Biuro Ochrony Rządu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Biura Ochrony Rządu. Zobacz też: inne znaczenia słowa "Bor".
Biuro Ochrony Rządu
Wzór oznaki organizacyjnej Biura Ochrony Rządu
Wzór oznaki organizacyjnej Biura Ochrony Rządu
Data utworzenia 1956
Szef BOR gen. Krzysztof Klimek
Zastępca Szefa BOR płk Mirosław Depko
ppłk Łukasz Demel
Adres ul. Podchorążych 38, 00-463 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Biuro Ochrony Rządu
Biuro Ochrony Rządu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Biuro Ochrony Rządu
Biuro Ochrony Rządu
Ziemia 52°12′35,67″N 21°02′22,14″E/52,209908 21,039483
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Biuro Ochrony Rządu (BOR) – jednolita, umundurowana i uzbrojona formacja podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w obecnym kształcie działająca w Polsce od 2001 r., wykonująca zadania z zakresu ochrony osób, obiektów i urządzeń ważnych ze względu na dobro i interes państwa. Pierwsza instytucja opisywana tą nazwą została zorganizowana w 1956 r. na bazie struktur istniejących od 1944 r., w latach 1990–2001 biuro funkcjonowało jako Jednostka Wojskowa Nr 1004.

Historia BOR[edytuj | edytuj kod]

Okres przedwojenny[edytuj | edytuj kod]

Dzisiejsze Biuro Ochrony Rządu wywodzi swoją tradycję z działań formacji utworzonej w strukturach Policji Państwowej w dwudziestoleciu międzywojennym. Głównym powodem jej powołania stał się zamach na prezydenta Gabriela Narutowicza przeprowadzony 16 grudnia 1922 r. Konsekwencją zabójstwa były zmiany personalne i organizacyjne dokonane w systemie bezpieczeństwa II Rzeczypospolitej.

29 lipca 1924 r. szef Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Zygmunt Hübner podpisał instrukcję o prowadzeniu służby ochronnej wobec prezydenta, innych wysokich urzędników oraz głów obcych państw przebywających na terenie RP. Nową wersję instrukcji w tej sprawie zatwierdził 1 sierpnia 1934 r. (i wydał 19 grudnia 1934 r.) kolejny minister Marian Zyndram-Kościałkowski. Jednostką odpowiadającą za bezpieczeństwo dostojników państwowych stała się Brygada Ochronna działająca przy Okręgowym Urzędzie Policji Politycznej (od 1926 r. przy Urzędzie Śledczym) na m. st. Warszawę. Jej zorganizowanie nastąpiło na mocy zarządzeń z 12 czerwca 1924 r. szczegółowo określających zadania formacji. Za ochronę siedziby prezydenta od 1926 r. odpowiedzialna była Kompania Zamkowa (będąca pododdziałem wojskowym, który w 1928 r. wszedł w skład wydzielonego z Brygady Ochronnej Oddziału Zamkowego)[1].

W nawiązaniu do utworzenia Brygady Ochronnej dzień 12 czerwca został w 2001 r. ustanowiony świętem Biura Ochrony Rządu.

Ochrona rządu w latach 1944–1956[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednimi poprzednikami BOR były formacje działające w latach 1944–1956 w obrębie aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej. Pierwsza z nich to Wydział Ochrony PKWN utworzony 22 sierpnia 1944 r. w Resorcie Bezpieczeństwa Publicznego. W związku z powstaniem Rządu Tymczasowego i przekształceniem RBP w Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego 1 stycznia 1945 r. komórka otrzymała nazwę Wydział Ochrony Rządu. Jej funkcjonariusze i żołnierze nawiązali bliską współpracę ze sformowanymi w tym okresie oddziałami Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, które oprócz walki z podziemiem niepodległościowym wypełniały także zadania związane z ochroną ważnych obiektów państwowych.

