Blaise Compaoré
| Blaise Compaoré | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 3 lutego 1951 Wagadugu |
| 2. Prezydent Burkina Faso | |
| Przynależność polityczna | Kongres na rzecz Demokracji i Postępu (CDP) |
| Okres urzędowania | od 15 października 1987 |
| Poprzednik | Thomas Sankara |
| Odznaczenia | |
_-_ribbon_bar.gif){kind=small}  |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Blaise Compaoré (ur. 3 lutego 1951 w Wagadugu) – burkiński polityk i wojskowy, prezydent Burkina Faso od 1987. Objął władzę w wyniku zamachu stanu.
Spis treści |
Edukacja i kariera wojskowa [edytuj]
Blaise Compaoré w młodości uczęszczał do szkoły podstawowej w Ziniaré. W 1972 ukończył szkołę średnią i rozpoczął karierę wojskową.
We wrześniu 1973 wstąpił do Szkoły Wojskowej Kamerunu (EMIAC). W latach 1975-1976 kształcił się w Szkole Piechoty w Montpellier we Francji. W 1977 odbywał staż we Francji w siłach powietrznych, a w 1978 kurs spadochroniarski w Maroku. W 1982 brał udział w kursie oficerskim w Pau we Francji.
W lipcu 1975 Compaoré awansował do stopnia podporucznika. W październiku 1977 został porucznikiem. Rok później rozpoczął służbę w Kompanii Interwencyjnej Sił Powietrznych w Bobo-Dioulasso. W maju 1980 został doradcą szefa sztabu sił zbrojnych. W 1981 objął funkcję dowódcy Krajowego Centrum Szkolenia Komandosów w Pô oraz wszedł w skład Rady Sił Zbrojnych. W styczniu 1982 awansował do stopnia kapitana.
Zamach stanu 1983 i 1987 [edytuj]
W listopadzie 1982 w Górnej Wolcie (nazwa Burkiny Faso do 1984) doszło do kolejnego z rzędu zamachu stanu. Władzę przejął major Jean-Baptiste Ouédraogo i Rada Powszechnego Zbawienia (CSP, Conseil de Salut du Peuple). W skład rady wchodził Compaoré razem ze swoim towarzyszem broni kapitanem Thomasem Sankarą. Reprezentowali oni radykalne skrzydło rady. Między radykałami a umiarkowanymi wojskowymi doszło do konfliktu, którego rezultatem było aresztowanie w maju 1983 wielu zwolenników radykalnych (bardziej lewicowych) poglądów. Compaoré nie został zatrzymany i zdołał uciec w okolice Pô i tam zorganizować ruch oporu, zmierzający do uwolnienia zatrzymanych (m.in. Sankary).
4 sierpnia 1983 Compaoré wraz ze swoimi oddziałami wkroczył do Wagadugu, oswobodził Sankarę i razem z nim powołał do życia Radę Narodową Rewolucji (CNR, Conseil National de la Révolution). No czele państwa stanął Thomas Sankara, który zmienił nazwę państwa na Burkina Faso i rozpoczął lewicowe reformy. W latach 1983-1987 Compaoré pełnił funkcję ministra stanu przy prezydencie oraz ministra sprawiedliwości.
W miarę upływu czasu lewicowy radykalizm Sankary powodował uformowanie się wewnętrznej opozycji przeciw niemu. Efekt ten potęgowało również nieudolne wcielanie w życie rewolucyjnych ideałów, a także ich represyjna forma. Na czele grupy niezadowolonych z aktualnej polityki państwa stanął Compaoré. 15 października 1987 dokonał on zamachu stanu, w czasie którego zabity został Thomas Sankara, okrzyknięty mianem „zdrajcy rewolucji”. Compaoré stanął na czele utworzonego Frontu Powszechnego (Front Populaire)[1].
Compaoré w swoim pierwszym przemówieniu do narodu 19 października 1987 ogłosił początek nowej polityki i nowe otwarcie. Zadeklarował jednak kontynuowanie i osiągnięcie celów rewolucji oraz „naprawę odchyleń Sankary” od pierwotnych jej założeń. Początkowo w skład kierownictwa Frontu Powszechnego, który przejął władzę w państwie, obok Compaoré wchodziło jeszcze dwóch wojskowych, kapitan Henri Zongo i major Jean-Baptiste Boukary Lengani. Tworzyli oni swoisty triumwirat, który rządził Burkina Faso. Jednakże 18 września 1989 Zongo i Lengani zostali oskarżeni o spiskowanie i organizowanie zamachu przeciw władzy Frontu Powszechnego. Tego samego dnia zostali aresztowani i skazani na śmierć. Umożliwiło to Blaise'owi Compaoré przejęcie całkowitej władzy w państwie.
