Bitwa pod Qala-i-Jangi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa o Fort Qala-e-Jangi
Wojna w Afganistanie (2001-)
SF Sgt Mario Vigil with SF and NA forces west of Konduz in November 2001.jpg
Żołnierze Sojuszu Północnego – listopad 2001
Czas 25 listopada27 listopada 2001
Miejsce rejon Mazar-i Szarif
Terytorium Afganistan
Przyczyna bunt Talibów
Wynik zwycięstwo wojsk sojuszu
Strony konfliktu
Islamska Republika Afganistanu (1992-1996) Sojusz Północny
 Stany Zjednoczone
 Wielka Brytania
 Talibowie
Dowódcy
Abdul Majid Rouzi
Abdul Raszid Dostum
 ?
Siły
nieznane 500-600
Straty
73 zabitych, 250 rannych Afgańczyków, jeden zabity agent CIA, 9 rannych żołnierzy sił specjalnych 300-400 zabitych, 85 jeńców

Bitwa o Fort Qala-e-Jangi miała miejsce w roku 2001 w trakcie wojny w Afganistanie.

25 listopada 2001 doszło do buntu ponad 500 więźniów talibskich w forcie Qala-e-Jangi. W dniu, w którym 100 żołnierzy generała Raszida Dostuma rozpoczęło przeszukiwanie więźniów na głównym dziedzińcu fortu, nastąpił atak osadzonych na żołnierzy Dostuma. W ataku tym zabito 40 Afgańczyków oraz funkcjonariusza CIA Johnny Michaela Spanna i szefa wywiadu gen. Dostuma Sayeda Kamila. Drugi z Amerykanów, któremu udało się uciec zawiadomił przy pomocy telefonu satelitarnego Siły Specjalne Stanów Zjednoczonych w Mazar-e Szarif. Tymczasem jeńcy przejmując broń i amunicję (m.in. granatniki przeciwpancerne i moździerze) toczyli walkę z żołnierzami Dostuma ukrytymi na dachu głównego budynku i przy murze północnym. Fort został też ostrzelany przez dwa afgańskie czołgi T-55.

Obelisk upamiętniający Michalea Spanna w pobliżu twierdzy
Wojna w Afganistanie

Crescent WindRihoMazar-i SzarifKabulHeratTarin KowtKunduzQala-i-JangiKandaharTora BoraAnakondaTakur GharJacanaMountain ViperMountain ResolveAsbury ParkMountain StormCzerwone SkrzydłoLaszkar GahMountain ThrustHelmandKaikaSanginPandżwaiMeduzaMountain FurySokółHooverKaminPickaxe-HandleChoraHammerOruzganNasratHarekate YoloMusa QalaKarezKandaharOkręg ArghandabArghandabGarmserWanatShewanUzbinEagle's SummitBalamorghabCzerwony SztyletShahi TandarDieselKunduzAlasayOrle PióroOqabPazur PanteryCios MieczaUsman KhelKamdeshGniew KobryMusztarakShah Wali KotCzarny KsiążęBaawar

O godzinie 14 do fortu dotarło kilkunastu żołnierzy Sił Specjalnych, którzy zajmując pozycję w wieżach na dachu budynku, kierowali wsparciem lotniczym. Po godzinie 16 rozpoczął się pierwszy atak lotnictwa przeciwko Talibom skoncentrowanym na południowym dziedzińcu. Rankiem 26 listopada, Talibowie kontrolowali połowę obszaru długiej na 500 m twierdzy. Około godz. 11 jedna z bomb GBU 32 trafiła omyłkowo w pobliże jednego z czołgów T-55, przewracając go i zabijając jego załogę. Rannych był też kilku żołnierzy amerykańskich i brytyjskich, których ewakuowano. Tego dnia Amerykanie utracili 5 a Brytyjczycy 4 rannych. Straty afgańskie wyniosły 30 zabitych i 50 rannych.

Rankiem 27 listopada w wyniku trwającego kilka godzin ostrzału AC-130 eksplodował arsenał Talibów. Rozpoczęły się przygotowania do szturmu na południowy dziedziniec. 19 Amerykanów zajęło stanowiska na dachu wartowni na murze wschodnim. Afgańczycy Dostuma stanęli przy murze południowym za fortem oraz przy murze wewnętrznym. Po zaciętej walce ok. 12.30 żołnierze afgańscy opanowali mur południowy i zachodni kraniec dziedzińca. W tym momencie wielu żołnierzy Dostuma nie kontynuowało walki, zajmując się plądrowaniem ciał zabitych Talibów. Następnie czołg T-55 rozpoczął ostrzał pozycji Talibów w stajni wzdłuż murów. Po południu bitwa o Fort była zakończona.

Następnego dnia, ukryci w piwnicy budynku fortu Talibowie zabili pracownika służby zdrowia a dwóch ranili, gdy ci zeszli na dół w poszukiwaniu ciał zabitych. Dopiero po ostrzelaniu pomieszczenia z granatników oraz wpompowaniu do wewnątrz zimnej wody, niedobitki Talibów poddały się. Na dziedzińcu naliczono 250 zabitych, z czego 40 to żołnierze gen. Dostuma. 85 jeńców wyciągnięto z piwnicy. Przypuszczalnie 100-150 Talibów mogło zginąć w piwnicach, a od 100-200 zbiegło w trakcie walk z fortu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hubert Królikowski, Czesław Marcinkowski: Afganistan 2002, Bitwy-Kampanie-Wojny, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2003