Boczniak ostrygowaty
| Boczniak ostrygowaty | |
|---|---|
 Boczniak ostrygowaty na wierzbie
|
|
| Systematyka | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Podklasa | podstawczaki pieczarkopodobne |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | boczniakowate |
| Rodzaj | boczniak |
| Gatunek | boczniak ostrygowaty |
| Nazwa systematyczna | |
| Pleurotus ostreatus (Jacq.) Fr.) P. Kumm.[1] Führer Pilzk. (Zwickau): 24, 104 (1871) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
_P._Kumm_116409_cropped.jpg)
Boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus) – gatunek grzybów z rodziny boczniakowatych.
Morfologia [edytuj]
- Kapelusz
- Średnica od 5 do 25 cm. Kształt początkowo łukowaty, z długo podwiniętym brzegiem, później muszlowaty, wachlarzowaty bądź lejkowaty. Do podłoża przyrasta bokiem. Jest miękki i spręzysty, powierzchnia gładka i naga, tylko przy trzonie pokryta białą pilśnią. Kolor dość zróżnicowany; może być w różnych odcieniach brązowego, popielatego, siwobrązowego, stalowoniebieskiego i fioletowego[2].
- Blaszki
- Gęste i głęboko zbiegające na trzon, w kolorze od białawego do siwego, u starszych okazów nawet fioletowe[2].
- Trzon
- Biały, krótki, gruby, o wysokości od 1 do 4 cm[3]. Kolor biały lub siwy. Jest nagi, tylko przy podstawie pokryty szczecinkami[2].
- Miąższ
- U młodych okazów w kapeluszu jest miękki, u starszych sprężysty, w trzonie u starszych staje się korkowaty i zdrewniały. Kolor biały, smak grzybowy, kwaskowaty, przyjemny[2].
- Wysyp zarodników
- Biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, o średnicy 8-11 x 3-4 µm[4].
Występowanie [edytuj]
Grzyb nadrzewny występujący na martwym drewnie gatunków drzew liściastych takich jak: grab, buk, wierzba, topola i brzoza oraz orzech włoski. Jest dość częsty. Zazwyczaj rośnie w postaci skupionych grup. Składają się z wielu większych i mniejszych okazów, często kępkowato pozrastanych (jak ławice ostryg i stąd pochodzi nazwa tego gatunku[3]. Owocniki pojawiają się dopiero późną jesienią; od końca października do zimy, a gdy zima jest łagodna, również zimą. Czasami pojawiają się na przedwiośniu[5]. Jest dość wytrzymały na mróz, jednak w okresie wytwarzania owocników potrzebuje dużo światła. Przy zbyt małej ilości światła nie wytwarza owocników, lub są one małe[6].
Znaczenie [edytuj]
Grzyb jadalny. Jest bardzo smaczny, ale na starość staje się łykowaty. Owocniki boczniaka dostarczają łatwo przyswajalnego białka, kwasu foliowego, aminokwasów, witamin z grupy B i soli mineralnych; wykryto w nich także obecność substancji działającej przeciwnowotworowo i obniżającej poziom cholesterolu we krwi[3]. Jest saprotrofem rosnącym na martwym drewnie, ale również pasożytem atakującym jeszcze żywe drzewa, jednak głównie stare, osłabione lub uszkodzone[5].
Wdychanie dużych ilości zarodników tego grzyba (co np. ma miejsce u ludzi zajmujących się jego uprawą) jest niebezpieczne i może zakończyć się problemami z płucami[5].
Uprawa [edytuj]
W wielu krajach, w tym w Polsce, prowadzi się uprawę boczniaka ostrygowatego. Uprawia się go na słomie[5]. W uprawie istnieje wiele odmian uprawnych, w tym również o kolorze różowym[6].
Synonimy [edytuj]
- Agaricus ostreatus Jacq., 1774
- Agaricus ostreatus Jacq., 1774, subsp. ostreatus
- Agaricus revolutus J.J. Kickx, 1867
- Agaricus salignus Pers., 1801
- Agaricus salignus Pers., 1801, var. salignus
- Crepidopus ostreatus (Jacq.) Gray, 1821
- Crepidopus ostreatus (Jacq.) Gray, 1821, var. ostreatus
- Crepidopus ostreatus ß atroalbus Gray, 1821
- Dendrosarcus ostreatus (Jacq.) Kuntze, 1898
- Dendrosarcus revolutus (J. Kickx f.) Kuntze, 1898
- Pleurotus ostreatus f. salignus (Pers.) Pilát, 1935
- Pleurotus revolutus (J. Kickx f.) Gillet, 1876
- Pleurotus salignus (Schrad.) P. Kumm., 1871
(na podstawie Index Fungorum[1]).
Gatunki podobne [edytuj]
- boczniak dębowy (Pleurotus dryinus), ma jaśniejszy, białawy kapelusz o powierzchni nieco kosmkowatej[4].
- boczniak rowkowanotrzonowy (Pleurotus cornucopiae) ma trąbkowaty kapelusz i rowkowany trzon[5].
- boczniak łyżkowaty (Pleurotus pulmonarius) ma jasny kapelusz, anyzkowy zapach i występuje wczesnym latem do jesieni[5].
- łycznik późny (Sarcomyxa serotina) jest mniejszy i często ma zielonkawe odcienie[2]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Index Fungorum. [dostęp 2011-11-15].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 218. ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ 4,0 4,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
- ↑ 6,0 6,1 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
