Blachownia Śląska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Kędzierzyna-Koźla Blachownia Śląska
część miasta Kędzierzyna-Koźla
Miasto Kędzierzyn-Koźle
Status część miasta
W granicach Kędzierzyna-Koźla 1975
Ludność (2000)
 • liczba ludności

3351
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 47-225
Tablice rejestracyjne OK
Położenie na mapie Kędzierzyna-Koźla
Mapa lokalizacyjna Kędzierzyna-Koźla
Blachownia Śląska
Blachownia Śląska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Blachownia Śląska
Blachownia Śląska
Ziemia 50°21′17″N 18°15′31″E/50,354722 18,258611

Blachownia Śląska – dawna wieś, od 1973 dzielnica Kędzierzyna a od 1975 przemysłowa część miasta Kędzierzyna-Koźla (województwo opolskie), nad Kanałem Gliwickim.

W latach 1945-1954 siedziba gminy Blachownia Śląska.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1819 wieś Blachownia uwolniła się od pańszczyzny.

Rozwój gospodarczy[edytuj | edytuj kod]

W połowie XIX wieku Blachownia i pobliskie Sławięcice były ważnym ośrodkiem przemysłowym. Po Kanale Kłodnickim kursowało rocznie ponad 1000 statków, przewożąc głównie towary z Gliwic do manufaktury w Sławięcicach oraz do składnicy towarów żelaznych utworzonej u ujścia Kanału do Odry.

Liczba ludności w miejscowości[1] 1845 1855 1861
Miedary/Blachownia (Medar/Blechhammer) 707 842 1059

9 listopada 1919 władze niemieckie przeprowadziły na Górnym Śląsku wybory komunalne. W powiecie kozielskim strona polska zdobyła w Blachowni 7 z 12 mandatów.

III powstanie śląskie[edytuj | edytuj kod]

Podczas III powstania śląskiego 6 maja 1921 z Łabęd wyruszył 1 katowicki pułk piechoty im. J. Piłsudskiego dowodzony przez ppor. W. Fojkisa. 7 maja 1921 zajął on Sławięcice i Blachownię.

Liczba ludności w miejscowości[2] 1910 1925
Blachownia 901 961

III Rzesza[edytuj | edytuj kod]

Droga do Blachowni
Krematorium w obozie koncentracyjnym

W latach 19331937 Naziści przeprowadzili na Śląsku Opolskim kampanię zmian nazw geograficznych z polskich na niemieckie. Z tego powodu w 1936 Blachownia zmieniła nazwę na: Blechhammer.

W ramach rozpoczętej przez nazistów walki z bezrobociem podjęto budowę Kanału Gliwickiego (lata 1934–1938), który połączył Gliwice z Koźlem-Port.

W 1939 rozpoczęto w Blachowni budowę zakładu chemicznego – zakład hydrogenizacji koncernu Oberschlesische Hydriewerke A.G.). Tutejsze zakłady miały produkować benzynę syntetyczną na drodze uwodornienia węgla.

Na potrzeby budowy zakładów i utrzymania produkcji rozpoczęto w 1940 tworzenie rozległej sieci różnego rodzaju obozów, położonych w pasie od Blachowni przez Kędzierzyn i Azoty do Bierawy. Skoncentrowano tutaj około 35 tys. ludzi uwięzionych w różnych obozach.

Alianckie lotnictwo (startowało z Włoch) przeprowadziło pierwsze loty rozpoznawcze w rejonie Kędzierzyna w marcu 1944. Zmasowane naloty bombowe rozpoczęły się w lipcu 1944. W wyniku masowych bombardowań tutejsze zakłady chemiczne zostały zniszczone. W dniach 21/22 stycznia 1945 przeprowadzono ewakuację zakładów i obozów przymusowej pracy.

W Polsce Ludowej[edytuj | edytuj kod]

W dniu 31 stycznia 1945 Armia Czerwona zajęła Blachownię. 21 marca 1945 rozpoczęło się przejmowanie od Armii Czerwonej obiektów gospodarczych w powiecie kozielskim. Rosjanie przed wycofaniem się przeprowadzili całkowity demontaż urządzeń i aparatury zakładów chemicznych (zniszczenia osiągnęły poziom 100%) i innych lokalnych zakładów przemysłowych. Pozostałe urządzenia wywieźli Polacy do odbudowywanych zakładów chemicznych w Oświęcimiu, Chorzowie i Tarnowie.

Na początku 1946 w Blachowni mieszkało 505 osób.

Latem 1946 przejęto od Armii Czerwonej rzekę Odrę i uruchomiono transport wodny Kanałem Gliwickim węgla z Górnego Śląska.

