Biuro Ochrony Rządu
| Biuro Ochrony Rządu | |
 Wzór oznaki organizacyjnej Biura Ochrony Rządu |
|
| Data ustanowienia | 1956 |
| Szef | płk Krzysztof Klimek |
| Adres | ul. Podchorążych 38, 00-463 Warszawa |
|
Położenie na mapie Warszawy
  Biuro Ochrony Rządu
|
|
|
Położenie na mapie Polski
 Biuro Ochrony Rządu
|
|
 |
|
Biuro Ochrony Rządu (BOR), Jednostka wojskowa (JW) № 1004 – jednolita, umundurowana i uzbrojona formacja podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych, której głównymi zadaniami są ochrona obiektów i osób, które są ważne ze względu na dobro i interes państwa.
Jednostka wojskowa (JW) № 1004 do 2001.
Spis treści |
Historia [edytuj]
W Polsce korzeni dzisiejszego Biura Ochrony Rządu należy szukać w 20-leciu międzywojennym w XX wieku. Głównym powodem stworzenia formacji ochraniającej dostojników państwowych był zamach na ówczesnego prezydenta Gabriela Narutowicza przeprowadzony w 1922 roku. Po zamachu, w 1924 roku, utworzona została specjalna Brygada Ochronna[1], która objęła ochroną prezydenta RP (później – Kompania Zamkowa). Jej zadania i funkcjonowanie szczegółowo regulowała specjalna instrukcja ochronna.
W 1944 roku w Resorcie Bezpieczeństwa Publicznego utworzono Wydział Ochrony PKWN, zajmujący się ochroną najważniejszych osób nowego rządu. W 1945 roku, po przekształceniu RBP w Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego, funkcjonował Wydział Ochrony Rządu, który w 1949 roku podniesiono do rangi Departamentu Ochrony Rządu. W 1954 r. jego zadania przejął Departament VIII Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego.
Po kolejnych zmianach w centrali w 1956 roku utworzono Biuro Ochrony Rządu, które weszło w skład Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a jego funkcjonariusze otrzymali stopnie służbowe Milicji Obywatelskiej. BOR początkowo podlegał bezpośrednio ministrowi, a w następnych latach wyznaczonym przez niego wiceministrom. Po reformie resortu, od listopada 1981 roku nadzór nad nim sprawował Szef Wojsk MSW. Po likwidacji tego stanowiska, w listopadzie 1989 roku BOR przeszedł pod kontrolę Szefa Służby Bezpieczeństwa MSW. Stan ten trwał aż do rozwiązania struktur aparatu bezpieczeństwa PRL.
Po 1990 roku funkcjonariusze BOR otrzymali status żołnierzy, a samo Biuro Ochrony Rządu stało się faktycznie Jednostką Wojskową nr 1004 – Biuro Ochrony Rządu, jednak cały czas podporządkowaną MSW. Wobec tego, że pod koniec lat 90-tych XX wieku nie mogła się dalej utrzymywać sytuacja, w której żołnierze byliby podporządkowani Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, a nie Ministrowi Obrony Narodowej, zaczęto prace legislacyjne nad ustawą o Biurze Ochrony Rządu, która miała nadać żołnierzom BOR nowy status. W końcu ustawa o Biurze Ochrony Rządu (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1712 z późn. zm.) weszła w życie 30 marca 2001 roku Od tego momentu żołnierze JW 1004 – Biuro Ochrony Rządu stali się funkcjonariuszami Biura Ochrony Rządu. Liczebnie BOR rozrósł się wskutek równoległej likwidacji Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA i wcieleniu części ich żołnierzy do Biura Ochrony Rządu.
W 2009 roku formacja została odznaczona Złotym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej[2], a w 2012 roku – Medalem Honorowym za zasługi dla Żandarmerii Wojskowej[3].
Święto Biura Ochrony Rządu obchodzone jest 12 czerwca. Upamiętnia ono utworzenie w 1924 roku Brygady Ochronnej.
Funkcjonariusze polegli na służbie [edytuj]
3 października 2007 roku w zamachu na ambasadora Edwarda Pietrzyka zginął ppor. Bartosz Orzechowski.
10 kwietnia 2010 roku w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku zginęło dziewięcioro funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu: płk Jarosław Florczak, mjr Dariusz Michałowski, kpt. Paweł Janeczek, por. Piotr Nosek, ppor. Agnieszka Pogródka-Węcławek, ppor. Artur Francuz, ppor. Paweł Krajewski, ppor. Jacek Surówka i ppor. Marek Uleryk[4].
Poległych funkcjonariuszy BOR upamiętnia pomnik, odsłonięty w 2008 roku w Warszawie przy ul. Podchorążych[5].
