Boeing 737
| Boeing 737 | |
 Boeing 737-400 SP-ENB linii lotniczych Enter Air startuje z lotniska Kraków-Balice |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
| Producent | Boeing |
| Typ | samolot pasażerski |
| Załoga | 2 |
| Historia | |
| Data oblotu | 9 kwietnia 1967 |
| Lata produkcji | 1968 – trwa |
| Egzemplarze | 5787 (stan na czerwiec 2008) |
| Liczba wypadków • w tym katastrof |
283 138 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | Pratt & Whitney JT8D, |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 28,3 – 35,7 m (zależy od wersji) |
| Średnica wirnika | 1,12 – 1,55 m |
| Długość | 28,6 – 42,1 m (zależy od wersji) |
| Powierzchnia nośna | 105,44 m² (wersja -300) |
| Masa | |
| Własna | 28 120 kg (wersja -100),
33 200 kg (wersja -400), 31 300 kg (wersja -500), 36 378 kg (wersja -600), 38 147 kg (wersja -700), 41 413 kg (wersja -800), 44 676 kg (wersja -900ER) |
| Startowa | 49 190 – 85 130 kg (zależy od wersji) |
| Do lądowania | 44 906 – 66 361 kg (zależy od wersji) |
| Paliwa | 17 860 – 29 680 l |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. | 0,82 Ma (876 km/h) |
| Prędkość przelotowa | 0,74 Ma (780 km/h) – 0,78 Ma (823 km/h) (zależy od wersji) |
| Pułap | 10 700 – 12 500 m (zależy od wersji) |
| Zasięg | 3440 – 5925 km (zależy od wersji) |
| Rozbieg | 1990 – 2450 m (max.) (zależy do wersji) |
| Dane operacyjne | |
| Liczba miejsc | |
| 104 – 215 (zależy od wersji) | |
| Przestrzeń ładunkowa | |
| 18,4 – 52,5 m³ (zależy od wersji) | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Boeing 737 – najpopularniejszy na świecie wąskokadłubowy samolot pasażerski średniego zasięgu, produkowany w wielu wersjach od 1967 roku, przez firmę Boeing w Stanach Zjednoczonych.
Konfiguracja siedzeń to układ "2x3" (dwa rzędy, po trzy siedzenia w rzędzie).
Jest to najczęściej zamawiany samolot pasażerski wszech czasów: do tej pory w sumie zamówiono 6 160, a dostarczono 5009 egzemplarzy. Boeing 737 jest tak szeroko rozpowszechniony, że w każdej chwili ponad 1250 tych maszyn znajduje się w powietrzu. Średnio co pięć sekund gdzieś na świecie startuje lub ląduje jedna maszyna typu 737[1].
Spis treści |
[edytuj] Historia
Boeing 737 powstał jako odpowiedź na wprowadzenie konkurencyjnych samolotów: BAC 1-11 i Douglas DC-9.
Boeing gonił czołówkę, jako że praca nad nowym samolotem zaczęła się na dobre w roku 1964, gdy oba konkurencyjne samoloty już przechodziły testy certyfikacyjne. Aby przyśpieszyć rozwój nowego przedsięwzięcia zdecydowano się na ponowne użycie jak największej liczby rozwiązań technicznych z istniejących Boeingów 707 i 727, przede wszystkim ich wspólnego kadłuba.
[edytuj] Wersje samolotu
W sumie wyprodukowano trzy zasadnicze pokolenia Boeinga 737 znane jako: Original, Classic i Next-Generation (NG).
- Original: modele 737-100 i -200 (produkowane od 1967 do 1988),
- Classic: modele 737-300, -400 i -500 (produkowane od 1983 do 2000),
- Next-Generation (lub 737NG): modele 737-600, -700, -800 i -900 (produkowane od 1997 do dziś).
Większość samolotów Boeing 737 będących w użytku komercyjnym to modele Classic i Next-Generation.
[edytuj] Original 737
[edytuj] 737-100
Pierwszym Boeingiem 737 był 737-100, najmniejszy ze wszystkich. Niemiecka linia lotnicza Lufthansa była jego pierwszym nabywcą. Tylko 30 egzemplarzy zostało zamówionych i dostarczonych. Żadna z tych maszyn już nie lata.