Odbudowa przemysłu[edytuj | edytuj kod]

Sześcioletni plan rozwoju 1950–1955 przewidywał budowę w Blachowni wytwórni benzolu i smoły koksowniczej Zakładów Koksochemicznych „Blachownia” (produkcję uruchomiono w 1952). W 1953 zdecydowano o budowie elektrociepłowni Elektrownia Blachownia (uruchomiona w 1957).

Ludność miejscowości według spisu powszechnego[3] 1950 1960 1970
Blachownia 854 2.046 3963

25 września 1954 reforma podziału administracyjnego powołała na terenie powiatu kozielskiego 30 gromad, w tym:

  • Gromada Blachowni Śląskiej (Blachownia i Lenartowice).

W 1961 Cisową i Miejsce Kłodnickie włączono do gromady Blachowni Śląskiej.

1 stycznia 1973]Blachownię przyłączono do Kędzierzyna.

Kędzierzyn-Koźle[edytuj | edytuj kod]

15 października 1975 nastąpiło połączenie miast Koźla, Kędzierzyna, Kłodnicy i Sławięcice oraz 3 wsi (Lenartowic, Miejsca Kłodnickiego i Cisowej) – początek dzisiejszego miasta Kędzierzyn-Koźle.

 Osobny artykuł: Historia Kędzierzyna-Koźla.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Największe lokalne firmy[edytuj | edytuj kod]

Przemysł chemiczny:

Przemysł paliwowo-energetyczny:

Przemysł maszynowy:

Inne:

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Układ drogowy[edytuj | edytuj kod]

Przez Blachownię przebiega ważna droga krajowa: 40.

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Miejski Zakład Komunikacyjny w Kędzierzynie-Koźlu posiada w dzielnicy Blachownia 9 przystanków autobusowych: Blachownia Kanał, Elektrownia Blachownia, Energetyków, Bar „Magia”, Przyjaźni, Szkoła podstawowa 10, Biurowiec Z.Ch., Tuwima I i Tuwima II.

Kursują tutaj autobusy siedmiu linii:

nr linii opis trasy od/do godz. częstotliwość kursowania
3 Elektrownia Blachownia – Energetyków – Blachownia Bar "Magia" – Przyjaźni – Szkoła podstawowa 10 – Biurowiec Z.Ch. – Tuwima II – Tuwima I – Lenartowiceos. PiastówKędzierzynKuźniczka Cmentarz dni robocze: 5:43/23:10
dni wolne: 5:45/23:10
dni robocze: 30/60 minut
dni wolne: 30/40 minut

Kuźniczka Cmentarz – Kędzierzyn – os. Piastów – Lenartowice – Elektrownia Blachownia

dni robocze: 5:14/23:39
dni wolne: 5:14/23:40
Tylko wybrane kursy jadą do Cmentarza Kuźniczki (od 9:00 do 18:40). Pozostałe rozpoczynają się na przystanku Kędzierzyn Gazownia.
5 Sławięcie Bar „Danka” – Blachownia Kanał – Blachownia Bar „Magia” – Przyjaźni – Szkoła podstawowa 10 – Biurowiec Z.Ch. – Tuwima II – Tuwima I – Lenartowiceos. PiastówKędzierzynPogorzelec Orzeszkowej dni robocze: 4:50/23:05
dni wolne: 5:33/23:10
dni robocze: 30/60 minut
dni wolne: 40/60 minut

Pogorzelec Orzeszkowej – Kędzierzyn – os. Piastów – Lenartowice – Blachownia – Sławięcice

dni robocze: 4:20/22:15
dni wolne: 4:55/22:23
Wybrane kursy przedłużone do Ujazdu, Brzeziec i Koźla Dworzec PKP.
7 Blachownia Biurowiec Z.Ch. – Tuwima II – Tuwima I – Lenartowiceos. PiastówKędzierzynZakłady Azotowe Kędzierzyn S.A. dni robocze: 7:14/17:06 dni robocze: 60 minut
tylko w godzinach szczytu

Zakłady Azotowe Kędzierzyn – Kędzierzyn – os. Piastów – Lenartowice – Blachownia

dni robocze: 7:45/16:40
Po trzy kursy w godzinach szczytu rannego i popołudniowego.
8 Elektrownia Blachownia – Energetyków – Blachownia Bar "Magia" – Przyjaźni – Blachownia Szkoła podstawowa 10 – Blachownia Biurowiec Z.Ch. – Tuwima II – Tuwima I – Lenartowiceos. PiastówKędzierzynPogorzelec Orzeszkowej dni robocze: 6:00/16:44 dni robocze: 30 minut
tylko w godzinach szczytu