Prezydent [edytuj]
W marcu 1990 na I Kongresie Frontu Powszechnego Blaise Compaoré zapowiedział stworzenie konstytucji, ustanawiającej w kraju rządy prawa. W grudniu 1990 rozpoczęły się prace na jej projektem. W czerwcu 1991 konstytucja została przyjęta w wyniku referendum. 1 grudnia 1991 w Burkina Faso obyły się pierwsze wybory prezydenckie, w których zwyciężył Compaoré. Opozycja zbojkotowała wybory ze względu na niedemokratyczne dojście Compaoré do władzy. Jako jedyny kandydat Compaoré zdobył 86% głosów poparcia[2].
15 listopada 1998 Blaise Compaoré wziął udział w drugich wyborach prezydenckich. I tym razem zostały one zbojkotowane przez główne partie opozycyjne. W wyborach Compaoré zajął pierwsze miejsce, zdobywając 87,5% głosów poparcia.
13 grudnia 1998 w Burkina Faso został zamordowany Norbert Zongo, dziennikarz badający morderstwo szofera brata prezydenta Compaoré. Sprawa śmierci dziennikarza nie została wyjaśniona, ale podejrzenia skierowane były na otoczenie prezydenta. W 1999 niezależne śledztwo stwierdziło, że zabójstwo to miało podłoże polityczne[3].
W październiku 2003 w kraju udaremniony został zamach stanu przeciw władzy prezydenta Compaoré[4]. W kwietniu 2004 w procesie sądowym skazanych zostało 13 wojskowych, oskarżonych o przygotowywanie zamachu[5].
Przed kolejnymi wyborami prezydenckimi w 2005, pojawiły się kontrowersje wokół możliwości kandydowania przez prezydenta Compaoré. W 2000 do konstytucji wprowadzono przepis o limicie dwóch kadencji prezydenckich, natomiast dla Compaoré byłaby to już trzecia kadencja. W październiku 2005 Rada Konstytucyjna zezwoliła jednak prezydentowi na kandydowanie, orzekając że zmiany w prawie z 2000 nie mogą działać wstecz[6]. W wyborach prezydenckich 13 listopada 2005 Compaoré zdobył 80,4% głosów, pokonując kandydatów podzielonej opozycji[7]. Partie opozycyjne, choć początkowo zapowiadały stworzenie wspólnej koalicji wyborczej, nie były w stanie wystawić jednego kandydata. 20 grudnia 2005 prezydent Compaoré został zaprzysiężony na kolejną kadencję[8].
Blaise Compaoré dał się poznać jako skuteczny negocjator w kilku lokalnych konfliktach między krajami Afryki Zachodniej. 26 lipca 2006 został mianowany mediatorem w Togo w konflikcie między rządem prezydenta Faure Gnassingbé a opozycją. Dzięki negocjacjom pod nadzorem Compaoré, 21 sierpnia 2006 w Lome obie strony podpisały porozumienie o utworzenie wspólnego rządu jedności narodowej i zakończeniu 12-letniego politycznego impasu[9]. Rok później Compaoré zaangażował się w zakończenie konfliktu i wojny domowej w Wybrzeżu Kości Słoniowej. Był negocjatorem i uzgadniał szczegóły porozumienia pokojowego podpisanego 5 marca 2007 przez prezydenta Wybrzeża Kości Słoniowej Laurenta Gbagbo oraz lidera Nowych Sił Guillame'a Soro[10].
Odznaczenia [edytuj]
- Krzyż Wielki Narodowego Orderu Zasługi (Gwinea)[11]
- Krzyż Wielki Orderu Plejady (Międzynarodowa Organizacja Frankofonii)[11]
Przypisy
- ↑ Burkino Faso Leader Ousted In Coup Led by Chief Adviser, The New York Times, 16 października 1987
- ↑ Elections in Burkina Faso, African Elections Database
- ↑ Burkina Faso: Amnesty International welcomes progress in the Norbert Zongo Case, Amnesty International, 9 lutego 2001
- ↑ Burkina Faso 'coup plot' foiled, BBC News, 7 października 2003
- ↑ Trial for 13 Alleged Coup Plotters Under Way in Burkina Faso, VOA News, 6 kwietnia 2004
- ↑ Q&A: Burkina Faso votes, BBC News, 11 listopada 2005
- ↑ Landslide win for Burkina leader, BBC News, 18 listopada 2005
- ↑ Burkina Faso's long-time leader sworn in again, Mail&Guardian, 20 grudnia 2005
- ↑ Togo: Political agreement aims to end 12-year feud, Irin News, 21 sierpnia 2006
- ↑ Cote D'Ivoire: New peace agreement, Irin News, 5 marca 2007
- ↑ 11,0 11,1 Présidence du Burkina Faso – Blaise Compaoré (fr.) [dostęp 2013-01-27]
Bibliografia [edytuj]
- History of Burkina Faso, WorldRover
- Profil na stronie oficjalnej
|
|||||
