Bitwa pod Tippecanoe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Tippecanoe
Powstanie Tecumseha
Tippecanoe.jpg
Bitwa pod Tippecanoe
Czas 7 listopada 1811
Miejsce Tippecanoe (w pobliżu ujścia rzeki Tippecanoe do rzeki Wabash)
Terytorium Indiana
Wynik zwycięstwo wojsk amerykańskich
Strony konfliktu
US flag 15 stars.svg Amerykanie Indianerpfeifen.jpgIndianie
Dowódcy
William H. Harrison.jpg William Henry Harrison Shawnee Prophet, Tenskwatawa.jpg Tenskwatawa
Siły
1000 wojsk regularnych i milicja lokalna ponad 500 wojowników
Straty
68 zabitych, 120 rannych ok. 50 zabitych, ponad 70 rannych
Wojna Tecumseha 1811-1813

Tippecanoe (1811) - Moraviantown (1813)

Tipi Icon.png Konflikty z Indianami Tipi Icon.png

Powstanie Indian Guale (1597) - I wojna z Powatanami (1609) - Wojna Mikmaków z Penobscotami (1607-1615) - Masakra w Jamestown (1622) - Wojny bobrowe - Wojna z Pekotami (1637-1638) - Wojna Kifta (1643-1645) - Wojny z Esopusami (1659-1664) - Wojna króla Filipa (1675-1676) - Rzeź w Lachine - Wojna Komanczów z Apaczami (1706-1725) - Wojna Tuscarorów (1711-1715) - Wojna Yamassee (1715) - Powstanie Naczezów (1729-1731) - Wojny z Czikasawami (1730-1763) - Wojna Dummera (1722-1727) - Ackia (1736) - Brytyjska wojna z Indianami i Francuzami - Lake George (1755) - Wojna z Mikmakami (1749-1755) - Jumonville Glen (1754) - Wojna z Cherokee (1758-1761) - Powstanie Pontiaka (1763-1766) - Bloody Run (1763) - Bushy Run (1763) - Bloody Falls (1771) - Wojna lorda Dunmore'a (1763-1774) - Point Pleasant (1774) - Wojny z Apaczami w Meksyku (1776-1778) - Kampania Crawforda (1782) - Wojna z Indianami Północnego Zachodu - Wabash (1791) - Fallen Timbers (1794) - Newtown (1779) - Tippecanoe (1811) - Woody Point (1811) - Wojna z Krikami (1813-1814) - Horseshoe Bend (1814) - Seven Oaks (1816) - Wojny seminolskie - Wojna Paunisów z Czejenami (1820-1855) - Wojna Komanczów z Meksykiem (1821-1848) - Powstanie Czerwonego Ptaka (1827) - Bad Axe River (1827) - Wojna Czarnego Jastrzębia - Wojna Metysów z Siuksami (1844-1851) - Wojna z Cayuse (1847-1855) - Masakra Whitmanów (1847) - Wojna z Jicarilla (1849-1855) - Wojny z Ute (1850-1879) - Wojna w Mariposa County (1850-1851) - Wojny z Rogue (1850-1856) - Wojna Yuma (1850-1853) - Wojna z Siuksami 1854-1855 - Masakra Grattana (1854) - Ash Hollow (1855) - Wojna nad Salmon River (1855) - Wojna Yakima (1855-1858) - Wojna Zatoki Puget - Wojna z Chiricahua (1857-1865) - Wojna z Nlaka'pamux (1858) - Wojna McGowana (1858) - Wojna z Mohave (1858-1859) - Wojna w Bald Hills (1858-1864) - Masakra Wiyotów (1860) - Wojna w Mendocino (1859) - Wojna z Pajutami 1860 - Stacja Williama (1860) - Pyramid Lake (1860) - Wojna w Owens Valley (1862-1863) - Powstanie Dakotów (1862) - Wood Lake (1862) - Wojna z Szoszonami 1859-1863 - Bear River (1863) - Wojna z Dakotami 1863-1864 - Big Mound (1863) - Dead Buffalo Lake (1863) - Stony Lake (1863) - Whitestone Hill (1863) - Killdeer Mountain (1864) - Wojna Goshute (1863-1865) - Wojna Lowry'ego - Wojna z Czejenami 1864-1879 - Sand Creek (1864) - Washita River (1868) - Wojna z Tsilhqot'in (1864) - Wojna z Arapaho 1865 - Bone Pile Creek (1865) - Wojna z Navajo (1865-1872) - Wojna Black Hawka (1865-1872) - Rebelia nad Rzeką Czerwoną - Wojna z Hualapai (1865-1870) - Wojna Czerwonej Chmury (1866-1868) - Masakra Fettermana (1866) - Hayfield (1867) - Phil Kearny (1867) - Wojna z Komanczami (1867-1875) - Summit Springs (1869) - Wojna z Yawapai (1871-1875) - Cypress Hills (1873) - Powstanie Lozady (1873) - Wojna Modoków - Wojna o Góry Czarne (1876) - Little Bighorn (1876) - Rosebud (1876) - Slim Buttes (1876) - Bates Creek (1876) - Wolf Mountain (1877) - Wojna z Nez Perce (1877) - Big Hole (1877) - Wojna z Banokami (1878) - Wojna z Victorio (1879-1881) - Wojna z Geronimo (1882-1886) - Big Dry Wash (1882) - Wojna z Wronami (1887) - Rebelia Północno-Zachodnia - Wojna z Lakotami (1890-1891) - Wounded Knee (1890) - Powstanie Banoków (1895) - Powstanie Yaqui (1896) - Sugar Point (1898) - Rebelia Szalonego Węża (1909) - Kelley Creek (1911)

Bitwa pod Tippecanoe, zwanym także Miastem Proroka (ang. Prophetstown) miała miejsce w dniach 7-8 listopada 1811 na terytorium Indiany w trakcie Powstania Tecumseha. Powstanie to i negocjacje z nim związane, m.in. Traktat z Greenville, miały miejsce w granicach dzisiejszych stanów Ohio i Indiana.

Bitwa zakończyła się zwycięstwem wojsk amerykańskich pod wodzą późniejszego prezydenta Stanów Zjednoczonych Williama Henry'ego Harrisona, które pokonały skonfederowanych Indian Tecumseha. Sama bitwa odbyła się w okolicy Miasta Proroka, głównego obozu Indian Tecumseha (dzisiejsza miejscowość Battle Ground w stanie Indiana, w hrabstwie Tippecanoe), w pobliżu ujścia rzeki Tippecanoe do rzeki Wabash.

Do starcia doszło podczas nieobecności Tecumseha, który wyruszył w poszukiwaniu sojuszników. W tym czasie siłami indiańskimi dowodził Tenskwatawa, jego brat-bliźniak i wielki prorok. Bezpośrednią komendę nad ponad 500 wojownikami objął Biały Nur z plemienia Szaunisów. Amerykanie wykorzystali nieobecność Tecumseha, zamierzając zadać decydujący cios w centrum indiańskiego sojuszu.

Plan pola bitwy


6 listopada 1811 roku siły amerykańskie w liczbie około 1000 regularnych żołnierzy oraz milicji lokalnej pod dowództwem Harrisona dotarły w okolice Tippecanoe. Do nadchodzących żołnierzy podjechał wówczas konno jeden z handlarzy indiańskich, prosząc ich o zawieszenie broni na okres jednego dnia w celu przygotowania spotkania pomiędzy obiema stronami.

Indianie, wysłuchawszy przepowiedni Tenskwatawy, który twierdził, że kule białych nie zrobią im krzywdy, przypuścili atak na obóz amerykański tuż przed świtem 7 listopada. Amerykanie odparli jednak skutecznie kilka kolejnych ataków.

Następnego dnia 8 listopada 1811 Harrison wysłał niewielki oddział żołnierzy na zwiady do Tippecanoe. Różne źródła rozmaicie opisują to wydarzenie. Żołnierze twierdzili, że zastali miasto całkowicie opuszczone. Inne źródła donosiły o masakrze kobiet i dzieci. Na wszelki wypadek Harrison kazał spalić miasto i zniszczyć zapasy żywności Indian, po czym wrócił ze swoim oddziałem na pozycje wyjściowe. Straty obu stron w walce były raczej niewielkie – Amerykanie stracili 68 zabitych i 120 rannych, Indianie odpowiednio ok. 50 zabitych i ponad 70 rannych.

Odwołania w kulturze [edytuj]

Longin Jan Okoń, w swojej książce przygodowej Tecumseh, przedstawił inny obraz bitwy. Wg. niego prorok Tenskwatawa pozwolił wojownikom pić przysłany przez amerykanów alkohol, co spowodowało, że podczas bitwy o Miasto Proroka (w książce, to Amerykanie szturmowali) do walki była zdolna jedynie część wojowników indiańskich, co było główną przyczyną klęski.

Bibliografia [edytuj]

  • Alfred Pirtle: The Battle of Tippecanoe. Louisville: John P. Morton & Co./Library Reprints, 1900. ISBN 978-0-7222-6509-3.
  • John Sugden: Tecumseh: A Life. New York: Macmillan, 1999. ISBN 0-8050-6121-5.
  • H.D. Tunnell: To Compel with Armed Force: A Staff Ride Handbook for the Battle of Tippecanoe. Fort Leavenworth, KS: Combat Studies Institute, U.S. Army Command and General Staff College, 1998.