Szarża w wąwozie Somosierra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szarża w wąwozie Somosierra
Szarża w wąwozie Somosierra
Autor Piotr Michałowski
Rok wykonania ok. 1837
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 81 × 66,5 cm
Muzeum Muzeum Narodowe w Krakowie

Szarża w wąwozie Somosierra[1]obraz olejny polskiego malarza romantycznego Piotra Michałowskiego. Szarża 3. szwadronu 1. Pułku Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej, przeprowadzona 30 listopada 1808 na przełęczy Somosierra w Hiszpanii, była ulubionym tematem artysty, który poświęcił jej kilka swoich prac i liczne szkice. Obraz Szarża w wąwozie Somosierra powstał ok. 1837, po powrocie malarza z Paryża. Obecnie dzieło znajduje się Muzeum Narodowym w Krakowie.

Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

Obraz przedstawia kulminacyjny moment szarży, gdy pierwsi jeźdźcy osiągają siodło przełęczy, na której znajdują się hiszpańskie armaty, stanowiące kolejną linię obrony. Szwoleżerowie z impetem pokonują pod obstrzałem krętą i wąską górską ścieżkę, stromo wznoszącą się ku przełęczy. Padają zabici i ranni, część koni pędzi bez jeźdźców. Wokół cwałującego szwadronu wznoszą się tumany rdzawobrunatnego pyłu, skrywającego wszystko poza kawalerzystami.

Kompozycja płótna jest dynamiczna i diagonalna, na obrazie nie ma linii pionowych i poziomych, widoczna jest jedynie wygięta w łuk kolumna kawalerzystów. Kolorystyka dzieła jest ciepła, dominują brązy i żółcienie z licznymi akcentami bieli i czerwieni. Pomimo pozornego chaosu ludzie i konie zostali potraktowani indywidualnie, obraz jest zbiorem osobnych studiów ruchu. Malarz zadbał o wierne przedstawienie szczegółów umundurowania i uprzęży.

Ekspresyjne dzieło Michałowskiego uchodzi za kwintesencję polskiego romantyzmu[2]. Krytycy dopatrują się inspiracji autora w obrazach francuskich malarzy, takich jak Eugène Delacroix i Théodore Géricault, wskazują też na podobieństwa do twórczości Williama Turnera.

Nawiązania[edytuj | edytuj kod]

Szarża polskich szwoleżerów była popularnym i często wykorzystywanym motywem w malarstwie. Malowali ją m.in. Juliusz, Jerzy i Wojciech Kossakowie, January Suchodolski, Michał Bylina, Zygmunt Rozwadowski i Jan Rosen; z zagranicznych twórców Horacy Vernet i Louis-François Lejeune.

W 1980 Jacek Kaczmarski stworzył inspirowaną obrazem balladę Somosierra[3].

Przypisy

  1. W literaturze występuje też tytuł Bitwa pod Somosierrą (lub Samosierrą).
  2. Piotr Michałowski w culture.pl (pol.). [dostęp 20.02.2010].
  3. Jacek Kaczmarski, Somosierra, [w:] Ale źródło wciąż bije, Warszawa 2002, s. 79, (nagranie na płycie Muzeum)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Beata Jankowiak-Konik: Jak czytać obrazy. Leksykon malarstwa. Poznań: Wydawnictwo IBIS, 2009, s. 186-189. ISBN 978-83-61482-83-3.
  • Maciej Masłowski: Piotr Michałowski. Seria: Mała Encyklopedia Sztuki. Arkady, 1986.