Bończa (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bończa
Dwór
Dwór
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat krasnostawski
Gmina Kraśniczyn
Strefa numeracyjna (+48) 82
Kod pocztowy 22-310
SIMC 0104521
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Bończa
Bończa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bończa
Bończa
Ziemia 50°55′40″N 23°25′14″E/50,927778 23,420556Na mapach: 50°55′40″N 23°25′14″E/50,927778 23,420556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie krasnostawskim. Zobacz też: inne znaczenia.

Bończawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn, w dolinie rzeki Wojsławki, dopływu Wieprza[1].

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa Bończy brzmiała Pustotew. Pierwsze wzmianki o wiosce pochodzą z XV w. W 1455 miejscowość należała do Wańka Kierdejowicza z Kwasiłowa. Więcej informacji dostarczają nam źródła związane z rodem Siennickich herbu Bończa, których to własnością była wieś od XVI w. Prawdopodobnie właśnie od ich herbu miejscowość w 1596 przyjęła dzisiejszą nazwę. Mikołaj Siennicki, najsłynniejszy mieszkaniec Bończy, ufundował we wsi w 1577 zbór kalwiński. Ten wychowanek Akademii Krakowskiej, zwany polskim Demostenesem, opracował pełny zbiór polskich aktów prawnych. Był współtwórcą artykułów henrykowskich i autorem projektu utworzenia Trybunału Koronnego. W latach 1555-1575 jako marszałek przewodniczył izbie poselskiej. Po śmierci Mikołaja posiadłość przechodziła w ręce jego następców. W 1636 wnuczka Mikołaja, Zofia Borkowska, przekazała kalwiński zbór katolikom. W późniejszych latach majątek zmieniał właścicieli. Należał do Suchodolskich, Poletyłłów. Ostatnimi dziedzicami tych włości, do końca II wojny światowej, byli Andrzej i Jerzy Potoccy. Po wojnie majątek objęła reforma rolna. Wtedy też powstała wieś Bończa-Kolonia.

Zabytki architektury[edytuj | edytuj kod]

  • Dwór z początku XIX w., klasycystyczny, murowany, piętrowy. Kryty dachem dwuspadowym. Wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta, z silnie wysuniętymi ryzalitami bocznymi. Dwór otoczony jest przepięknym parkiem krajobrazowym z początku XIX w. Obecnie mieści się tutaj Dom Opieki Społecznej.
  • Kościół parafialny św. Stanisława - pierwotnie zbór kalwiński wzniesiony przez Mikołaja Siennickiego około 1577, późnorenesansowy, jednonawowy. Obok dzwonnica bramna z XIX w.
  • Cerkiew prawosławna Opieki Matki Bożej - wzniesiona w latach 1877-1881. Murowana, jednonawowa, na rzucie prostokąta. Wewnątrz zachowany ikonostas i wyposażenie z XVIII i XIX w. Siedziba miejscowej parafii.
  • Kapliczka - z początku XIX w. z rzeźbą ludową św. Jana Nepomucena, murowana, otwarta z trzech stron łukami arkadowymi i przykryta dachem namiotowym.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy