Bitwa w cieśninie Otranto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
II Bitwa w Cieśninie Otranto
SMS Saida.jpg
Krążownik Austro-Węgier SMS Saida
Czas 15 maja 1917
Miejsce Cieśnina Otranto
Przyczyna Podjęcie przez Państwa Centralne nieograniczonej wojny podwodnej i związana z tym reakcja państw Ententy, zmierzająca do zamknięcia niemieckim i austro-węgierskim okrętom podwodnym możliwości wyjścia na Morze Śródziemne.
Wynik Zwycięstwo Austro-Węgier
Strony konfliktu
 Austro-Węgry
 Cesarstwo Niemieckie
 Wielka Brytania
 Włochy
 Francja
Dowódcy
Miklós Horthy
Janos von Liechtenstein
Alexander Hansa
Alfredo Acton
Siły
4 kontrtorpedowce
4 krążowniki
3 torpedowce
1 pancernik
inne mniejsze jednostki
lotnictwo
baterie obrony wybrzeża
8 kontrtorpedowców
6 krążowników
inne mniejsze jednostki, w tym patrolowe
Straty
15 zabitych 83 zabitych
72 wziętych do niewoli
2 kontrtorpedowce
2 statki transportowe
14 trawlerów

Bitwa w Cieśninie Otranto - bitwa morska I wojny światowej między Państwami Centralnymi a państwami Ententy mająca miejsce 15 maja 1917 w Cieśninie Otranto.

Plan[edytuj | edytuj kod]

Wedle opracowanego planu, głównym celem wojsk centralnych, było poczynienie jak największych szkód w barierze. Założono przy tym uderzenie przy świetle dziennym, aby zwiększyć efektywność ataku na jednostki utrzymujące blokadę.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Dowództwo marynarki naciskało na podjęcie próby przełamania blokady w cieśninie Otranto i dwie takie próby miały miejsce. Pierwsza z nich doprowadziła do największej bitwy Austro-Węgierskiej Marynarki Wojennej w jej dziejach. 14 maja 1917 w morze wyszły trzy szybkie krążowniki "Saida", "Helgoland" i flagowy "Novara" i osobno kierowały się ku cieśninie. W pewnym oddaleniu posuwały się kontrtorpedowce "Csepel" i "Balaton", a w pobliżu znajdowały się okręty podwodne U-4 i U-27. Niemiecki U-Boot U-89 postawił pole minowe pod Brindisi i obserwował wyjście z portu. Wsparcia udzielało także lotnictwo austro-węgierskie z Cattaro.

Pierwszy natknął się na kutry pilnujące sieci blokadowej "Saida" i o 4.20 rano 15 maja otworzył ogień, szybko zatapiając dwa i ciężko uszkadzając jeden trawler. "Helgoland" w drodze do wyznaczonego rejonu minął całe zgrupowanie kutrów, ale nie podejmował walki dążąc nierozpoznany na południe, gdzie jednak nie zastał żadnych okrętów nieprzyjaciela. Zawrócił więc i o 4.33 otworzył ogień szybko posyłając na dno cztery trawlery, a tuż po 5 rano kolejne cztery. Podobnie "Novara" - gdy nie znalazł niczego w wyznaczonym rejonie zawrócił, natknął się na flotyllę 12 kutrów i dokonał masakry. W sumie krążowniki zatopiły 14 trawlerów i wzięły do niewoli 72 brytyjskich marynarzy. W tym czasie kontrtorpedowce natknęły się na konwój trzech transportowców osłaniany przez włoski kontrtorpedowiec "Borea". Po krótkiej wymianie ognia "Borea" stanął w płomieniach, dwa transportowce zatopiono, a trzeci ciężko uszkodzono. "Csepel" i "Balaton" skierowały się teraz na miejsce wyznaczonego spotkania z krążownikami, a w ślad za nimi szedł zespół brytyjskich krążowników "Bristol" i "Dartmouth" i pięciu włoskich kontrtorpedowców. Włoskie okręty - jako najszybsze - zostawiły w tyle krążowniki i dochodziły austro-węgierski zespół. Podczas wymiany ognia "Csepel" poważnie uszkodził czołowy kontrtorpedowiec przeciwnika, który wycofał się z walki, a jednostki austro-węgierskie znalazły schronienie pod czarnogórską wioską Giavatičići.

Tymczasem doszło to starcia krążowników. Brytyjczycy (dołączył krążownik "Marsala") chcieli rozstrzygnąć walkę na dystans, Austro-Węgrzy dążyli do zbliżenia tak, by ich 100-milimetrowe działa mogły dosięgnąć przeciwnika[1]. W czasie przedłużającej się walki zarówno "Saida", jak i "Helgoland" zostały trafione. Najtrudniejsza jednak była sytuacja "Novary", gdzie jeden pocisk eksplodował na pomoście ciężko raniąc dowódcę zespołu kmdr. Horthyego (dowództwo przejął Polak, kpt. Witkowski), a drugi zniszczył kondensator pary. Krążownik stanął. Około godz. 11 "Saida" wzięła "Novarę" na hol, a "Helgoland" ubezpieczał zespół atakowany niemal bez przerwy. O 12.25 nadszedł z pomocą krążownik pancerny "Sankt Georg". Brytyjczycy zobaczyli duży okręt kwadrans wcześniej i - woląc nie ryzykować starcia z działami kalibru 240 mm - zawrócili do Brindisi, gdzie - niemal przed awanportem - "Dartmouth" został storpedowany przez wciąż czającego się tam U-89 i bardzo poważnie uszkodzony, a francuski kontrtorpedowiec wszedł na minę (również dzieło niemieckiego U-Boota) i zatonął.

Skutki[edytuj | edytuj kod]

Bilans bitwy był następujący: po stronie Ententy stracono 2 kontrtorpedowce, 2 statki transportowe i 14 trawlerów, 1 krążownik został uszkodzony, poległo 83 ludzi, a 72 trafiło do niewoli. Po stronie austro-węgierskiej odnotowano uszkodzenia na "Helgolandzie" i "Novarze", poległo 15 marynarzy. Pomimo uszkodzeń, jakich doznały okręty spod czerwono-biało-czerwonej bandery zasadniczy cel operacji został osiągnięty. Bariera przeciw okrętom podwodnym została poważnie uszkodzona, przedostawanie się okrętów (zwłaszcza podwodnych) na Morze Śródziemne i ich powrót do baz został znacznie ułatwiony. Stan taki miał się utrzymać przez kilka kolejnych miesięcy.

Przypisy

  1. Brytyjskie krążowniki miały działa kalibru 150 mm.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Memoires de l'Amiral Horthy Regent de Hongrie, [Paris 1954], s.71-78
  2. K. Csonkaréti, Marynarka wojenna Austro-Węgier w pierwszej wojnie światowej, 1914- 1918, Wydawnictwo Arkadiusz Wingert, Kraków 2004
  3. M. Horthy, Annotated Memoirs of Admiral Milklós Horthy, Regent of Hungary, wersja on-line: tu
  4. K.u.K. KRIEGSMARINE, tu
  5. historyshelf.org, tu
  6. The Word War I Document Archive, http://www.gwpda.org/
  7. Marina Militarne, http://www.marina.difesa.it
  8. www.kriegsmarine.at, tu