Boeing 737 AEW&C
| Boeing 737 AEW&C | |
 |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
| Producent | Boeing Integrated Defense Systems |
| Typ | samolot wczesnego ostrzegania i dozoru przestrzeni powietrznej |
| Konstrukcja | metalowa |
| Załoga | 2 pilotów 8/10 operatorów |
| Historia | |
| Data oblotu | 20 maja 2004 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 2 x Silnik turbowentylatorowy CFM International CFM56-7B27A |
| Ciąg | 118 kN każdy |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 35,8 m |
| Długość | 33,6 m |
| Wysokość | 12,5 m |
| Powierzchnia nośna | 91 m² |
| Masa | |
| Własna | 46 606 kg |
| Startowa | 77 564 kg kg |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. | 870 km/h |
| Prędkość przelotowa | 853 km/h |
| Pułap praktyczny | 12 500 m |
| Zasięg | 7 040 km |
| Dane operacyjne | |
| Użytkownicy | |
 Royal Australian Air Force (6), Turk Hava Kuvvetlen (4), Siły Powietrzne Republiki Korei (4) |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Boeing 737 AEW&C – samolot wczesnego ostrzegania i dozoru powietrznego powstały na bazie Boeinga 737-700 NG na zamówienie Royal Australian Air Force.
Spis treści |
Historia [edytuj]
W 1980 roku Australia podjęła próbę rozbudowy systemu wczesnego ostrzegania i dowodzenia w ramach projektu oznaczonego jako AIR 64. Zakładał on pozyskanie nowych naziemnych stanowisk radiolokacyjnych oraz zakup samolotu typu AWACS. W 1985 roku obydwa komponenty, naziemny i lotniczy rozdzielono i od tej pory program pozyskania samolotu wczesnego ostrzegania funkcjonował już samodzielnie w ramach projektu oznaczonego jako AIR 77. Wraz z zakończeniem zimnej wojny, Australia zredukowała swoje wydatki na zbrojenia. Efektem redukcji było między innymi anulowanie przetargu na nową maszynę w 1989 roku. W połowie lat 90. ubiegłego wieku powrócono do projektu. W 1994 roku Sztab Sił Zbrojnych Australii wydał dokument AIR 5077, w którym zawarty był opis programu pozyskania przez ten kraj nowego samolot wczesnego ostrzegania i dowodzenia. W lutym 1997 roku ogłoszono rozpoczęcie międzynarodowego konkursu w ramach którego miał zostać wyłoniony nowy samolot. Wymagania stawiane nowej konstrukcji rozesłane zostały do potencjalnych producentów w 1998 roku a już rok później, w lipcu 1999 roku wyłoniono zwycięzce, którym został Boeing. Australia planowała zakup siedmiu maszyn jednak ostatecznie podjęto decyzje o zakupie czterech egzemplarzy z opcją na dalsze trzy. Po podpisaniu 20 grudnia 2000 roku kontraktu ustalono, że pierwsze dwa samoloty zostaną zmontowane w Stanach Zjednoczonych a pozostałe już w Australii. 20 maja 2004 roku nastąpił oblot samolotu w docelowej konfiguracji oraz podjęto decyzję o zwiększeniu zamówienia z czterech do sześciu maszyn. Podczas swojego dziewiczego lotu trwającego około dwóch godzin, za sterami maszyny siedzieli piloci oblatywacze Boeinga Charles Gebhardt i Ray Craig[1]. Powstały samolot nazwany został imieniem orła występującego w Australii, Wedgetail. W 2006 roku okazało się, że program budowy nowych maszyn nie przebiega zgodnie z przyjętymi założeniami. Zamontowany na samolocie radar nie spełniał wymaganych parametrów, pojawiły się kłopoty z integracją awioniki. W związku z powstałymi problemami przesunięto datę odbioru Boeingów na rok 2008 aby następnie znowu przesunąć termin dostawy o kolejny rok. W styczniu 2009 roku został oblatany pierwszy dostarczony Australii Wedgetail. Użytkownikiem samolotów jest jednostka No. 2 Squadron RAAF stacjonująca w bazie RAAF Base Williamtown. Jej wydzielone pododdziały operować mają z baz w RAAF Base Darwin i RAAF Base Tindal. 5 czerwca 2012 roku Boeing przekazał Austarlii ostatni, szósty zamówiony samolot. Jeden z nich wziął w tym samym roku udział w ćwiczeniach Red Flag na Alasce wraz z polskimi maszynami[2]. Australijskie samoloty wstępną gotowość operacyjną osiągnęły 20 listopada 2012 roku[3]. 27 listopada 2000 roku turecki rząd premiera Bülenta Ecevita ogłosił zamiar zakupu sześciu samolotów wczesnego ostrzegania firmy Boeing z opcją na kolejny, siódmy egzemplarz, w pokonanym polu pozostawiając firmę Raytheon-Israel Aircraft Industries[4]. 4 czerwca 2002 roku Turcja podpisała z Boeingiem kontrakt na dostawę czterech samolotów Boeing 737 AEW&C znanych jako Boeing Peace Eagle (tur. Barış Kartalı) z opcją na kolejne dwa[5]. Przebudowe Boeingów dla tureckiego odbiorcy rozpoczęto w 2006 roku a rozpoczęcie dostaw planowane jest na 2010 rok. Boeing 737 AEW&C został również zwycięzcą koreańskiego programu na samolot wczesnego ostrzegania E-X. 7 listopada 2006 roku podpisano stosowne porozumienie pomiędzy Koreą a Boeingiem. Zamówiono cztery samoloty, z których pierwszy został dostarczony do Korei 2 sierpnia 2011 roku[6]. Pozostałe trzy egzemplarze zostaną zmodyfikowane na miejscu, w wytwórni Korea Aerospace Industries. Ostatni Boeing dla Korei, znany lokalnie jako Peace Eye, dostarczono 24 października 2012 roku.[7]. Pozyskanie maszyn Peace Eye umożliwi Korei efektywną kontrolę własnej przestrzeni powietrznej, jak również w przypadku wojny, przejęcie od Stanów Zjednoczonych dowodzenia operacyjnego co planowwane jest w 2015 roku[8].
