Boekentoren

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Południowo-zachodnia ściana Boekentoren.

Boekentoren, (pol.) Wieża Książekbiblioteka uniwersytecka, jeden z najsłynniejszych budynków w Gandawie w Belgii, modernistyczny projekt znanego belgijskiego architekta Henry'ego van de Velde, który w 1933 roku zaprojektował oprócz Wieży Książek także budynki Instytutu Historii Sztuki, Farmacji i Weterynarii Uniwersytetu Gandawskiego (dwa ostatnie nigdy nie zostały wybudowane z braków finansowych oraz z powodu wybuchu II wojny światowej). Budynek znajduje się w najwyżej położonej części miasta – Blandijnberg, ma 64 metry wysokości, 24 piętra (cztery pod ziemią), wspaniały belweder, a na półkach biblioteki znajduje się ponad trzy miliony książek (listopad 2006). Są tu także średniowieczne manuskrypty, inkunabuły, starodruki, mapy, ilustracje, rysunki i plakaty. Od 1 lipca 1992 roku Boekentoren jest wpisana na listę chroninych zabytków.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

Czytelnia.

W 1935 roku Van de Velde zaprezentował gotowy w całości projekt Boekentoren – wieży, która miała być symbolem nauki, mądrości i wiedzy, czwartą wieżą Gandawy (po wieżach kościoła św. Mikołaja, dzwonnicy i katedry św. Bawona). Architekt zaprojektował najmniejsze nawet detale budynku – profile okien, wzory posadzek, umeblowanie, itp. Sale rozmieścił Van de Velde w bardzo przemyślany sposób – wielka czytelnia znajduje się po stronie południowej i dzięki temu jest dobrze oświetlona, natomiast salę z manuskryptami umieścił w północnej części budunku, aby unikąć szkodliwego wpływu światła słonecznego. Budynek zbudowano na planie krzyża greckiego, nie ze względów religijnych, a jako symbol związku ziemi z niebem, czasu i przestrzeni. Na materiały do budowy oraz prac wykończeniowych wybrał Van de Velde jedynie takie, które pochodziłyby z Belgii lub Konga Belgijskiego.

W 1936 roku rozpoczęto budowę – pracami zajęli się Gustave Mangel, specjalista od uzbrojonego betonu i Jean-Norbert Cloquet. Henry van de Velde wybrał niezwykłą fasadę z betonu na podeście z wapienia. W 1939 roku budynek był w stanie surowym i gotowy do prac wykończeniowych. Braki finansowe i wybuch II wojny światowej sprawiły, że Van de Velde musiał zmienić nieco plany odnośnie materiałów użytych do wykończenia budynku, także jedynie część z projektu umeblowania doczekała się realizacji. Z zamówionych dzieł sztuki Boekentoren otrzymała tylko projekty Karela Aubroecka i Jozefa Cantré.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
  • W czasie II wojny światowej Niemcy używali Wieży Książek jako centrum obrony przeciwlotniczej.
  • Belweder Boekentoren został nominowany (i dostał się do finału) do programu flamandzkiej telewizji VRT "Monumentenstrijd" (w tłumaczeniu na polski – "Zmagania zabytków").

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]