[edytuj] 737-200
.jpg&filetimestamp=20070426031209)
W podstawowej wersji model 737-200 zabiera 130 pasażerów i 52.390 kg ładunku. Maksymalna prędkość 943 km/h. Dystans, który może pokonać bez lądowania to 4075 km. Został wyprodukowany w ponad 500 egzemplarzach w wielu wersjach:
- 737-200C- (Convertible) wersja przeznaczona zarówno do lotów cargo jak i przewozów pasażerskich
- 737-200QC- (Quick Change) wersja zbliżona do 737-200C, przystosowana jednak do szybkiej zmiany przeznaczenia samolotu
- 737-200 Bussiness Jet- odrzutowiec korporacyjny
W 1971 linie All Nippon Airways rozpoczęły użytkowanie unowocześnionych wersji 737-200.
- 737-200LR - wersja o zwiększonym zasięgu
- 737-200 Executive- Bussiness Jet o zwiększonym zasięgu
- 737-200 High Gross Weight Scructure- wersja o znacznie powiększonych zbiornikach paliwa i przystosowana do montażu mocniejszych jednostek napędowych.
Wymiary:
- długość – 30 m
- szerokość – 29 m.
[edytuj] Classic 737
[edytuj] 737-300, -400, -500
Modele 737-300, -400, -500 były produkowane w latach 1983-2000. Model 737-400 zabiera na pokład od 146 (8 w klasie premium i 138 w ekonomicznej) do 188 pasażerów. Jego maksymalna prędkość przelotowa to 912 km/h (492 w). Rozpiętość skrzydeł wynosi 28,88 m, długość 36,45 m, a wysokość 11,13 m. Model ten jest najlepiej sprzedającym się samolotem w historii lotnictwa. Modele 737-400 i 737-500 eksploatowane są przez Polskie Linie Lotnicze LOT. LOT posiada również modele 737-300, były wypożyczone do Centralwings. W kwietniu 2010 roku 2 samoloty 737-400 zasiliły nowo powstałą flotę polskiej linii czarterowej Enter Air. Obecnie flota Enter Air liczy 6 samolotów tego modelu.
[edytuj] Next-Generation 737
W produkowanej w zakładach Boeinga w Renton wersji Next Generation poprawiono system trymowania samolotu oraz, co jest najbardziej widoczne, zmieniono technologię kokpitu z zegarów analogowych na wyświetlacze typu glass cockpit. Panele EFIS do sterowania wyświetlaczami z mapą przeniesiono z konsoli centralnej "pedestal" do panelu "Glareshield" obok panelu autopilota. Panel górny "overhead" dostał wyświetlacz LCD do wyświetlania napięć w systemach samolotu (poprzednio były analogowe). W wersji NG poprawiono także systemy: IRS, APU, system odladzania oraz wzmocniono dźwigar skrzydeł wraz z mocowaniami silników.
[edytuj] 737-600
Wraz z wersjami 737-700 i 737-800, model 737-600 był jednym z pierwotnie oferowanych trzech wariantów odmiany 737 Next Generation. Model 737-600 zastąpił model 737-500. Pierwszy egzemplarz opuścił linię produkcyjną w roku 1995, a do użytku wszedł w 1998. Linie lotnicze Scandinavian Airlines System zakupiły maszynę jako pierwsze. Model ten, ekonomiczny dopiero na wyjątkowo długich trasach, nie znalazł jednak uznania wśród przewoźników. Obecnie nie jest już produkowany, głównie ze względu na małą ekonomiczność. Jego silniki zużywały tyle paliwa, co większe 737-800 i 737-700, a zabierał mniej pasażerów.
Jego odpowiednikiem w ofercie firmy Airbus jest A318. Przy zbliżonej liczbie pasażerów Boeing 717, zaprojektowany z myślą o ruchu regionalnym, nie posiadał zasięgu modelu 737-600, co zaważyło na jego losach. Produkcji Boeinga 717 zaniechano w połowie 2006, tym samym jedynym 100-osobowym samolotem oferowanym na rynku przez Boeinga pozostał model 737-600.
Model 737-600 konkuruje bezpośrednio z Airbusem A318 i brazylijskim Embraerem 195.
W sierpniu 2006 na świecie użytkowano łącznie 66 sztuk modelu 737-600, z 3 dalszymi potwierdzonymi zamówieniami.
[edytuj] 737-700
Pierwszy egzemplarz maszyny nowej generacji – Boeing 737 "Next-Generation", wstępnie oznaczony jako Boeing 737-300X, ukończono 8 grudnia 1996, a oblatano 9 lutego 1997. Mieści 126 pasażerów w dwuklasowej konfiguracji lub 149 w układzie jednoklasowym i dysponuje zasięgiem 6230 km (3 365 Mm). Samolot ten jest odpowiedzią Boeinga na europejskiego Airbusa A319.
