Bitwa pod Passchendaele

Bitwa pod Passchendaele I wojna światowa, Front zachodni
Australijscy strzelcy na kładce w lesie Château, 29 października 1917 (wykonane przez Franka Hurley).
Czas	31 lipca - 6 listopada 1917
Miejsce	Passendale, wioska koło Ypres
Terytorium	Belgia
Wynik	bitwa nierozstrzygnięta, ogromne straty po obu stronach
Strony konfliktu Wielka Brytania Australia Kanada Nowa Zelandia Związek Południowej Afryki Francja Cesarstwo Niemieckie Dowódcy Douglas Haig Hubert Gough Herbert Plumer Arthur Currie John Monash François Anthoine Max von Gallwitz Erich Ludendorff Straty 448 tys. (ranni, zabici, zaginieni) 260 tys. (ranni, zabici, zaginieni)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Bitwa pod Passchendaele (znana także jako Trzecia bitwa pod Ypres) – jedna z najkrwawszych bitew I wojny światowej rozegrana pomiędzy połączonymi armiami Wielkiej Brytanii, Kanady, Związku Południowej Afryki, ANZAC i Francji, a armią Cesarstwa Niemieckiego. Celem bitwy było przejęcie kontroli nad wioską Passchendaele (dziś Passendale), w pobliżu Ypres we Flandrii Zachodniej (Belgia). Plan Aliantów zakładał uczynienie wyłomu w liniach niemieckich, dostanie się na belgijskie wybrzeże i zajęcie znajdujących się tam baz niemieckich okrętów podwodnych.

Przebieg

Bitwa toczona była w niesamowicie ciężkich warunkach terenowych. Obszar ten był z natury bagnisty, dodatkowo od sierpnia nastąpiło załamanie pogody. Ciągłe opady deszczu utworzyły na mocno wcześniej zbombardowanym terenie niemożliwe do przejścia morze błota. Szacuje się, iż w wypełnionych wodą kraterach utonęło co najmniej kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy. Bagno uniemożliwiało też użycie czołgów. Niemcy byli dobrze umocnieni w sieci bunkrów. W końcu, po trzech miesiącach krwawych walk, 6 listopada 1917 Passchendaele zostało zdobyte przez Kanadyjczyków.

Bitwa jest uważana za jedną z najbardziej kontrowersyjnych i bezowocnych kampanii I wojny światowej. Prawie pół miliona żołnierzy alianckich i ćwierć miliona Niemców zginęło lub odniosło rany w walce o kawałek zrujnowanej, bagnistej ziemi. Bitwa przesunęła linię frontu o ok. 10 kilometrów. Nie zmieniło to w znaczący sposób sytuacji żadnej ze stron. Dodatkowo, w kwietniu następnego roku, w bitwie pod Lys Niemcy odzyskali prawie cały obszar utracony pod Passchendaele.

Wśród uczestników bitwy był m.in. Henry Allingham - w okresie późniejszym jeden z najdłużej żyjących ludzi, wyróżniony różnymi odznaczeniami oraz Adolf Hitler.

Passchendaele w kulturze masowej

• Kanadyjski film z 2008 roku, pod tytułem Passchendaele, do którego muzykę napisał polski kompozytor, zdobywca Oskara w 2005 r., Jan A. P. Kaczmarek.

• Do bitwy pod Passchendaele odniósł się brytyjski zespół Iron Maiden w piosence Paschendale z wydanego w 2003 r. albumu Dance of Death. Utwór opisuje okrucieństwo bitwy z perspektywy młodego żołnierza, jak również bezmyślność ludzkiego serca odnośnie wojny i zabijania (Terror of the men we kill - Human heart is hungry still).

• Wydana w 2008 roku płyta The Art of War szwedzkiego zespołu Sabaton zawiera utwór The Price of a Mile, traktujący o bitwie pod Passchendaele.

• Lyn MacDonald napisała powieść They called it Passchendaele: the story of the third battle of Ypres and of the men who fought in it.

• W 2009 roku holenderski deathmetalowy zespół God Dethroned nagrał konceptalbum w całości poświęcony trzeciej bitwie pod Ypres – Passiondale (Passchendaele).

Zobacz też

• I bitwa pod Ypres
• II bitwa pod Ypres
• IV bitwa pod Ypres

Bibliografia

• Krzysztof Marcinek: Passchendaele: Kampania we Flandrii 1917, z serii: "Bitwy/Taktyka" # 25,. Zabrze: 2009. ISBN 978-83-89943-36-1.
• Winston Groom: A Storm in Flanders: The Ypres Salient 1914–1918, Tragedy and Triumph on the Western Front. New York: Atlantic Monthly Press, 2002. ISBN 0-87113-842-5.