Konstrukcja [edytuj]
Konstrukcja oparta jest na samolocie Boeing 737-700 NG (Next-Generation) zmodyfikowanym do standardu Increased Gross Weight (Zwiększona Masa Startowa) ze skrzydłami z wariantu 737-800. Sercem całego przenoszonego systemu jest wielofunkcyjny radar produkcji Northrop Grumman Electronic Systems (będącego częścią koncernu Northrop Grumman), Multi-role Electronically Scanned Array (MESA) zbudowany z trzech nieruchomych ścianowych anten z aktywną aperturą. Dwie z nich o długości 9,25 m i wysokości 55 cm ustawione są pionowo na kadłubie samolotu, trzecia, dłuższa spoczywa na nich. Dzięki takiemu ułożeniu, pomimo tego, że anteny w odróżnieniu od tej zastosowanej w Boeing E-3 Sentry są nieruchome to zapewniają jednak obserwację w zakresie 360° wokół samolotu. Radar pracuje w paśmie L o długości fali od 15 do 30 cm. To pasmo dobrze sprawdza się w monsunowym klimacie z cyklonami i burzliwą atmosferą. Radar może wykrywać cele powietrzne, morskie, nisko lecące oraz w ograniczonym zakresie poruszające się cele lądowe. Przeszukanie obszaru powietrznego wokół samolotu zajmuje 10 sekund. Na swoim maksymalnym pułapie, samolot może śledzić do 3000 celów w odległości do 400 km, w trybie przeszukiwania wybranego sektora zasięg zwiększa się o około 150 km. Podczas wykrywania celów nisko lecących zasięg radaru wynosi około 370 km. Maszyna posiada również systemy do samoobrony, są to układ ostrzegania o odpalonych pociskach rakietowych AN/AAR-54, układ kierunkowego wytwarzania zakłóceń w paśmie podczerwieni AN/AAQ-24, wyrzutnik flar i dipoli AN/ALE-47 i układ ostrzegający o opromieniowaniu laserowym.
Linki zewnętrzne [edytuj]
Przypisy
- ↑ Oblot pierwszego Wedgetaila, "Nowa Technika Wojskowa", nr 7 (2004), s. 4, ISSN 1230-1655
- ↑ Australijskie samoloty AWACS w komplecie, "Lotnictwo", nr 7 (2012), s. 6, ISSN 1732-5323
- ↑ Wstępna gotowość operacyjna australijskich Wedgetail, "Lotnictwo", nr 1 (2013), s. 4, ISSN 1732-5323
- ↑ Turcja kupuje AWACSy, "Nowa Technika Wojskowa", nr 1 (2001), s. 5, ISSN 1230-1655
- ↑ Turcy zamawiają AWACS-y, "Nowa Technika Wojskowa", nr 7 (2002), s. 10, ISSN 1230-1655
- ↑ Republika Korei odebrała pierwszy samolot wczesnego ostrzegania i dowodzenia 737AEW&C, "Nowa Technika Wojskowa", nr 9 (2011), s. 8, ISSN 1230-1655
- ↑ Boeing Delivers Final Peace Eye AEW&C Aircraft to Republic of Air Force. (ang.)
- ↑ Ostatni 737 AEW&C dla Korei Południowej, "Raport", nr 11 (2012), s. 72, ISSN 1429-270x
Bibliografia [edytuj]
- Piotr Abraszek, Wedgetail-AWACS dla "średnich" państw, "Nowa Technika Wojskowa", nr 3 (2008), s. 56-59, ISSN 1230-1655.