Szefowie BOR [edytuj]
- 20 grudnia 1956 – 1 kwietnia 1981 – gen. dyw. Jan Górecki
- 2 kwietnia 1981 – 13 stycznia 1983 – płk Stefan Pawłowski
- 14 stycznia 1983 – 15 lipca 1989 – gen. bryg. Olgierd Darżynkiewicz
- 16 lipca 1989 – 8 lutego 1991 – płk Lucjan Wiślicz-Iwińczyk
- 9 lutego 1991 – 18 listopada 1991 – mjr Janusz Zakościelny
- 5 grudnia 1991 – 7 maja 1997 – gen. bryg. Mirosław Gawor
- 8 maja 1997 – 11 grudnia 1997 – płk Henryk Sobczyk
- 12 grudnia 1997 – 6 listopada 2001 – gen. bryg. Mirosław Gawor
- 7 listopada 2001 – 3 listopada 2005 – gen. dyw. Grzegorz Mozgawa
- 3 listopada 2005 – 11 sierpnia 2006 – płk Damian Jakubowski
- 11 sierpnia 2006 – 25 października 2006 – płk Jan Teleon (p.o.)
- 25 października 2006 – 27 listopada 2007 – płk Andrzej Pawlikowski
- 27 listopada 2007 – 1 marca 2013 – gen. dyw. Marian Jerzy Janicki
- od 22 marca 2013 – płk Krzysztof Klimek
Szefowie ochrony Prezydenta RP [edytuj]
- ppłk Krzysztof Olszowiec (od 2005; zawieszony 27 listopada 2008)[6]
- Artur Żelazowski (p.o. od 28 listopada 2008 do lutego 2009)[7]
- Janusz Murasicki (od lutego 2009)[8]
Szefowie ochrony Prezesa Rady Ministrów [edytuj]
- płk Krzysztof Kowalczyk (1997-2001, szef ochrony Prezesa Rady Ministrów Jerzego Buzka)
- płk Wiesław Bijata (2001-2004, szef ochrony Prezesa Rady Ministrów Leszka Millera)
- płk Sławomir Bogacki (2004-2005, szef ochrony Prezesa Rady Ministrów Marka Belki)
- płk Krzysztof Klimek (2007-2013, szef ochrony Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska)
Podstawa prawna [edytuj]
Obecnie podstawą prawną działania Biura Ochrony Rządu jest ustawa z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1712), obowiązująca od 30 marca 2001 roku, wraz z wydanymi na jej podstawie licznymi rozporządzeniami.
Osoby ochraniane przez BOR [edytuj]
- Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
- Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
- Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
- Prezes Rady Ministrów
- Wiceprezes Rady Ministrów
- Minister właściwy do spraw wewnętrznych
- Minister właściwy do spraw zagranicznych
- Byli Prezydenci Rzeczypospolitej Polskiej
- Przedstawiciele delegacji państw obcych przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- Inne osoby ważne ze względu na dobro państwa, na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych
Okres objęcia ochroną BOR [edytuj]
Początek objęcia ochroną ważnych osób przez BOR i ustanie tej ochrony na ogół nie pokrywają się z okresem pełnienia danej funkcji państwowej. Oto wykaz początku i końca sprawowania ochrony przez Biuro Ochrony Rządu nad najważniejszymi osobami w państwie.
- Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – od momentu podania oficjalnych wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą do momentu zaprzysiężenia na urząd Prezydenta RP (jako prezydent elekt) oraz od momentu zaprzysiężenia na urząd Prezydenta RP – dożywotnio (po zakończeniu kadencji prezydenckiej ochrona BOR przysługuje byłemu prezydentowi tylko na terytorium Polski)
- Prezes Rady Ministrów – od momentu nominowania przez Prezydenta RP do chwili uzyskania wotum zaufania przez Sejm RP oraz od momentu uzyskania wotum zaufania – przez 6 miesięcy od chwili zakończenia pełnienia funkcji Prezesa Rady Ministrów
- marszałkowie izb parlamentu oraz ministrowie – od momentu powołania/wyboru, przez okres ok. 1 miesiąca po zakończeniu pełnienia funkcji
Obiekty ochraniane przez BOR [edytuj]
- Obiekty służące Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesowi Rady Ministrów, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, budynki Sejmu i Senatu
- Polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne
- Urzędy konsularne oraz przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej
- Inne obiekty i urządzenia o szczególnym znaczeniu
Formy działania BOR [edytuj]
Biuro Ochrony Rządu wykonuje zadania ochronne poprzez m.in. planowanie zabezpieczenia osób, obiektów i urządzeń, rozpoznanie i analizę zagrożeń, zapobieganie powstawaniu zagrożeń, koordynację działań ochronnych różnych służb, wykonywanie ochrony bezpośredniej, zabezpieczanie obiektów i urządzeń. W trakcie wykonywania obowiązków służbowych funkcjonariusze BOR współpracują z funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej. Funkcjonariusze BOR mają prawo wydawać polecenia, zatrzymywać pojazdy, legitymować osoby w celu ustalenia tożsamości, zatrzymywać osoby, dokonywać kontroli osobistej, zwracać się o niezbędną pomoc do organów, instytucji i osób. W sytuacjach zagrożenia funkcjonariusze BOR mogą użyć środków przymusu bezpośredniego (siła fizyczna, pałki służbowe i psy), a nawet użyć broni palnej.