Kilka lat później, na mocy rozkazu nr 012 Ministra Bezpieczeństwa Publicznego z 20 stycznia 1949 r., w miejsce wydziału powstał Departament Ochrony Rządu prowadzący ochronę najwyższych przedstawicieli władzy partyjno-państwowej aż do rozwiązania MBP w grudniu 1954 r. Następnie funkcję tę przejął Departament VIII przy nowo powołanym Komitecie do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego. Formalne zorganizowanie jednostki nastąpiło na podstawie rozkazu nr 055 Przewodniczącego KdsBP z 18 marca 1955 r., jej działalność trwała do momentu zniesienia KdsBP w listopadzie 1956 r.[2]

Biuro Ochrony Rządu MSW[edytuj | edytuj kod]

Po włączeniu struktur komitetu (pod nazwą Służba Bezpieczeństwa) do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na mocy zarządzenia nr 00238 Ministra Spraw Wewnętrznych z 29 listopada 1956 r. utworzone zostało Biuro Ochrony Rządu jako jedna z kilkunastu nowych komórek organizacyjnych ministerstwa. BOR początkowo podlegało bezpośrednio ministrowi, a w następnych latach wyznaczonym przez niego wiceministrom. Zadania i charakter tej jednostki pozostawały bez zmian, od tej pory jednak jej funkcjonariuszom nadawano stopnie służbowe Milicji Obywatelskiej, a ich pracę regulowały w praktyce przepisy dotyczące działania MO.

Wewnętrzna organizacja BOR w 1975 r. przedstawiała się następująco:

  • Wydział I (ochrona osobista)
  • Wydział II (ochrona obiektów)
  • Wydział III (ochrona techniczna)
  • Wydział IV (sprawy ogólnoorganizacyjne)
  • Wydział V (transport samochodowy)
  • Wydział VI (zaopatrzenie specjalne)

Biuro posiadało również jedną jednostkę terenową ulokowaną w strukturze Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej (od 1983 r. Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych) w Katowicach. Była to utworzona w listopadzie 1973 r. Samodzielna Sekcja Operacyjno-Ochronna, którą w styczniu 1977 r. przekształcono w Wydział Operacyjno-Ochronny. Komórka funkcjonowała do lutego 1990 r. Ta część struktury BOR zajmowała się ochroną Ministra Górnictwa i Ministerstwa Górnictwa mającego siedzibę w Katowicach.

W wyniku reformy dzielącej MSW na służby w listopadzie 1981 r. Biuro Ochrony Rządu (z uwagi na powiązania z Nadwiślańskimi Jednostkami Wojskowymi kontynuującymi działalność KBW) znalazło się pod nadzorem Szefa Wojsk MSW. Po likwidacji tego stanowiska w listopadzie 1989 r. kontrolę nad komórką przejął Szef Służby Bezpieczeństwa MSW. Stan ten trwał do czasu zreorganizowania ministerstwa i podległych mu formacji dokonanego w okresie od 10 maja do 31 lipca 1990 r.[3]

BOR a SB[edytuj | edytuj kod]

Kwestia przynależności Biura Ochrony Rządu do Służby Bezpieczeństwa wzbudza kontrowersje ze względu na fakt, iż w okresie PRL nie został wydany żaden akt prawny wyższego rzędu jednoznacznie określający jakie komórki organizacyjne MSW wchodziły w skład SB. Obecnie, zgodnie z ustawą lustracyjną, za jednostki Służby Bezpieczeństwa uważane są te jednostki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, które z mocy prawa podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa, oraz te jednostki, które były ich poprzedniczkami[4]. W rozumieniu tak skonstruowanych przepisów BOR należy umieścić poza systemem SB, gdyż nie został on rozwiązany, lecz po przekształceniu w dalszym ciągu funkcjonował w ramach ministerstwa. W trakcie procesu legislacyjnego, podczas obrad sejmowej komisji nadzwyczajnej rozpatrującej projekty ustaw lustracyjnych, rozważano również uwzględnienie biura jako odrębnej pozycji w katalogu organów bezpieczeństwa państwa, ostatecznie jednak propozycja ta nie uzyskała akceptacji parlamentarzystów[5].

