Bligia pospolita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Blighia sapida)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bligia pospolita
Jrb jamaica 2004 ackee 001.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mydleńcowce
Rodzina mydleńcowate
Rodzaj bligia
Gatunek bligia pospolita
Nazwa systematyczna
Blighia sapida K. D. Koenig
Ann. Bot. (König & Sims) 2:571, t. 16-17. 1806
Synonimy

Cupania sapida Voigt

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Bligia pospolita (Blighia sapida) – gatunek rośliny z rodziny mydleńcowatych, spokrewniony z liczi chińskim i longanem. Pochodzi z zachodnich obszarów tropikalnej Afryki, lecz jest uprawiany w wielu obszarach o klimacie tropikalnym[2]. Nazwę zawdzięcza kapitanowi Blighowi, który wprowadził ją do uprawy na Jamajce. Angielska nazwa ackee pochodzi z afrykańskiego języka twi.

Morfologia i biologia[edytuj | edytuj kod]

Wiecznie zielona roślina o jednopłciowych kwiatach z pięcioma białawo-zielonymi płatkami. Owoce o kształcie gruszkowatym, dojrzałe w kolorze pomarańczowym. Dojrzałe owoce otwierają się samoistnie, ukazując trzy błyszczące czarne nasiona, otoczone białym lub żółtawym miąższem. Niedojrzałe owoce są trujące. Spożycie może wywoływać hipoglikemię i tzw. jamajską chorobę wymiotną.

Kwiaty
Zamknięty owoc
Bligia z rybą, tradycyjne danie jamajskie

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Bligia pospolita uprawiana jest w zachodniej Afryce i w rejonie Karaibów, zwłaszcza na Jamajce[3]. Ze względu na zawartość wielu składników odżywczych, zwłaszcza kwasów tłuszczowych, kwasu stearynowego, witaminy A i białka, dojrzałe owoce znajdują powszechne zastosowanie w kuchni jamajskiej. W kuchni tej owoce ackee są szczególnie często podawane jako dodatek do solonej ryby (tradycyjne danie ackee and saltfish)[4]. Puszkowane owoce są w dużych ilościach eksportowane.

Suszone nasiona i łupina owocu są wykorzystywane do celów medycznych. W niektórych krajach afrykańskich owoce używane są do produkcji mydła.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-05].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
  3. J.G. Vaughan, C.A. Geissler: Rośliny jadalne. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2001, s. 108. ISBN 83-7255-326-2.
  4. John Ayton, An A-Z of Food and Drink, Oxford University Press, 2002.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]