Bitwa pod Tudelą

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Tudelą
Wojna na Półwyspie Iberyjskim 1807-1814
Bitwa pod Tudela.jpg
Szwoleżerowie i Napoleon pod Tudelą,
mal. January Suchodolski
Czas 23 listopada 1808
Miejsce niedaleko Saragossy
Terytorium Aragonia, Hiszpania
Wynik zwycięstwo francusko-polskie
Strony konfliktu
Cesarstwo Francuskie
Księstwo Warszawskie
Królestwo Hiszpanii
Dowódcy
Jean Lannes Francisco Castaños
Siły
31 000 19 000
Straty
650 zabitych i rannych 4 000 zabitych, rannych,
wziętych do niewoli
Wojna na Półwyspie Iberyjskim 1807-1814

Dos de MayoEl BrucCabezónSaragossa (1808)Walencja - Medina del Rio SecoBailénBrilos - RoliçaVimeiro - PancorboValmasedaBurgosGamonal - EspinozaTudelaSomosierraSahagúnBenavente - Saragossa (1809)YevenesCiudad RealCacabelosLa CorunaTalaveraAlmonacidGerona (1809)OcañaAlba de TormesFuengirolaCôaAlmeidaBuçacoPombal - Gebora - Fuentes de OñoroBadajozAlbueraSalamankaVitoriaSan Sebastian - Nivelle - Nive - Orthez - Tuluza

Bitwa pod Tudelą – jedno ze starć zbrojnych w czasie wojny w Hiszpanii, stoczona została 23 listopada 1808 w pobliżu miejscowości Tudela, nieopodal Saragossy. Zakończyła się zwycięstwem wojsk francusko-polskich pod dowództwem marszałka Lannesa nad siłami hiszpańskimi generała Castañosa.

19 000 żołnierzy hiszpańskich próbowało powstrzymać 30-tysięczny korpus francuski, ale zostali pobici. Straty hiszpańskie wyniosły około 4 000 zabitych, rannych i wziętych do niewoli, podczas gdy wojska Lannesa straciły jedynie 650 ludzi. Straty Castañosa byłyby znacznie większe, gdyby marszałek Ney zdążył zamknąć Hiszpanom drogi odwrotu, nie zrozumiał jednak jasnego rozkazu cesarza i działał opieszale[1].

W bitwie znakomicie spisywali się lansjerzy nadwiślańscy. Ich dowódca, płk Jan Konopka, otrzymał za Tudelę Krzyż Kawalerski Legii Honorowej.

Rankiem ułani Konopki zostali wysłani na rekonesans. Razem z nimi znajdował się głównodowodzący francuski. Lannes od razu spostrzegł szansę pobicia armii nieprzyjacielskiej. Natychmiast wydał rozkaz gen. Maurice'owi Mathieu, aby zaatakował prawe skrzydło Palafoxa.

Atak rozstrzygnęły 14. pułk piechoty liniowej[2] i 2. pułk Legii Nadwiślańskiej, który dowodzony przez pułkownika Kąsinowskiego[3], zdobył dwie kolejne pozycje hiszpańskie i doszedł aż do mostu na rzece Ebro. W chwili, gdy walka na tym odcinku osiągnęła kulminacyjny punkt, gen. Lefebvre-Desnouettes poprowadził do szarży swoją kawalerię. Lansjerzy Konopki wpadli na baterię artylerii hiszpańskiej, w mgnieniu oka wycięli kanonierów i zdobyli działa.

Klęska Palafoxa była całkowita i pociągnęła za sobą paniczną ucieczkę wojsk gen. Castañosa. "Teraz Lannes z korpusem 6. ścigał rejterującego Castaniosa. W awangardzie biegli lansyerzy Konopki, nie dając wytchnąć pierzchającym wrogom, wywracając szarżami próby odporu czynione przez aryegardę hiszpańską"[4]

Bitwa została uwieczniona płaskorzeźbą na Arc de Triomphe w Paryżu.

Przypisy

  1. Co wywołało gniew Napoleona
  2. Ten sam, który został zmasakrowany w bitwie pod Pruską Iławą
  3. Po tej bitwie został baronem cesarstwa
  4. Kukiel, s. 213

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Kirkor, Legia Nadwiślańska 1808–1814, Londyn 1981
  • Eligiusz Kozłowski, Mieczysław Wrzosek, Historia oręża polskiego 1795-1939, Warszawa 1984, ISBN 83-214-0339-5
  • Marian Kukiel, Dzieje oręża polskiego w epoce napoleońskiej, Poznań 1912/repr. 1996, ISBN 83-86600-51-9

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Lansjerzy Nadwiślańscy