludzi (19–21 tys. piechoty, 14 tys. kawalerii, 90 dział) 54 tys. ludzi (35 tys. piechoty, 19 tys. jazdy, 154 działa)
Straty
ok. 14 000 zabitych i rannych ok. 9 000 zabitych i rannych
Wojna siedmioletnia

Minorka - Lovosice - Reichenberg - Praga - Kolin - Palasi - Hastenbeck - Groß-Jägersdorf - Moys - Cap-Français - Rochefort - Rossbach - Wrocław - Lutynia - Krefeld - Domstadtl - Sarbinowo - Hochkirch - Bergen - Kije - Minden - Kunowice - Hoyerswerda - Lagos - zatoka Quiberon - Maxen - Miśnia - Landeshut - Carrickfergus - Warburg - Legnica - Kloster Kamp - Torgau - Belle Île - Vellinghausen - Burkatów - Wilhelmstahl - Freiberg - Gwadelupa - Martynika - Hawana - Manila - Buxar - Dzierżoniów

Kärtchen zur Schlacht bei Kolin (18.06.1757).jpg

Bitwa pod Kolinem – starcie zbrojne, które miało miejsce 18 czerwca 1757 roku w trakcie wojny siedmioletniej (1756–1763) i zadecydowała o losie kampanii 1757 roku Fryderyka Wielkiego, której założeniem było pobicie Austrii i skupienie się na wojnie z Francją i Rosją. Przeciwnikiem króla był feldmarszałek austriacki Leopold von Daun dowodzący ponad 50-tysięczną armią, która stanowiła ostatnią szansę dla uwięzionych w Pradze żołnierzy austriackich, których od wyczerpania zapasów dzieliło zaledwie kilka dni.

Strategia dowódców[edytuj | edytuj kod]

Von Daun otrzymał od cesarzowej Marii Teresy zadanie odbicia zamkniętych w Pradze 50 tysięcy żołnierzy i uratowania kraju Habsburgów. Choć feldmarszałek zwlekał (zadanie otrzymał na początku czerwca) postanowił zdecydować się na bitwę obronną, będącą częścią strategicznej ofensywy. Znając ofensywne nastawienie króla Prus liczył na to, że uda mu się jak najbardziej odsunąć Fryderyka od Pragi i jak najbardziej uszczuplić siły oblegające miasto. Król zdecydował się zaatakować. Zostawił pod Pragą 50 tysięcy wojsk stanowiących równowagę dla austriackiego garnizonu. Sam zabrał ze sobą 30 tysięcy, myląc się w szacowaniu liczebności armii feldmarszałka, którą oceniał na najwyżej 40 tysięcy. Z taką armią postanowił skierować się w kierunku Kolina.

Bitwa i błędy Fryderyka[edytuj | edytuj kod]

Był to jeden z głównych błędów zwycięzcy spod Pragi, który ze swymi 33–35 tysiącami najlepszych żołnierzy w Europie stanął przeciw znacznie liczniejszej armii von Dauna, broniącej swej ojczyzny. Fryderyk postanowił zastosować taktykę podobną do tej spod Pragi. Zamierzał uderzyć na prawe skrzydło austriackie i zrolować jego siły w kierunku zachodnim, spychając je w kierunku rzeczki Beczvarki. Daun znał przebieg bitwy praskiej, więc mimo iż nie spodziewał się ataku na tym kierunku – błyskawicznie zrozumiał pruskie manewry. Tym razem – wojskom austriackim udało się na czas zająć pozycje i zatrzymać przeciwnika. Pomimo wyrównanej bitwy, przewaga liczebna armii feldmarszałka w końcu przechyliła szalę zwycięstwa na jego korzyść. Rozstrzygająca była szarża kawalerii austriackiej rozpoczęta niespodziewanym atakiem szwoleżerów posiłkowego korpusu sasko-polskiego, atakujących z okrzykiem "za Strzegom!", za którymi poszła reszta kawalerii. Przyczyny porażki Fryderyka upatruje się w błędnym ustaleniu miejsca bitwy, gdyż zostając bliżej Pragi mógłby rzucić do walki więcej żołnierzy, a także w koncepcji taktycznej króla, który nie doceniał siły ognia swej armii i kierował żołnierzy do walki na bagnety, bez strzelania w czasie ataku. Tymczasem umiejętnie wykorzystana artyleria austriacka przyczyniła się poważnie do zatrzymania pruskich natarć.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Znaczenie bitwy pod Kolinem jest bardzo duże, gdyż zmusiła ona Fryderyka do zwinięcia obozu pod Pragą oraz spowodowała wypuszczenie już prawie głodujących żołnierzy. Jeśli król Prus wygrałby, to zniszczeniu uległaby ostatnia armia zdolna uratować Pragę i mógłby decydować o traktacie pokojowym z Austrią, przez co wojna siedmioletnia trwałaby, najprawdopodobniej, dużo krócej.

Rewanż Fryderyk wziął podczas bitwy pod Lutynią, kiedy to rozgromił swoją 35-tysięczną armią 80 tysięcy żołnierzy będących pod dowództwem von Dauna i księcia Karola Lotaryńskiego.

Order Marii Teresy[edytuj | edytuj kod]

Po bitwie pod Kolinem cesarzowa Maria Teresa ustanowiła order wojskowy swego imienia. Pierwszym odznaczonym był zwycięski dowódca von Daun. Wśród oficerów armii austriackiej, których wówczas odznaczono, był także Polak, major kirasjerów Sylwiusz Aleksander Bojanowski.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sebastian Haffner: Prusy bez legendy: Zarys dziejów. Warszawa: Oficyna Historii XIX i XX wieku, 1996. ISBN 83-905989-3-0.
  • Robert Kisiel, Praga 1757, Warszawa 2003, s. 223–227 (rozdział „Narodziny Monarchii”).