Model 737-700 jest obecnie użytkowany przez niektóre linie lotnicze na relatywnie drogich dla pasażerów i dzięki temu opłacalnych dla przewoźników trasach transatlantyckich pomiędzy Europą i Ameryką Północną.
[edytuj] 737-700ER
Litery ER znaczą w ang. Extended Range, co oznacza model o zwiększonym zasięgu. Ten model, który wszedł do eksploatacji w 2007, ma zasięg 5510 Mm, zabiera na pokład 126 pasażerów w konfiguracji dwuklasowej. Ten model jest konkurentem Airbusa A319LR.
[edytuj] 737-800
W podstawowej wersji, model 737-800 może na swój pokład zabrać od 162 do 189 pasażerów (w konfiguracji "Max Compact" 33 rzędy po lewej i 32 rzędy po prawej pozwalałoby zabrać więcej pasażerów jednakże przepisy bezpieczeństwa certyfikują samolot do przewożenia 189 osób) oraz 70 530 kg ładunku. Osiąga pułap do 12 496 m, prędkość do 840 km/h oraz zasięg bez lądowania do 5420 km.
Wymiary:
- długość – 39 m
- rozpiętość skrzydeł – 34 m
- ciężar – 41.410 kg
- ilość paliwa – 21.320 kg
- zużycie paliwa – 2.526 kg/h
- silniki – CFM56-7
- ciąg statyczny – 2 × 26.400 lbs
- prędkość startu – 290 km/h (155 – 160 kts.)
- prędkość lądowania – 270 km/h (145 – 150 kts.)
[edytuj] 737-900
Pierwszy lot modelu 737-900 odbył się 3 sierpnia 2000, a na rynek trafił po raz pierwszy 15 maja 2001 (do linii lotniczej Alaska Airlines). Model 737-900 znacznie różni się od wczesnych modeli pokoleń Original (modele 737-100 i 737-200) i Classic (modele 737-300, 737-400 i 737-500). Jest większy, zabiera na pokład więcej pasażerów, ma większą maksymalna masę startową, jest bardziej wydajny, może latać na większych wysokościach, a co najważniejsze, ma o wiele dłuższy zasięg. Oto porównanie modeli 737-800 i 737-900 z, najpopularniejszym z serii, modelem 737-400:
W przeciwieństwie do modeli 737-700/800, odznaczającymi się charakterystycznymi zakończeniami skrzydeł tzw. winglety, model 737-900 ich nie posiada. To one (obok silników) sprawiają, że samoloty te mają większy zasięg. Winglety poprawiają także właściwości nośne samolotów, które je posiadają, przez co owe maszyny mogą latać z mniejszą prędkością (co często stosuje się w tzw. procedurach STAR i SID) i o wiele szybciej się wznosić. Mimo że winglety spotyka się bardzo często przy tych maszynach, instalacja ich jest opcjonalna. Nie każdy samolot tego typu je posiada. Najlepszym tego przykładem jest linia lotnicza Ryanair, która na wielu ze swoich Boeingów 737 zainstalowała winglety.
Silniki modelu 737-900 mają dużą moc a zarazem są bardzo ciche. Ciąg wytwarzany przez silniki CFM56-7B26 to 117kN (11930 kg) każdy co w sumie daje 234 kN (23860 kg), a przez silniki CFM56-7B27 121.4kN (12400 kg) każdy. W porównaniu z Boeingiem 747-400, do niedawna największym pasażerskim samolotem świata, którego każdy silnik daje ok. 260 kN, to mało, ale trzeba wziąć pod uwagę wymiary obu samolotów.
Model 737-900 jest dość popularny w USA, jednak nie w Europie. Jedyna europejską linią lotniczą, posiadającą te samoloty jest holenderska linia KLM Royal Dutch Airlines.
[edytuj] 737-900ER
Model ten jest najnowszym Boeingiem 737. Jest on następcą zaniechanego już Boeinga 757-200 (Boeing 757-300, natomiast, będzie zastąpiony Boeingiem 787 Dreamlinerem). Model 737-900ER posiada nowe drzwi wyjściowe i nowe zbiorniki paliwa. Pewne usprawnienia aerodynamiczne, zawarte w tzw. Short Field Performance package, odróżniają go od modelu 737-900. Jego nowo zaprojektowane skrzydło zezwala na lot rejsowy z szybkością 0,78 Ma jak i 0,82 Ma na krótkich odcinkach przy pełnym przyśpieszeniu. Model 737-900ER może pomieścić 180 pasażerów w konfiguracji dwuklasowej lub 215 w jednoklasowej. Zastosowane zostały silniki CFMI CFM56-7 (takie same jak we wszystkich Boeingach typu NG). Zasięg tego modelu to około 5900 km (3200 Mm).