Odmienne od decyzji politycznych stanowisko w sprawie BOR zajmują natomiast historycy, a w szczególności badacze związani z Instytutem Pamięci Narodowej. Zwracają oni uwagę na nieprecyzyjność zapisów ustawowych powodującą trudności interpretacyjne i stoją na stanowisku, że określenie struktury Służby Bezpieczeństwa nie jest możliwe bez odwołania się do normatywów niższego rzędu (niejawnych uchwał, zarządzeń, rozkazów itp.) regulujących bieżącą pracę Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL[6]. Tego typu akty w odniesieniu do Biura Ochrony Rządu wskazują zaś na to, że funkcjonariusze BOR prowadzili działalność na takich samych zasadach jak pracownicy innych jednostek operacyjnych i operacyjno-technicznych SB.

O związkach biura z organami bezpieczeństwa państwa świadczą m.in. następujące dokumenty:

  • zarządzenie organizacyjne nr 0140 Ministra Spraw Wewnętrznych z 11 października 1975 r. w sprawie uposażenia według szczebla "B" dla stanowisk w komórkach organizacyjnych Służby Bezpieczeństwa, które wymienia w tym celu odpowiednie jednostki centralne i terenowe, wśród nich Biuro Ochrony Rządu MSW i Samodzielną Sekcję Operacyjno-Ochronną SB KW MO (w Katowicach)[7],
  • zarządzenie nr 00102 Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 grudnia 1989 r. w sprawie zasad działalności operacyjnej Służby Bezpieczeństwa wraz z załączoną instrukcją operacyjną, która wymienia Biuro Ochrony Rządu MSW jako jedną z jednostek organizacyjnych zobowiązanych do stosowania tych przepisów[8],
  • notatki służbowe wewnątrzministerialnych zespołów zajmujących się w latach 70. i 80. XX w. kwestią uporządkowania struktury Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, które zaliczają Biuro Ochrony Rządu MSW do pionu Służby Bezpieczeństwa, określając je jako jednostkę operacyjno-techniczną lub jednostkę pomocniczą SB[9].

Jednostka Wojskowa Nr 1004[edytuj | edytuj kod]

1 sierpnia 1990 r. Biuro Ochrony Rządu zostało przeformowane w Jednostkę Wojskową Nr 1004. Jego funkcjonariusze otrzymali status żołnierzy, nadal jednak pełnili służbę w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Podobnie jak w przypadku Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych działanie biura opierało się na ustawach dotyczących Sił Zbrojnych RP umożliwiających Ministrowi Spraw Wewnętrznych (od 1997 r. Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji) korzystanie w stosunku do podporządkowanych mu oddziałów z uprawnień Ministra Obrony Narodowej. Ponadto Rada Ministrów wydała szereg uchwał i rozporządzeń przyznających żołnierzom BOR i NJW, w związku z wykonywanymi przez nich czynnościami, niektóre kompetencje funkcjonariuszy Policji[10][11][12][13].

Pod koniec lat 90 XX w., w związku z dążeniem RP do integracji europejskiej, nie mogła dłużej trwać sytuacja, w której część żołnierzy pozostawałaby poza strukturami Ministerstwa Obrony Narodowej. W celu utrzymania Biura Ochrony Rządu przy dotychczasowym ministerstwie rozpoczęto więc prace legislacyjne nad przepisami mającymi określić nową pozycję prawną tej formacji. Do momentu ich uchwalenia stan przejściowy regulowała ustawa z 22 grudnia 1999 r. o czasowym podporządkowaniu niektórych jednostek wojskowych[14]. W wydanym akcie przewidywano zakończenie restrukturyzacji do 31 grudnia 2000 r., okres ten został później przedłużony do 31 marca 2001 r.[15]

Ustawa o BOR[edytuj | edytuj kod]

