Bitwa pod Ulundi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Ulundi
wojna brytyjsko-zuluska 1879
The burning of Ulundi.jpg
Czas 4 lipca 1879
Miejsce Ulundi (KwaZulu)
Terytorium Republika Południowej Afryki
Wynik Zwycięstwo Brytyjczyków
Strony konfliktu
Zulusi Wielka Brytania Wielka Brytania
Dowódcy
król Cetshwayo kaMpande Lord Chelmsford
Siły
20 000 5 317
Straty
1 500 zabitych 12 zabitych,
70 rannych
Flag of the United Kingdom (3-5).svg Wojna brytyjsko-zuluska 1879 KwaZulu coat of arms.jpg

IsandlwanaRorke's DriftIntombeHlobaneKambulaGingindlovuEshoweUlundi

Bitwa pod Ulundi – starcie zbrojne, które miało miejsce 4 lipca 1879 roku w trakcie wojny Brytyjczyków z Zulusami w Południowej Afryce. Była to decydująca bitwa tej wojny, która przyczyniła się do upadku państwa Zulusów.

Wstęp[edytuj | edytuj kod]

Po zwycięskiej bitwie pod Kambulą Lord Chelmsford rozpoczął latem 1879 roku reorganizację armii brytyjskiej. Do Południowej Afryki wysłano liczne oddziały wojsk z niemalże całego terytorium Imperium Brytyjskiego. Chelmsforda, na skutek błędów, które doprowadziły do klęski pod Isandlwaną miał zastąpić na stanowisku głównodowodzącego generał Garnet Wolseley. W tej sytuacji Chelmsford od razu zajął się przygotowywaniem decydującej kampanii.

Armia Zulusów[edytuj | edytuj kod]

Armia króla Cetshwayo liczyła 20 tysięcy wojowników. Podzielona była na liczące 1 500 ludzi regimenty (ambabutho). Każda samodzielna grupa wojowników niezależnie od jej liczebności nazywana była impi. Zulusi stosowali w walce klasyczną wprowadzoną jeszcze przez króla Czakę taktykę. Impi podzielone były na 4 grupy, utrzymujące podczas bitwy odpowiedni szyk przypominający głowę byka. Najsilniejsza militarnie grupa znajdująca się pośrodku i tworząca klatkę piersiową (Isifuba) atakowała przeciwnika frontalnie. Druga i trzecia grupa tworzyły rogi (Izimpondo) i miały za zadanie otoczenie przeciwnika i odcięcie jego dróg ucieczki. Ostatnia czwarta grupa tworzyła rezerwę.

Zulusi uzbrojeni byli w wysokie tarcze sporządzone ze skóry cielęcej (isihlangu). Każda tarcza posiadała barwę, która świadczyła o jej przynależności do danego regimentu. Dodatkowo wojownicy posiadali długie włócznie wojenne (isijula), a część z nich broń palną zdobytą na Brytyjczykach.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Dnia 4 lipca 1879 roku, niemal w przeddzień przybycia sir Wolseleya, w pobliżu stolicy Zulusów Ulundi doszło do decydującego starcia. W bitwie wzięło udział 5 317 Brytyjczyków. Brytyjczycy sformowali czworobok, który został zaatakowany przez Zulusów. Jednak już po pół godzinie atak Zulusów załamał się w ogniu brytyjskiej broni palnej i dział. Kontratak 17 Pułku Lansjerów odrzucił napastników z pola bitwy, po czym rozpoczął pościg. W trakcie bitwy Zulusi utracili 1 500 ludzi, po stronie brytyjskiej było 12 zabitych i 70 rannych.

Rezultat[edytuj | edytuj kod]

Król Zulusów przeżył bitwę i zbiegł na północ, podczas gdy reszta ocalałych wojowników rozproszyła się w różnych kierunkach. Dwa tygodnie po zakończeniu bitwy Brytyjczycy poinformowali o upadku państwa Zulusów. Miesiąc później pojmany został Cetshwayo. Państwo Zulusów podzielone zostało na 13 odrębnych królestw.

Lord Chelmsford, zgodnie z poleceniem rządu brytyjskiego, został odwołany i 15 lipca oddał dowodzenie Wolesleyowi, ale zwycięstwo pod Ulundi zmazało jego przeszłe winy, co znalazło odbicie w odznaczeniu go w sierpniu Rycerskim Krzyżem Orderu Łaźni (GCB).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]