Pierwszy samolot tego typu został wyprodukowany 9 sierpnia 2006 dla indonezyjskiej linii niskokosztowej Lion Air, która zamówiła 60 sztuk. Oprócz niej, dotychczas na kupno modelu 737-900ER zdecydowały się także Continental Airlines, GECAS oraz Sky Airlines.
[edytuj] Short Field Performance (SFP) wariant
Short Field Performance (przystosowanie do krótkiego pola wzlotów), w skrócie, SFP, jest technicznym udoskonaleniem najnowszych modeli Boeinga 737, przeprowadzonym na prośbę brazylijskiego przewoźnika Gol Transportes Aéreos, którego najbardziej rentowne połączenie istnieje pomiędzy São Paulo i Santos Dumont w Rio de Janeiro z drogami startowymi o długości zaledwie 1323 m (4341 stóp) i 1260 m (4134 stóp), dystansach znacznie krótszych niż te w użytku przez samoloty klasy Boeing 737 o pełnym obciążeniu, wymagającym porównywalnie większych prędkości podejścia i tym samym dłuższego dobiegu.
Zatem, poczynając w 2004, Boeing prowadził rozwój wariantu Short Field Performance, czyniwszy go standardowym wyposażeniem modelu 737-900ER i opcją na zamówienie u modeli 737-600, -700 i -800.
Pierwszy egzemplarz z SFP, model 737-900ER, który został dostarczony linii lotniczej Lion Air, został wyprodukowany 8 sierpnia 2006, a niespełna trzy tygodnie później, pierwszy model 737-800 SFP dostał się w ręce Gol Transportes Aéreos. Tymczasem 11 klientów złożyło zamówienia na 250 maszyn wariantu Short Field Performance.
[edytuj] Dane techniczne
[edytuj] Classic 737
| Cecha | 737-100 | 737-200 | 737-300 | 737-400 | 737-500 |
|---|---|---|---|---|---|
| Długość | 28,65 m | 30,53 m | 33,4 m | 36,45 m | 29,8 m |
| Rozpiętość skrzydeł | 28,35 m | 28,35 m | 28,88 m | 28,88 m | 28,88 m |
| Wysokość | 11,23 m | 11,13 m | |||
| Maksymalna liczba miejsc | 124 | 136 | 149 | 168 | 140 |
| MTOW (maksymalna masa startowa) | 44 225 kg | 52 390 kg | 56 742 kg | 62 882 kg | 62 823 kg |
| Zasięg przy MTOW | 3185 km | 4 900 km | 5 475 km | 5 185 km | 5 745 km |
| Rozbieg z MTOW | 2026 m | 2300-2600 m | |||
| Wysokość przelotowa | 10 670 m (35 000 stóp) | 11 280 m (37 000 stóp) | |||
| Prędkość przelotowa (IAS) | 0,73 Mach (760 km/h) | 0,745 Mach (780 km/h) | |||
| Jednostka napędowa | Pratt & Whitney JT8D | CFM56-3 | |||
| Liczba wyprodukowanych sztuk | 30 | 1114 | 1113 | 489 | 388 |
[edytuj] Next-Generation 737
| Cecha | 737-600 | 737-700 | 737-800 | 737-900 | 737-900ER |
|---|---|---|---|---|---|
| Długość | 31,20 m | 33,60 m | 39,5 m | 42,1 m | |
| Rozpiętość skrzydeł | 34,22 m | ||||
| Wysokość | 12,6 m | ||||
| Maksymalna liczba miejsc | 132 | 149 | 189 | 215 | |
| MTOW (maksymalna masa startowa) | 66 000 kg | 70 080 kg | 79 010 kg | 79 002 kg | 85 130 kg |
| Zasięg przy MTOW | 5 970 km | 6 370 km | 5 765 km | 5 930 km | 6 045 km |
| Rozbieg przy MTOW | 2400-2500 m | ||||
| Wysokość przelotowa | 13 650 m (41 000 stóp) | ||||
| Prędkość przelotowa (IAS) | 0,785 Mach | 0,78 Mach (823 km/h) | |||
| Jednostka napędowa | CFM56-7 | ||||
| Liczba wyprodukowanych sztuk | 3172 (styczeń 2010) | ||||
[edytuj] Katastrofy
Do dnia 17 marca 2011 rozbiło się 154 samolotów typu Boeing 737[2][3]. We wszystkich katastrofach zginęły łącznie 3994 osoby.
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||