30 marca 2001 r. weszła w życie ustawa z 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu[16]. Na mocy jej postanowień jednostkę przekształcono w jednolitą, umundurowaną i uzbrojoną formację o charakterze policyjnym. Od tego momentu żołnierze JW 1004 stali się z mocy prawa funkcjonariuszami BOR z przysługującymi im odrębnymi stopniami służbowymi. W dokumencie wyznaczono również ostateczną datę likwidacji NJW MSWiA. Ich rozformowanie zakończone zostało 31 grudnia 2001 r., następnie żołnierze, z którymi nie rozwiązano stosunku służbowego, przeszli do dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Ministra Obrony Narodowej, część z nich wcielono do Biura Ochrony Rządu.

W kolejnych latach ustawa była wielokrotnie nowelizowana i do dziś pozostaje podstawą prawną działalności biura[17]. Zgodnie z jej zapisami na czele struktury stoi Szef BOR podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, powoływany i odwoływany na jego wniosek przez Prezesa Rady Ministrów. Szczegółowy podział na komórki organizacyjne określany jest w drodze zarządzenia ministra i ma charakter informacji niejawnej. Oprócz spraw związanych z Biurem Ochrony Rządu w ustawie znalazły się także artykuły dotyczące funkcjonowania Straży Marszałkowskiej (będącej umundurowaną formacją podległą Marszałkowi Sejmu i bezpośrednio nadzorowaną przez Szefa Kancelarii Sejmu). Do zakresu jej obowiązków należy ochrona Sejmu i Senatu, przy wykonywaniu tych zadań strażnikom przysługuje część uprawnień funkcjonariuszy BOR.

Kierownictwo BOR i jego poprzedników[edytuj | edytuj kod]

Naczelnicy (początkowo kierownicy) Wydziału Ochrony PKWN RBP / Wydziału Ochrony Rządu MBP:

Dyrektorzy Departamentu Ochrony Rządu MBP / Departamentu VIII KdsBP:

Dyrektorzy Biura Ochrony Rządu MSW:

Szefowie Jednostki Wojskowej Nr 1004 – Biuro Ochrony Rządu:

Szefowie Biura Ochrony Rządu:

Obecna działalność BOR[edytuj | edytuj kod]

Osoby ochraniane przez BOR[edytuj | edytuj kod]

Okres objęcia ochroną BOR[edytuj | edytuj kod]

Początek objęcia ochroną ważnych osób przez BOR i ustanie tej ochrony na ogół nie pokrywają się z okresem pełnienia danej funkcji państwowej. Oto wykaz początku i końca sprawowania ochrony przez Biuro Ochrony Rządu nad najważniejszymi osobami w państwie.

  • Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – od momentu podania oficjalnych wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą do momentu zaprzysiężenia na urząd Prezydenta RP (jako prezydent elekt) oraz od momentu zaprzysiężenia na urząd Prezydenta RP – dożywotnio (po zakończeniu kadencji prezydenckiej ochrona BOR przysługuje byłemu prezydentowi tylko na terytorium Polski)
  • Prezes Rady Ministrów – od momentu nominowania przez Prezydenta RP do chwili uzyskania wotum zaufania przez Sejm RP oraz od momentu uzyskania wotum zaufania – przez 6 miesięcy od chwili zakończenia pełnienia funkcji Prezesa Rady Ministrów
  • marszałkowie izb parlamentu oraz ministrowie – od momentu powołania / wyboru, przez okres ok. 1 miesiąca po zakończeniu pełnienia funkcji

Szefowie ochrony Prezydenta RP[edytuj | edytuj kod]

Szefowie ochrony Prezesa Rady Ministrów[edytuj | edytuj kod]

  • płk Krzysztof Kowalczyk (1997–2001, szef ochrony Prezesa Rady Ministrów Jerzego Buzka)
  • płk Wiesław Bijata (2001–2004, szef ochrony Prezesa Rady Ministrów Leszka Millera)
  • płk Sławomir Bogacki (2004–2005, szef ochrony Prezesa Rady Ministrów Marka Belki)
  • płk Krzysztof Klimek (2007–2013, szef ochrony Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska)

Obiekty ochraniane przez BOR[edytuj | edytuj kod]

  • Obiekty służące Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesowi Rady Ministrów, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, budynki Sejmu RP i Senatu RP
  • Polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne
  • Urzędy konsularne oraz przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej
  • Inne obiekty i urządzenia o szczególnym znaczeniu

Formy działania BOR[edytuj | edytuj kod]

Kolumna samochodów Biura Ochrony Rządu wyjeżdża z Pałacu Prezydenckiego. 1) Funkcjonariusze BOR patrolujący chodnik przed Pałacem blokują ruch pieszy 2) Samochody ochrony blokują oba pasy ruchu wstrzymując samochody jadące Krakowskim Przedmieściem 3) Samochód BOR z osobą ochranianą (premier Marek Belka) wyjeżdża na ulicę 4) Uformowanie kolumny samochodów BOR (samochody Policji zaparkowane na chodniku nie wchodzą w skład tej kolumny pojazdów)

Biuro Ochrony Rządu wykonuje zadania ochronne poprzez m.in. planowanie zabezpieczenia osób, obiektów i urządzeń, rozpoznanie i analizę zagrożeń, zapobieganie powstawaniu zagrożeń, koordynację działań ochronnych różnych służb, wykonywanie ochrony bezpośredniej, zabezpieczanie obiektów i urządzeń. W trakcie wykonywania obowiązków służbowych funkcjonariusze BOR współpracują z funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej. Funkcjonariusze BOR mają prawo wydawać polecenia, zatrzymywać pojazdy, legitymować osoby w celu ustalenia tożsamości, zatrzymywać osoby, dokonywać kontroli osobistej, zwracać się o niezbędną pomoc do organów, instytucji i osób. W sytuacjach zagrożenia funkcjonariusze BOR mogą użyć środków przymusu bezpośredniego (siła fizyczna, pałki służbowe i psy), a nawet użyć broni palnej.

Funkcjonariusze Biura Ochrony Rządu pełnią różnorakie funkcje. W zależności od specjalności i przygotowania funkcjonariusza wykonywać mogą oni m.in. zadania z zakresu:

  • Ochrony osobistej
  • Ochrony obiektów
  • Zabezpieczenia pirotechniczno-radiologicznego
  • Obsługi technicznej pojazdów
  • Obsługi recepcyjnej
  • Służby reprezentacyjnej

Służba w BOR[edytuj | edytuj kod]

Służbę w BOR może pełnić osoba posiadająca obywatelstwo polskie, nieposzlakowaną opinię, niekarana za popełnienie przestępstwa, korzystająca z pełni praw publicznych, posiadająca co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacji uzbrojonej i gotowa podporządkować się dyscyplinie służbowej.

Osoba zgłaszająca, po wydaniu pozytywnego orzeczenia komisji lekarskich, mianowana zostaje funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej na okres 3 lat. Po tym okresie i uzyskaniu pozytywnej opinii zostaje mianowana funkcjonariuszem w służbie stałej.

Preferuje się, by kandydaci na funkcjonariuszy posiadali specjalistyczne umiejętności przydatne w służbie, uprawiali sporty walki, wodne, samochodowe oraz strzelectwo, znali języki obce.

Korpusy i stopnie funkcjonariuszy[edytuj | edytuj kod]

Różne umundurowanie funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu w zależności od charakteru służby. Od lewej: 1) funkcjonariusz BOR patrolujący ulicę Krakowskie Przedmieście od strony Pałacu Prezydenckiego w mundurze polowym; 2) funkcjonariusz BOR ochrony pałacowej Pałacu Prezydenckiego; 3) funkcjonariusz BOR ochrony osobistej Prezydenta RP

Ochrona osobistości[edytuj | edytuj kod]