Funkcjonariusze Biura Ochrony Rządu pełnią różnorakie funkcje. W zależności od specjalności i przygotowania funkcjonariusza wykonywać mogą oni m.in. zadania z zakresu:
- Ochrony osobistej
- Ochrony obiektów
- Zabezpieczenia pirotechniczno-radiologicznego
- Obsługi technicznej pojazdów
- Obsługi recepcyjnej
- Służby reprezentacyjnej
Służba w BOR [edytuj]
Służbę w BOR może pełnić osoba posiadająca obywatelstwo polskie, nieposzlakowaną opinię, niekarana za popełnienie przestępstwa, korzystająca z pełni praw publicznych, posiadająca co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacji uzbrojonej i gotowa podporządkować się dyscyplinie służbowej.
Osoba zgłaszająca, po wydaniu pozytywnego orzeczenia komisji lekarskich, mianowana zostaje funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej na okres 3 lat. Po tym okresie i uzyskaniu pozytywnej opinii zostaje mianowana funkcjonariuszem w służbie stałej.
Preferuje się, by kandydaci na funkcjonariuszy posiadali specjalistyczne umiejętności przydatne w służbie, uprawiali sporty walki, wodne, samochodowe oraz strzelectwo, znali języki obce.
Korpusy i stopnie funkcjonariuszy [edytuj]
- Korpus szeregowych:
- Korpus podoficerów:
- Korpus chorążych:
- Korpus oficerów:
Ochrona osobistości [edytuj]
- Liczba funkcjonariuszy ochraniających Prezydenta RP wynosi 12, premiera RP – 9, marszałków Sejmu i Senatu, wicepremierów, ministrów i byłych prezydentów – po 1-4; w zależności od potrzeb liczba funkcjonariuszy może zostać zmieniona.
- Ochrona BOR przysługuje również byłym premierom przez okres 6 miesięcy po zakończeniu sprawowania funkcji szefa rządu.
- Ochrona BOR przysługuje również członkom rodziny prezydenta i premiera.
.jpg)
- Do obiektów ochranianych przez BOR należą także prywatne mieszkania osób ochranianych.
- Biuro Ochrony Rządu nie jest jedyną polską formacją chroniącą VIP-ów. Zadania z zakresu wykonywania ochrony osobistej ważnych osób realizuje również Wydział Ochrony Specjalnej Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Warszawie, który zajmuje się ochroną Ministra Obrony Narodowej. Często zdarza się, że chroni również członków zagranicznych delegacji wojskowych przebywających z wizytą w Polsce.
Biuro Ochrony Rządu ochrania także inne osoby, które są ważne ze względu na dobro państwa. Decyzję o ochronie podejmuje minister właściwy do spraw wewnętrznych. Na tej podstawie, ochronie podlegały np:
- Jarosław Kaczyński (w pierwszej połowie 2006, który z uwagi na podobieństwo fizyczne mógł zostać pomylony z Prezydentem RP Lechem Kaczyńskim),
- Jadwiga Kaczyńska – matka byłego premiera Jarosława Kaczyńskiego i prezydenta Lecha Kaczyńskiego (w związku z groźbami zawartymi w liście wysłanym do Kancelarii Premiera), od 2005 r.
- kilkanaście osób, nie tylko polityków, w związku z zabójstwem pracownika biura poselskiego PiS[9]
Wyposażenie BOR [edytuj]
Do pojazdów wykorzystywanych przez BOR należą m.in. specjalnie wzmocnione i wyposażone[10]:
- Funkcjonariusze są uzbrojeni w:
Przypisy
- ↑ Święto Biura Ochrony Rządu, e-MSWiA
- ↑ Biskup Polowy WP otrzymał honorową odznakę BOR. ordynariat.wp.mil.pl, 2009-06-09. [dostęp 2011-11-26].
- ↑ Święto BOR. bor.gov.pl, 2012-06-05. [dostęp 2012-06-05].
- ↑ In memoriam. bor.gov.pl. [dostęp 2011-11-26].
- ↑ Warszawa: odsłonięto pomnik poległych BOR-owców. gazeta.pl, 2008-06-11. [dostęp 2011-11-26].
- ↑ Po krytyce działań BOR prezydent rezygnuje z ochrony – Rzeczpospolita
- ↑ Żelazowski tymczasowym szefem ochrony prezydenta
- ↑ Prezydent ma ochroniarza po Millerze – Bor, Lech Kaczyński, Leszek Miller, Polityka -Kraj – Polska, wiadomości, informacje, polityka, fakty, gospodarka- se.pl
- ↑ d: Szef BOR: nie pamiętam tak wysokiego poziomu zagrożenia. wyborcza.pl, 26 października 2010. [dostęp 22 stycznia 2011].
- ↑ Samochody przyćmiły święto BOR, onet.tv[martwy link]
Bibliografia [edytuj]
- Ustawa o Biurze Ochrony Rządu (tekst pierwotny: Dz. U. z 2001 r. Nr 27, poz. 298; tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1712 ze zm.).
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Oficjalna strona Biura Ochrony Rządu
- BOR na sztab.org
- Ofiary katastrofy pod Smoleńskiem w 2010 r. z Biura Ochrony Rządu
- Photos
|
|||||||||||||||||||
