Bo Xilai
| Bo Xilai | |
| Chińskie nazwisko i imię | |
| Hanyu pinyin | Bó Xīlái |
| Zn. tradycyjne | 薄熙來 |
| Zn. uproszczone | 薄熙来 |
Bo Xilai (ur. 3 lipca 1949) − chiński polityk komunistyczny, syn Bo Yibo.
Pochodzi z Dingxiang w prowincji Shanxi[1]. W czasie rewolucji kulturalnej więziony w latach 1968-1972 ze względu na ojca, następnie pracował w przemyśle lekkim. Po jej zakończeniu podjął studia na Uniwersytecie Pekińskim i w 1982 roku uzyskał dyplom magisterski z dziennikarstwa. W trakcie studiów wstąpił w 1980 roku do Komunistycznej Partii Chin[1].
W latach 80. pracował jako urzędnik w strukturach partyjno-administracyjnych prowincji Liaoning. W 1989 roku został wybrany wiceburmistrzem miasta Dalian, 3 lata później p.o. burmistrza, zaś w 1993 roku burmistrzem, którym pozostał do roku 2000[1]. Za jego kadencji miasto gwałtownie się rozwinęło, dzięki niskim podatkom przyciągnięto wielu zagranicznych inwestorów[2]. W centrum powstały liczne parki i promenady[3].
W latach 2001-2004 Bo był gubernatorem prowincji Liaoning[1]. W roku 2002 wszedł w skład Komitetu Centralnego KPCh XVI kadencji. W latach 2004-2007 pełnił funkcję ministra handlu[1]. W 2007 roku ponownie wszedł w skład Komitetu Centralnego KPCh oraz Biura Politycznego[4].
W 2007 roku został mianowany sekretarzem Komitetu Miejskiego KPCh w Chongqingu. Wsławił się skuteczną walką ze stanowiącymi poważny problem w mieście korupcją i przestępczością zorganizowaną. Aresztowano ponad 2000 osób: gangsterów oraz powiązanych z nimi skorumpowanych policjantów i urzędników. W ciągu kilku miesięcy rozprawił się z lokalną mafią, co przysporzyło mu w Chinach ogromnej popularności[5][6]. Jego pozycja w Partii szybko wzrosła, postrzegany był jako lider „lewego skrzydła” i typowany jako jeden z członków przyszłego 9-osobowego Stałego Komitetu Biura Politycznego KPCh[7]. Jego politycznymi protektorami byli Jiang Zemin i Zhou Yongkang, uważani za przywódców konserwatywnej części Partii[8].
Podczas swoich rządów w Chongqingu odwoływał się wyraźnie do tradycji maoistowskich i propagował kult rewolucji kulturalnej. Z jego polecenia lokalne stacje telewizyjne zastępowały popularne seriale propagandowymi filmami, radio zamiast zachodniej muzyki nadawało rewolucyjne pieśni, a studentów wysyłano do pracy na wieś[9]. Wyrazem kultu ideologii Mao Zedonga było m.in. rozesłanie z okazji 60. rocznicy utworzenia Chińskiej Republiki Ludowej do 13 milionów użytkowników telefonów komórkowych w Chongqingu okolicznościowych sms-ów zawierających cytaty z Czerwonej książeczki[10].
Nagły kres kariery Bo Xilaia nastąpił w związku ze śmiercią listopadzie 2011 roku brytyjskiego biznesmena Neila Heywooda. Heywood, reprezentujący w Chinach interesy brytyjskich firm, miał bliskie powiązania z rodziną Bo, pozostawał jednak w sporze z jego żoną Gu Kailai. Początkowo podano, że jego zgon nastąpił na skutek zatrucia alkoholem. Na początku 2012 roku Chinami wstrząsnął skandal z udziałem byłego szefa policji w Chongqingu, Wang Lijuna, który schronił się na dobę w amerykańskim konsulacie w Chengdu. Ujawnił tam informacje obciążające Bo i wskazujące na udział jego żony w śmierci Heywooda, podobno miał także ubiegać się o azyl w Stanach Zjednoczonych. Incydent z udziałem Wanga spowodował wystąpienie rządu brytyjskiego z wnioskiem o zbadanie przez władze chińskie okoliczności śmierci biznesmena i wywołał ostry kryzys polityczny w Chinach[11]. Z dnia na dzień Bo utracił wszystkie wpływy na szczeblach władzy, zaś premier Wen Jiabao publicznie go potępił, zwłaszcza w kontekście gloryfikowania rewolucji kulturalnej. 15 marca 2012 roku został usunięty ze stanowiska sekretarza KPCh w Chongqingu[12][13].
10 kwietnia 2012 Bo został zawieszony w prawach człona KC i Politbiura, zaś państwowa agencja Xinhua podała że jego żona jest podejrzana o zlecenie zabójstwa Heywooda[14]. Władze ocenzurowały w internecie wszelkie informacje związane ze sprawą Bo[15]. Zdaniem analityków usunięcie Bo Xilaia było echem walk frakcyjnych rozgrywających się w Komitecie Centralnym KPCh przed jesienną wymianą kadr i sygnałem iż reformatorzy skupieni wokół Wen Jiabao dążą do znacznego osłabienia konserwatywnych i neomaoistowskich klik[16].
28 września 2012 wyrzucony z KPCh, usunięty z wszelkich stanowisk publicznych i formalnie postawiony w stan oskarżenia[17].
Przypisy
- ↑ China: A Princeling Who Could Be Premier (ang.). Bloomberg Businessweek, 15 marca 2004. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Jamie A. Florcruz: City of the Future (ang.). Time, 27 września 1999. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ China's Who's Who: Bo Xilai (ang.). chinatoday.com. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Kent Ewing: Mao's army on the attack (ang.). Asia Times, 4 czerwca 2011. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ The red and the black (ang.). The Economist, 1 października 2009. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Leszek Ślazyk: Wen Jiabao: Żegnaj Bo Xilai (pol.). tokfm.pl, 19 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Bo Xilai’s Downfall an End for Zhou Yongkang? (ang.). english.ntdtv.com, 11 kwietnia 2011. [dostęp 19 kwietnia 2012].
- ↑ Red songs ring out in Chinese city's new cultural revolution (ang.). The Guardian, 22 kwietnia 2011. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ 且看薄熙来之全心全意为人民服务 (chiń.). cqnews.net, 31 sierpnia 2011. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Biznesmen nie żyje, dygnitarze znikają. Brutalna wojna o władzę (pol.). tvn24.pl, 28 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ What worries Grandpa Wen (ang.). The Economist, 14 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Jonathan Ansfield, Ian Johnson: China’s Hierarchy Strives to Regain Unity After Chongqing Leader’s Ouster (ang.). The New York Times, 29 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Bo Xilai zawieszony. Jego żona podejrzana o morderstwo (pol.). wp.pl, 10 kwietnia 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Matthew Robertson: Crackdown Hits China’s Internet (ang.). The Epoch Times, 31 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Bo Xilai’s Sacking Signals Showdown In China’s Communist Party (ang.). The Daily Beast, 15 marca 2012. [dostęp 17 kwietnia 2012].
- ↑ Bo Xilai expelled from CPC, public office (ang.). news.xinhuanet.com, 28 września 2012. [dostęp 3 października 2012].