  • Liczba funkcjonariuszy ochraniających Prezydenta RP wynosi 12, Prezesa Rady Ministrów – 9, Marszałka Sejmu RP i Marszałka Senatu RP, wicepremierów, ministrów i byłych Prezydentów RP – po 1-4; w zależności od potrzeb liczba funkcjonariuszy może zostać zmieniona.
  • Ochrona BOR przysługuje również byłym premierom przez okres 6 miesięcy po zakończeniu sprawowania funkcji.
  • Ochrona BOR przysługuje również członkom rodziny prezydenta i premiera.
  • Do obiektów ochranianych przez BOR należą także prywatne mieszkania osób ochranianych.
  • Biuro Ochrony Rządu nie jest jedyną polską formacją chroniącą VIP-ów. Zadania z zakresu wykonywania czynności ochronnych wobec osób uprawnionych realizuje również Wydział Ochrony Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Warszawie, który zajmuje się ochroną Prezydenta RP, Marszałka Sejmu RP, Marszałka Senatu RP, Prezesa Rady Ministrów wyłącznie na terenie jednostek wojskowych oraz Ministra Obrony Narodowej i innych osób na mocy odrębnej decyzji przedmiotowego ministra. Chroni on również członków wojskowych delegacji zagranicznych przebywających z wizytą w Polsce. Tradycje ochrony osób przez Żandarmerię Wojskową sięgają 1926 r. kiedy to utworzono "Pluton żandarmerii Prezydenta Rzeczypospolitej" oraz przydzielono siedmiu żandarmów do służby przy osobie Ministra Spraw Wojskowych Józefa Piłsudskiego. W okresie PRL czynności ochronne wobec Ministra Obrony Narodowej oraz członków wojskowych delegacji zagranicznych szczebla kierowniczego, jak również członków najwyższych władz partyjnych i państwowych oraz cywilnych delegacji zagranicznych szczebla równorzędnego, w przypadku ich pobytu na terenie obiektów wojskowych realizowały wyspecjalizowane komórki Informacji Wojskowej (do 1957 r.) oraz Wojskowej Służby Wewnętrznej (w latach 1957–1990).
  • Czynności ochronne w okresie II RP i PRL wykonywały na mocy odrębnych przepisów cztery podmioty: Policja Państwowa, Żandarmeria, Biuro Ochrony Rządu, Wojskowa Służba Wewnętrzna.
  • Obecnie czynności ochronne na mocy zapisów ustawowych wykonują dwie instytucje: Biuro Ochrony Rządu i Żandarmeria Wojskowa

Biuro Ochrony Rządu ochrania także inne osoby, które są ważne ze względu na dobro państwa. Decyzję o ochronie podejmuje minister właściwy do spraw wewnętrznych. Na tej podstawie, ochronie podlegały np:

Funkcjonariusze polegli na służbie[edytuj | edytuj kod]

3 października 2007 r. w zamachu na ambasadora Edwarda Pietrzyka zginął ppor. Bartosz Orzechowski.

10 kwietnia 2010 r. w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku zginęło dziewięcioro funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu: płk Jarosław Florczak, mjr Dariusz Michałowski, kpt. Paweł Janeczek, por. Piotr Nosek, ppor. Agnieszka Pogródka-Węcławek, ppor. Artur Francuz, ppor. Paweł Krajewski, ppor. Jacek Surówka i ppor. Marek Uleryk[22].

Poległych funkcjonariuszy BOR upamiętnia pomnik, odsłonięty w 2008 roku w Warszawie przy ul. Podchorążych[23].

Odznaczenia BOR[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku instytucja została odznaczona Złotym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej[24], a w 2012 roku – Medalem Honorowym za zasługi dla Żandarmerii Wojskowej[25].

Wyposażenie BOR[edytuj | edytuj kod]

BMW X5 Biura Ochrony Rządu
BMW serii 5 i serii 7 Biura Ochrony Rządu. Po prawej limuzyna prezydenta.

