Bitwa pod Vellinghausen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Vellinghausen
wojna siedmioletnia
Czas 15 lipca16 lipca 1761
Miejsce Vellinghausen
Terytorium północno-zachodnie Niemcy
Wynik zwycięstwo brytyjsko-hanowersko-brunszwicko-pruskie
Strony konfliktu
 Wielka Brytania,
Hanower,
Wappen Braunschweig.svg Brunszwik,
Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg Prusy
Królestwo Francji (987-1791) Francja
Dowódcy
Ferdynand, książę Brunszwiku-Wolfenbüttel książę de Broglie, książę de Soubise
Siły
65 000 ludzi 92 000 ludzi
Straty
1 400 ludzi 4 700 ludzi de Broglie
300 ludzi Soubise'a
Wojna siedmioletnia

Minorka - Lovosice - Reichenberg - Praga - Kolin - Palasi - Hastenbeck - Groß-Jägersdorf - Moys - Cap-Français - Rochefort - Rossbach - Wrocław - Lutynia - Krefeld - Domstadtl - Sarbinowo - Hochkirch - Bergen - Kije - Minden - Kunowice - Hoyerswerda - Lagos - zatoka Quiberon - Maxen - Miśnia - Landeshut - Carrickfergus - Warburg - Legnica - Kloster Kamp - Torgau - Belle Île - Vellinghausen - Burkatów - Wilhelmstahl - Freiberg - Gwadelupa - Martynika - Hawana - Manila - Buxar - Dzierżoniów

Bitwa pod Vellinghausen – starcie zbrojne, które miało miejsce w dniach 15-16 lipca 1761 podczas wojny siedmioletniej.

Wstęp[edytuj | edytuj kod]

Wczesnym lipcem armie księcia de Broglie i księcia de Soubise połączyły się w celu zmuszenia sojuszniczej armii księcia Fryderyka do wycofania się za rzekę Lippe i opuszczenia ważnego miasta Lippstadt. Ferdynand zajął pozycje na południe od rzeki Lippe w momencie, gdy obie francuskie armie zbliżyły się do niego i zaczęły przygotowywać atak. Sojusznicza armia rozłożona była na serii wzgórz rozciągających się od Vellinghausen do Hulbeck, rozdzielonych pośrodku przez rzekę Ahse. Podmokły strumyk Salzbach znajdował się przed frontem sojuszniczego prawego skrzydła.

Wśród Francuzów zamęt wprowadzało istnienie dwóch równorzędnych dowódców: de Soubise i de Broglie. Żaden nie miał zamiaru podporządkowywać się rozkazom drugiego. Porozumienie między nimi stanowiło, iż de Broglie miał atakowałby sojusznicze siły między rzekami Ahse i Lippe, podczas gdy Soubise miał prowadzić działania przeciwko siłom Ferdynanda na francuskim lewym skrzydle, za Werle na niezabezpieczony prawym skrzydle sprzymierzonych. Atak miał się rozpocząć wczesnym rankiem 16 lipca 1761.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Piechur brytyjski z 50 Pułku, który brał udział w bitwie pod Vellinghausen

Wojska de Broglie ruszyły naprzód wieczorem 15 lipca kierując się na Vellinghausen. Heski generał Wutginau dowodził sojuszniczym lewym skrzydłem. Jego korpus był rozłożony z tyłu za przeznaczonymi dla siebie pozycjami, więc francuski atak zaskoczył go. Dodatkowym problemem była mała ilość amunicji. Francuzi wzmocnili nacisk. Aby wykorzystywać nieoczekiwane powodzenie, w jaki zamienił się jego wstępny ruch, Broglie rozwinął atak na wzgórze Dünckerburg powyżej Vellinghausen, trzymane przez markiza Granby'ego z brytyjską piechotą i kawalerią wspartą kilkoma regimentami hanowerskimi. Chociaż także zaskoczone, brytyjskie i niemieckie regimenty powstrzymały francuski atak. Walka przedłużyła się do czasu, kiedy ciemności nocne uniemożliwiły jej prowadzenie.

Podczas nocnych wzmocnień obydwie strony formowały linie. Broglie wprowadził nowe nowe siły, aby ponowić atak następnego dnia. Ferdynand przesunął regimenty poprzez Ahse, wzmacniający lewe skrzydło kosztem prawego, dopóki on osiągnął równowagi z siłami z Broglie. Sojusznicze prawe skrzydło było teraz znacznie przewyższane liczebnie przez siły Soubise.

O świcie Broglie wznowił ataki wokół Vellinghausen, spodziewający się, iż Soubise zaatakuje na lewym skrzydle. Przy obecnej znacznej dysproporcji sił, osłabione prawe skrzydło Ferdynanda było teraz bardzo wystawiane i Francuzi mogli oczekiwać tu zwycięstwa. Ale Soubise zadowolił się posłaniem niewielkich sił poza lewe skrzydło i ograniczonym atakiem na wieś Scheidingen, podczas gdy większa część jego armii pozostała bezczynna. Na skrzydle Broglie, po czasem ciężkich walkach, świeże sojusznicze siły generała Wolffa przybyłe z drugiej strony Lippe zaatakowały lewym brzegiem rzeki, zaskakując Francuzów w momencie reorganizacji i zmuszając ich do odwrotu w zamieszaniu. Wtedy całe lewe skrzydło Ferdynanda, ruszyło do ataku. Żołnierze Broglie rzucili się do ucieczki, jeden z jego regimentów poddał się sojusznikom. Bitwa skończyła się w południe całkowitym odwrotem Francuzów.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sebastian Haffner: Prusy bez legendy: Zarys dziejów. Warszawa: Oficyna Historii XIX i XX wieku, 1996. ISBN 83-905989-3-0.