Bitwa pod Suomussalmi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Suomussalmi
II wojna światowa, wojna zimowa
Battle suomussalmi.jpg
Mapa bitwy
Czas 7 grudnia 19398 stycznia 1940
Miejsce Suomussalmi i okolice
Terytorium Finlandia
Przyczyna wybuch wojny zimowej
Wynik decydujące zwycięstwo Finów
Strony konfliktu
 Finlandia  ZSRR
Dowódcy
Finlandia Hjalmar Siilasvuo Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Iwan F. Daszyczew
Siły
3 pułki i samodzielne bataliony (11 000 żołnierzy) części 9. Armii: dwie dywizje i jedna brygada pancerna (45 000–50 000 żołnierzy)
Straty
1000 zabitych lub zaginionych[1]
1000 rannych[1]
13 000–27 500 zabitych lub zaginionych[2]
2100 pojmanych
43 czołgi zniszczone

Bitwa pod Suomussalmi – bitwa rozegrana między fińskimi a radzieckimi wojskami podczas wojny zimowej. Potyczki miały miejsce między 7 grudnia 1939 a 8 stycznia 1940 roku. Rezultatem było miażdżące zwycięstwo fińskie nad o wiele potężniejszymi wojskami radzieckimi.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

30 listopada 1939 roku radziecka 163. Dywizja Strzelecka przekroczyła granicę radziecko–fińską i ruszyła na wieś Suomussalmi. Radzieckim celem było zdobycie miasta Oulu koło Zatoki Botnickiej i tym samym przecięcie Finlandii na dwie części. Zaledwie jeden fiński batalion (Er.P 15)[a] znajdował się w rejonie i był zlokalizowany w Raate, niedaleko Suomussalmi. Suomussalmi zostało zajęte przez radzieckie wojska bez większego oporu 7 grudnia (zaledwie dwie kompanie toczyły walki opóźniające pomiędzy granicą a Suomussalmi), ale Finowie spalili wieś, aby pozbawić Rosjan możliwości schronienia się przed mrozem. Następnie Finowie wycofali się przez jeziora Niskanselkä i Haukiperä. Pierwsze zacięte potyczki wybuchły 8 grudnia, kiedy radzieckie wojska rozpoczęły atak na zamarznięte jeziora od zachodu. Ich atak nie udał się całkowicie. Inny atak radzieckich sił ruszył na północny-zachód, przeciwko Puolanka bronione przez batalion Er.P 15, który właśnie wtedy tam dotarł. Ten atak nie powiódł się także.

9 grudnia obrona została wzmocniona, kiedy pojawił się nowo sformowany pułk piechoty IR 27. Pułkownik Hjalmar Siilasvuo (nowo mianowany dowódca sił fińskich) podjął natychmiastowe kroki zmierzające do ponownego zajęcia Suomussalmi. Główne siły ruszyły na Suomussalmi, ale spotkały się z dużym oporem, który spowodował duże straty u Finów.

24 grudnia Rosjanie przeszli do kontrataku, ale nie udało się im się przełamać obrony okrążających ich Finów.

Wzmocnieni dodatkowymi dwoma pułkami piechoty (IR 64 i IR 65) Finowie zaatakowali jeszcze raz 27 grudnia. Tym razem udało się im zająć wieś, a radzieccy żołnierze uciekli w panice przez zamarznięte jeziora.

Podczas tej rozgrywki radziecka 44. Dywizja Strzelecka maszerowała od strony wschodniej w kierunku Suomussalmi. Dywizja została jednak okrążona w drodze między Suomussalmi a Raate. Między 4 a 8 stycznia Finom udało się rozszczepić radziecką dywizję na kilka odizolowanych od siebie grup (znanych jako motti), które później fińscy żołnierze eliminowali. Bitwa ta uważana jest w Finlandii do tej pory jako symbol całej wojny zimowej.

Rezultat[edytuj | edytuj kod]

Bitwa zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem Finów. Jeżeli radzieckie wojska zdobyłyby Oulu Finowie zmuszeni byliby do walki na dwóch frontach i ważna linia kolejowa do Szwecji zostałaby przerwana. Bitwa wzmocniła morale Finów. Wojska fińskie zdobyły także dużą ilość sprzętu i zaopatrzenia, w tym 43 czołgi, 71 dział, 260 samochodów, 1170 koni, 29 dział przeciwpancernych i inną broń. Stanowiło to bardzo dużą wartość dla fińskiej armii, ponieważ Finlandia miała do tej pory tylko jeden całkowicie sprawny czołg.

Analiza[edytuj | edytuj kod]

Mapa bitwy pod Suomussalmi

Bitwa pod Suomussalmi prezentowana jest jako podręcznikowy przykład, że małe siły zbrojne, inteligentnie dowodzone i walczące w znanym sobie terenie, mogą pokonać o wiele potężniejsze wojska wroga. Fakty, które istotnie wpłynęły na wynik bitwy to między innymi:

  • Większa mobilność: fińscy żołnierze korzystali masowo ze sprzętu narciarskiego i sań, podczas gdy radzieccy żołnierze byli "przywiązani" do dróg z powodu cięższego sprzętu, byli też nieprzyzwyczajeni do zimowych i leśnych warunków.
  • Elastyczna, "nieortodoksyjna" strategia: fińskie wojska atakowały radzieckie kuchnie polowe – brak ciepłych posiłków w ostrej arktycznej zimie osłabiał morale radzieckich żołnierzy.
  • Radziecka ochrona połączeń telefonicznych zawiodła. Radzieckie wojska polegały na liniach telefonicznych dla swojej komunikacji. Linie były podsłuchiwane przez Finów i dawały im ważne informacje o przemieszczaniu się radzieckiego zaopatrzenia[3].
  • Ubrania i uzbrojenie fińskiej armii były przystosowane do warunków wojennych w głębokim śniegu i niskich temperaturach.
  • Radzieckim celem było podzielić Finlandię na dwie części w rejonie Oulu. Ten pomysł wyglądał dobrze ze strategicznego punktu widzenia na papierze, ale był nierealny w rzeczywistości. Teren w tej części Finlandii jest pokryty bardzo gęstymi lasami, gdzie sieć dróg składała się jedynie ze ścieżek leśnych. Zmechanizowane dywizje były w tym czasie zmuszone trzymać się ubitych dróg, co powodowało, że fińskie grupy żołnierzy na nartach z łatwością wymanewrowały je i odcinały im drogę.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Er.P – samodzielny batalion.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Kulju (2007), s. 195. Pierwsze fińskie raporty szacowały straty na ok. 600 zabitych, 162 zaginionych i 1200 rannych, z których część zmarła wyniku odniesionych ran.
  2. Suomalaiset ja venäläiset tutkijat etsivät yhdessä totuutta talvisodasta (fiń. • ros.). [dostęp 19 sierpnia 2010].
  3. John Hughes-Wilson: Snow and Slaughter at Suomussalmi. styczeń/luty 2006, s. 50, seria: Military History.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mika Kulju: Raatteen tie: Talvisodan pohjoinen sankaritarina. Helsinki: Ajatus kirjat, 2007. ISBN 978-951-20-7218-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]