Do pojazdów wykorzystywanych przez BOR należą m.in. specjalnie wzmocnione i wyposażone[26]:

Funkcjonariusze są uzbrojeni w:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Piotr Krzysztof Marszałek, Prawne podstawy organizacji ochrony VIP-ów w II Rzeczypospolitej [w:] Studia Lubuskie, tom 5, Sulechów 2009, s. 13–34.
  2. Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, tom I, 1944–1956, red. Krzysztof Szwagrzyk, Warszawa 2005, s. 26, 46–47.
  3. Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, tom III, 1975–1990, red. Paweł Piotrowski, Warszawa 2008, s. 12, 16, 37, 49.
  4. Dz. U. z 2013 r. poz. 1388
  5. Historyczno-prawna analiza struktur organów bezpieczeństwa państwa w Polsce Ludowej (1944–1990). Zbiór studiów, red. Adrian Jusupović, Rafał Leśkiewicz, Warszawa 2013, s. 106 (Podsumowanie).
  6. Adrian Jusupović, Andrzej Ostapa, Jacek Wygoda, Pojęcie "Służba Bezpieczeństwa" w rozumieniu ustawy lustracyjnej. Propozycja wykładni [w:] Historyczno-prawna analiza struktur organów bezpieczeństwa państwa w Polsce Ludowej (1944–1990). Zbiór studiów, red. Adrian Jusupović, Rafał Leśkiewicz, Warszawa 2013, s. 62–65, 82–84.
  7. Historyczno-prawna analiza struktur organów bezpieczeństwa państwa w Polsce Ludowej (1944–1990). Zbiór studiów, red. Adrian Jusupović, Rafał Leśkiewicz, Warszawa 2013, s. 232–233 (Dokument nr 15).
  8. Instrukcje pracy operacyjnej aparatu bezpieczeństwa (1945–1989), red. Tadeusz Ruzikowski, Warszawa 2004, s. 142.
  9. Szymon Hermański, Adrian Jusupović, Tomasz Wróblewski, Percepcja "bezpieki" w resorcie spraw wewnętrznych [w:] Historyczno-prawna analiza struktur organów bezpieczeństwa państwa w Polsce Ludowej (1944–1990). Zbiór studiów, red. Adrian Jusupović, Rafał Leśkiewicz, Warszawa 2013, s. 44–52.
  10. M.P. z 1990 r. Nr 30, poz. 236
  11. M.P. z 1991 r. Nr 29, poz. 210
  12. Dz. U. z 1996 r. Nr 135, poz. 629
  13. Dz. U. z 1997 r. Nr 82, poz. 524
  14. Dz. U. z 2000 r. Nr 2, poz. 6
  15. Dz. U. z 2000 r. Nr 120, poz. 1268
  16. Dz. U. z 2001 r. Nr 27, poz. 298
  17. Dz. U. z 2014 r. poz. 170
  18. Po krytyce działań BOR prezydent rezygnuje z ochrony – Rzeczpospolita
  19. Żelazowski tymczasowym szefem ochrony prezydenta
  20. Prezydent ma ochroniarza po Millerze – Bor, Lech Kaczyński, Leszek Miller, Polityka -Kraj – Polska, wiadomości, informacje, polityka, fakty, gospodarka- se.pl
  21. d: Szef BOR: nie pamiętam tak wysokiego poziomu zagrożenia. wyborcza.pl, 26 października 2010. [dostęp 22 stycznia 2011].
  22. In memoriam. bor.gov.pl. [dostęp 2011-11-26].
  23. Warszawa: odsłonięto pomnik poległych BOR-owców. gazeta.pl, 2008-06-11. [dostęp 2011-11-26].
  24. Biskup Polowy WP otrzymał honorową odznakę BOR. ordynariat.wp.mil.pl, 2009-06-09. [dostęp 2011-11-26].
  25. Święto BOR. bor.gov.pl, 2012-06-05. [dostęp 2012-06-05].
  26. Samochody przyćmiły święto BOR, onet.tv[martwy link]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]