Pogorzelec Orzeszkowej – Kędzierzyn – os. Piastów – Lenartowice – Blachownia

dni robocze: 5:25/16:10
Wybrane kursy mają zmienioną trasę i wjeżdżają na teren Zakładów Azotowych Kędzierzyn, lub jadą do Brzeziec.
10 Blachownia Biurowiec Z.Ch. – Tuwima II – Tuwima I – Lenartowiceos. PiastówKędzierzynPogorzelecKłodnicaKoźle Dworzec PKSDębowa

Dębowa – Koźle Dworzec PKS – Kłodnica – Pogorzelec – Kędzierzyn – os. Piastów I – Lenartowice – Blachownia

Linia kursuje tylko w okresie wakacji letnich.
13 Elektrownia Blachownia – Energetyków – Blachownia Bar "Magia" – Przyjaźni – Blachownia Szkoła podstawowa 10 – Blachownia Biurowiec Z.Ch. – Tuwima II – Tuwima I – Lenartowiceos. PiastówKędzierzynPogorzelecKłodnicaKoźle Dworzec PKP dni robocze: 5:57/23:15
dni wolne: 6:10/23:15
dni robocze: 40/60 minut
dni wolne: 50/70 minut

Koźle Dworzec PKP – Kłodnica – Pogorzelec – Kędzierzyn – os. Piastów – Lenartowice – Elektrownia Blachownia

dni robocze: 5:07/23:59
dni wolne: 5:04/23:59
Wybrane kursy mają zmienioną trasę do Zakładów Azotowych Kędzierzyn lub do Sławięcic, w innym wariancie przez Koźle Port. Linia „H” jedzie dokładnie trasą linii „13”.
15 Elektrownia Blachownia – Energetyków – Bar "Magia" – Przyjaźni – Blachownia Szkoła podstawowa 10 – Blachownia Biurowiec Z.Ch. – Tuwima II – Tuwima I – Lenartowiceos. PiastówKędzierzynPogorzelecKłodnicaKoźle Dworzec PKS dni robocze: 7:57/14:32 dni robocze: 60/120 minut

Koźle Dworzec PKS – Kłodnica – Pogorzelec – Kędzierzyn – os. Piastów – Lenartowice – Elektrownia Blachownia

dni robocze: 6:30/16:05
Wybrane mają zmienioną trasę przez ul. Orzeszkową.

Dodatkowo wybrane kursy mają zmienioną trasę:

nr linii opis trasy od/do godz. częstotliwość kursowania
1 Elektrownia Blachownia – Energetyków – Bar "Magia" – Przyjaźni – Blachownia Szkoła podstawowa 10 – Blachownia Biurowiec Z.Ch. – Tuwima II – Tuwima I – Lenartowiceos. PiastówKędzierzynZakłady Azotowe Kędzierzyn S.A. dni robocze w godzinach szczytu dni robocze w godzinach szczytu

Zakłady Azotowe Kędzierzyn S.A. – Kędzierzyn – os. Piastów – Lenartowice – Blachownia

dni robocze w godzinach szczytu
Wybrane kursy mają zmienioną trasę do Blachowni Biurowca Z.Ch. lub Elektrowni Blachowni.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

  • Na osiedlu Blachownia znajduje się Filia nr 4 (ul. Wyzwolenia 7) Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kędzierzynie-Koźlu. Oferuje dostęp do Internetu.
  • Osiedlowy Ośrodek Kultury „Lech”. Działa tutaj koło plastyczne „Tęcza” oraz sekcja modelarska (budowa modeli redukcyjnych z plastyku i papieru). Corocznie jest organizowany Konkurs modeli plastikowych i kartonowych o Memoriał porucznika A. Lindella, również znajduje się tam sekcja taneczna „SPIN”.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 10 im. Wojska Polskiego, ul. Szkolna 3
  • Publiczne Gimnazjum nr 7, ul. Szkolna 3

Kościoły i Związki Wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Kościół Rzymskokatolicki:

  • Parafia pw. Piusa X i Marii Goretti, ul. Przyjaźni 69

Inne:

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Blachowni znajdują się następujące obiekty sportowe:

  • Stadion sportowo-rekreacyjny (ul. Szkolna 15) – wykorzystywany do szkolenia i rozgrywek w piłce nożnej oraz do organizacji imprez sportowych, rekreacyjnych, kulturalnych i innych.
 Osobny artykuł: Sport w Kędzierzynie-Koźlu.

Przypisy

  1. Kędzierzyn-Koźle. Monografia Miasta, Państwowy Instytut Naukowy w Opolu, Opole 2001.
  2. S. Golachowski, Materiały do statystyki narodowościowej Śląska Opolskiego z lat 1910-1939, Poznań – Wrocław 1950.
  3. Narodowy spis powszechny 1970 r., GUS, Warszawa 1971.