Bitwa pod Mons Badonicus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Mons Badonicus
Britain 500 CE.png
Brytania w roku 500
Czas między 493-516
Miejsce nieznane (rejon Bath)
Terytorium Brytania
Wynik Zwycięstwo Brytów
Strony konfliktu
Brytowie Anglosasi
Dowódcy
Król Artur Aelle
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane

Bitwa pod Mons Badonicus (zwana też bitwą pod Badon Hill) – starcie zbrojne, które miało miejsce około 490–517 roku pomiędzy celtyckimi Romano-Brytami a Anglosasami i zakończyło się zwycięstwem Brytów. Pomimo, że starcie było jednym z ważniejszych wydarzeń militarnych i politycznych na przełomie V i VI wieku, nie ma dzisiaj jednomyślności co do miejsca i czasu zdarzenia a także przywódców obu stron.

Opis bitwy[edytuj | edytuj kod]

W opisie ,,De Excidio Britonum,, spisanym przez Gildasa czytamy, że bitwa wydarzyła się w roku jego przyjścia (na świat). Autor nie podaje jednak ani imion dówódców ani też żadnych informacji na temat miejsca bitwy.

Za miejsce stoczenia bitwy podaje się m.in. Bath, miasto zwane przez Sasów jako Badon. Lokalizacja ta bazuje jednakże tylko na przypuszczeniach i nie jest poparta żadnymi historycznymi źródłami. Należy dodać, że okres historii Brytanii pomiędzy latami 410-600 jest bardzo słabo udokumentowany co stwarza historykom dodatkowe kłopoty. Większość z nich lokalizuje miejsce bitwy na granicy pomiędzy terytoriami Brytów (rzymsko-celtyckich) a ziemiami zajętymi przez Anglosasów w wyniku podbojów. Według Annales Cambriae do ,,drugiej,, bitwy pod Mons Badonicus miało dojść w roku 665, nie ma jednak żadnej pewności, które z Królestw uczestniczyły w wymienionym konflikcie.

Kwestia sporną pozostają główne postacie występujące w bitwie. Historia Brittonum na czele wojsk Romano-Brytów stawia Króla Artura (Artoriusa). Według późniejszych prac naukowych Brytami dowodzić miał Ambrozjusz Aurelian, który pełnił ważną rolę podczas walk obronnych przeciwko Anglosasom. Na czele Sasów stać miał król Aelle.

W pochodzącym z roku 546 lub 547 poemacie atorstwa Taliesina można przeczytać o: ,,Bitwie pod Badon z Arturem – najważniejszym dowódcą (chief giver of feasts), bitwie którą wspominają wszyscy wojownicy,,.

Trudno jest ustalić dokładną datę starcia. Gildas podaje: (ad annum obsessionis Badonici montis... quique quadragesimus quartus ut novi orditur annus mense iam uno emenso qui et meae nativitatis est - bitwa pod Badon stoczona przed 44 laty i jednym miesiącem (i tu sporna interpreatcja) w dniu moich urodzin...). Jako że Gildas zmarł w roku 547, datą bitwy jest zatem 503 rok lub nieco wcześniej. Inną interpreatcję zastosował Beda Czcigodny, który twierdzi że bitwa miała miejsce 44 lata po najeździe Anglosasów na Brytanię. Anglosasi pojawili się w Brytanii w roku 449, zatem bitwa mogła mieć miejsce w roku 493. Spisane później Annales Cambriae podają datę 516 r. akceptowaną przez nielicznych uczonych.

O bitwie pod Mons Badonicus Kronika anglosaska nie wspomina. Dokumentuje natomiast 70-letnią lukę czasową pomiędzy dwoma najaważniejszymi przywódcami anglosaskimi: Aelle z Sussex oraz Ceawlinem z Wessex (V i VI stulecie). Późnoantyczny historyk Prokopiusz z Cezarei podaje że pewne część Brytów i Anglosasów opuściła Brytanię. Wykopaliska archeologiczne dowiodły, że po roku 500 Anglosasi przekroczyli granice ziem zamieszkałych przez Brytów. W wyniku inwazji Anglosasi zajęli hrabstwa Kent, Sussex, Norfolk i Suffolk. Zagrożeni Brytowie zmuszeni byli do utworzenia większych garnizonów wojskowych w Londynie oraz Verulamium, co spowodowało wbicie ,,klina,, w ziemie anglosaskie. Bitwa pod Mons Badonicus miała swoje konsekwencje. W roku 571 Cuthwulf pobił Anglosasów pod Bedcanford, zajmując miasta Limbury, Aylesbury, Benson i Eynsham. Tym samym podział ziem anglosaskich stał się faktem i doprowadził do ugody pomiędzy obiema stronami.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Bitwa pod Badon Hill jest kulminacyjnym momentem w filmie Król Artur (2004, reż. Antoine Fuqua). W filmie miała ona miejsce w 467 roku i zginęli w niej dwaj sarmaccy konni wojownicy - Lancelot i Tristan oraz Cerdic - główny zły charakter i dowódca Sasów wraz ze swoim synem – Cynrikiem.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Thomas D. O'Sullivan: The De Excidio of Gildas: Its Authenticity and Date. New York 1978.